Cepte soru çözAYTMatematikBinom

Matematik

Binom — AYT soruları

  • sınavda 30 soru
  • Uygulamada bu konudan 23 soru var
  • Ücretsiz

Konu özeti

Binom, toplam veya fark biçimindeki ifadelerin kuvvetlerini açmayı, açılımdaki terimleri ve katsayılarını kombinasyon yardımıyla belirlemeyi kapsar.

Öğrencinin genel terimi kullanarak istenen kuvvete ait katsayıyı ya da sabit terimi bulabilmesi, katsayılar arasındaki eşitliklerden bilinmeyenleri belirleyebilmesi gerekir. AYT’de bu konu; katsayı oranları, katsayı toplamları ve bir açılımın başka bir ifadeyle çarpılması üzerinden sorulabilir.

Değişkenin paydada bulunduğu ifadelerde üsleri dikkatle birleştirmek, fark içeren açılımlarda işaretleri izlemek önemlidir. Seçenekler genellikle sayısal sonuçlardan oluşur; terimin sırası ile değişkenin üssünü karıştırmak veya kombinasyon çarpanını unutmak yanlış sonuca götürebilir.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruOrta

aa pozitif bir gerçel sayı olmak üzere,

(x2+ax)12\left(x^2+\dfrac{a}{x}\right)^{12}

açılımındaki sabit terimin katsayısı, x3x^3 lü terimin katsayısının 54\dfrac54 katıdır.

Buna göre, x6x^6 lı terimin katsayısının sabit terimin katsayısına oranı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: D — 715\dfrac7{15}

Kısaca — x6x^6 lı terimin katsayısının sabit terimin katsayısına oranı 715\dfrac{7}{15} olur.

Açılımın genel terimi (12k)(x2)12k(ax)k=(12k)akx243k\binom{12}{k}(x^2)^{12-k}\left(\dfrac{a}{x}\right)^k = \binom{12}{k}a^k x^{24-3k} olarak yazılır. Sabit terim için 243k=0    k=824-3k=0 \implies k=8, x3x^3 lü terim içinse 243k=3    k=724-3k=3 \implies k=7 bulunur. Sabit terimin katsayısı x3x^3 lü terimin 54\dfrac{5}{4} katı olduğundan (128)a8=54(127)a7\binom{12}{8}a^8 = \dfrac{5}{4}\binom{12}{7}a^7 eşitliği yazılır; (128)=495\binom{12}{8}=495 ve (127)=792\binom{12}{7}=792 sadeleştirildiğinde 58a=54\dfrac{5}{8}a = \dfrac{5}{4} ve buradan a=2a=2 bulunur. x6x^6 lı terim için 243k=6    k=624-3k=6 \implies k=6 olduğundan istenen oran (126)26(128)28=9244954=715\dfrac{\binom{12}{6}\cdot 2^6}{\binom{12}{8}\cdot 2^8} = \dfrac{924}{495 \cdot 4} = \dfrac{7}{15} olarak elde edilir.

2. soruOrta

n4n\ge4 bir tam sayı olmak üzere (1+x)n(1+x)^n açılımında xkx^k teriminin katsayısı aka_k ile gösteriliyor. a4=6a2a_4=6a_2 olduğuna göre, a5a3\dfrac{a_5}{a_3} oranı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: A — 145\dfrac{14}{5}

Kısaca — İstenen a5a3\dfrac{a_5}{a_3} oranı 145\dfrac{14}{5} olarak bulunur.

(1+x)n(1+x)^n açılımında xkx^k lı terimin katsayısı ak=(nk)a_k = \binom{n}{k} olur. Verilen a4=6a2a_4 = 6a_2 eşitliği (n4)=6(n2)\binom{n}{4} = 6\binom{n}{2} anlamına gelir ve faktöriyel açılımından n(n1)(n2)(n3)24=6n(n1)2\dfrac{n(n-1)(n-2)(n-3)}{24} = 6 \cdot \dfrac{n(n-1)}{2} denklemini verir. Gerekli sadeleştirmeleri yaptığımızda (n2)(n3)=72=98(n-2)(n-3) = 72 = 9 \cdot 8 eşitliğinden n=11n=11 bulunur. Buradan aradığımız oran a5a3=(115)(113)=11!/(5!6!)11!/(3!8!)=8754=145\dfrac{a_5}{a_3} = \dfrac{\binom{11}{5}}{\binom{11}{3}} = \dfrac{11! / (5! \cdot 6!)}{11! / (3! \cdot 8!)} = \dfrac{8 \cdot 7}{5 \cdot 4} = \dfrac{14}{5} olarak hesaplanır.

3. soruZor

n3n\ge 3 olmak üzere,

(1+x)n(1+x)^n

açılımında x2x^2 li ve x3x^3 lü terimlerin katsayıları toplamı 220’dir.

Buna göre,

(1x)n(1+x)(1-x)^n(1+x)

açılımında x7x^7 li terimin katsayısı kaçtır?

Cevabı göster

Cevap: A — 132

Kısaca — Açılımdaki x7x^7 li terimin katsayısı 132 olarak bulunur.

(1+x)n(1+x)^n açılımında x2x^2 ve x3x^3 lü terimlerin katsayıları toplamı (n2)+(n3)\binom{n}{2} + \binom{n}{3}’tür ve Pascal özdeşliği gereğince bu toplam (n+13)\binom{n+1}{3} değerine eşittir. (n+1)n(n1)6=220\dfrac{(n+1)n(n-1)}{6} = 220 eşitliğinden (n+1)n(n1)=1320=121110(n+1)n(n-1) = 1320 = 12 \cdot 11 \cdot 10 yazılarak n=11n = 11 elde edilir. (1x)11(1+x)=(1x)11+x(1x)11(1-x)^{11}(1+x) = (1-x)^{11} + x(1-x)^{11} ifadesinde x7x^7 li terim, birinci parçanın x7x^7 li terimi ile ikinci parçanın x6x^6 lı teriminin çarpımından meydana gelir. Bu terimlerin katsayıları sırasıyla (1)7(117)=330(-1)^7\binom{11}{7} = -330 ve (1)6(116)=462(-1)^6\binom{11}{6} = 462 olduğundan toplam katsayı 462330=132462 - 330 = 132 çıkar.

Her soru tam o anki seviyene göre seçilir, yanlışların oturana kadar geri gelir, hepsi çevrimdışı çalışır.

Uygulamada Binom konusundan 23 soru çöz

Diğer AYT konuları

AYT hakkında her şey