Cepte soru çözAYTMatematikDiziler

Matematik

Diziler — AYT soruları

  • sınavda 30 soru
  • Uygulamada bu konudan 53 soru var
  • Ücretsiz

Konu özeti

Diziler, belirli bir kurala göre sıralanan sayıların terimlerini, terimler arasındaki ilişkileri ve toplamlarını inceler.

Öğrencinin aritmetik dizide ortak farkı, geometrik dizide ortak oranı kullanabilmesi; verilen terim ilişkilerinden bilinmeyenleri bulabilmesi ve yineleme bağıntısıyla tanımlanan bir dizinin ilerleyişini takip edebilmesi gerekir. AYT Matematik sorularında terimlerin toplamı veya çarpımı verilerek başka bir terim ya da toplam istenebilir; yineleme bağıntılarında tekrar eden düzeni fark etmek gerekebilir.

Artanlık ve pozitiflik koşullarını gözden kaçırmak, terim indislerini karıştırmak ve ortak farkla ortak oranı birbirinin yerine kullanmak sık yapılan hatalardır. Seçenekler genellikle istenen terim veya toplam için sayısal değerler sunar.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruOrta

(an)(a_n) gerçel sayılar dizisi için

a1=2a_1=2
a2=5a_2=5

eşitlikleri veriliyor. Her n1n\ge1 pozitif tam sayısı için

an+2=an+1ana_{n+2}=a_{n+1}-a_n

eşitliği sağlanmaktadır.

Buna göre a20a_{20} kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: A — 5

Kısaca — Dizi 6 terimde bir kendini tekrar eder ve a20=a2=5a_{20} = a_2 = 5 olur.

Verilen an+2=an+1ana_{n+2} = a_{n+1} - a_n kuralına göre ilk terimleri sırasıyla yazalım: a1=2a_1 = 2, a2=5a_2 = 5, a3=52=3a_3 = 5 - 2 = 3, a4=35=2a_4 = 3 - 5 = -2, a5=23=5a_5 = -2 - 3 = -5, a6=5(2)=3a_6 = -5 - (-2) = -3, a7=3(5)=2=a1a_7 = -3 - (-5) = 2 = a_1 ve a8=5=a2a_8 = 5 = a_2 elde edilir. Görüldüğü gibi dizi 6 terimlik bir periyoda sahiptir (2,5,3,2,5,32, 5, 3, -2, -5, -3). 20’nin 6’ya bölümünden kalan 2 olduğundan a20=a2=5a_{20} = a_2 = 5 bulunur. Bölme kalanını 1 alıp ilk terim olan 2’ye yönelmek sık yapılan bir periyot hatasıdır.

2. soruOrta

Artan bir aritmetik dizide

a4+a8=30a_4+a_8=30
a3a9=144a_3\cdot a_9=144

eşitlikleri veriliyor.

Buna göre, dizinin ilk on teriminin toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 135

Kısaca — Terimlerin simetrisinden a6=15a_6=15 ve dizinin artan olmasından ortak fark d=3d=3 bulunur; ilk terimi 0 olan dizinin ilk on terim toplamı 135 çıkar.

Aritmetik dizide indis toplamları eşit olan terimlerin toplamı eşittir: a4+a8=2a6=30a_4+a_8=2a_6=30 olduğundan ortanca terim a6=15a_6=15 gelir. a3a_3 ve a9a_9 terimlerini a6a_6 cinsinden (153d)(15-3d) ve (15+3d)(15+3d) olarak yazarsan çarpımları 2259d2=144225-9d^2=144 olur. Buradan 9d2=819d^2=81 gelir ve dizi artan olduğundan ortak farkı d=3d=3 alırsın. İlk terim a1=a65d=1515=0a_1=a_6-5d=15-15=0 ve son terim a10=15+4(3)=27a_{10}=15+4(3)=27 olduğundan ilk 10 terim toplamı S10=10(0+27)2=135S_{10}=\dfrac{10\cdot(0+27)}{2}=135 bulunur.

3. soruOrta

Pozitif terimli bir geometrik dizide

a2+a4=30a_2+a_4=30
a3=12a_3=12

olduğuna göre, a1+a5a_1+a_5 toplamı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: E — 51

Kısaca — Terimleri a3=12a_3=12 etrafında yazarak r+1r=52r+\dfrac{1}{r}=\dfrac{5}{2} bulunur; simetriden dolayı birinci ve beşinci terimler 3 ile 48 olup toplamları 51 yapar.

Geometrik dizide terimleri verilen a3=12a_3=12 cinsinden yazarsan a2=12ra_2=\dfrac{12}{r} ve a4=12ra_4=12r olur. Bu iki terimin toplamı 12r+12r=30\dfrac{12}{r}+12r=30 olduğundan paranteze aldığında r+1r=52r+\dfrac{1}{r}=\dfrac{5}{2} eşitliğine ulaşırsın. Buradan r=2r=2 veya r=12r=\dfrac{1}{2} gelir; her iki durumda da uç terimlerin kümesi {3,48}\{3, 48\} olarak belirlenir. Dolayısıyla senden istenen a1+a5a_1+a_5 toplamı 3+48=513+48=51 olarak bulunur.

Her soru tam o anki seviyene göre seçilir, yanlışların oturana kadar geri gelir, hepsi çevrimdışı çalışır.

Uygulamada Diziler konusundan 53 soru çöz

Diğer AYT konuları

AYT hakkında her şey