Analitik Geometri (Doğrunun Analitiği), koordinat düzleminde doğruların denklemlerini, eğimlerini, birbirlerine göre konumlarını ve nokta ile doğru arasındaki uzaklığı kapsar.
Öğrencinin verilen doğru denklemlerinden kesişim noktasını bulabilmesi, diklik ilişkisini kullanabilmesi ve belirli bir noktadan geçen doğrunun denklemini kurabilmesi gerekir. AYT Matematik sorularında bu beceriler, kesişim noktasının başka bir doğruya uzaklığını hesaplama veya kesişimden geçen ve verilen doğruya dik olan doğruyu belirleme biçiminde birleştirilebilir.
Seçenekler soruya göre uzaklık değerleri ya da doğru denklemleri içerir. Eğim bulunurken işaretleri karıştırmak, diklik koşulunu yanlış uygulamak ve uzaklık hesabında mutlak değeri unutmak sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
P(3,−1) noktasının 4x−3y+7=0 doğrusuna olan uzaklığı d olsun.
Buna göre d kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: E — 522
Kısaca —P noktasının doğruya olan uzaklığı 522 birimdir.
Bir noktanın bir doğruya olan uzaklığını bulmak için d=A2+B2∣Ax0+By0+C∣ bağıntısını kullanırız. Noktanın koordinatlarını doğrudan yerine yazdığında pay kısmı ∣4(3)−3(−1)+7∣=∣12+3+7∣=22 olur. Paydada ise katsayıların kareleri toplamının karekökünden 42+(−3)2=25=5 elde edilir. Buradan uzaklık 522 birim olarak bulunur. −3(−1) çarpımında işaret hatası yapıp +3 yerine −3 almak payı 16 yaparak en çekici çeldirici olan 516 sonucuna yönlendirebilir.
2. soruKolay
d1:2x+y−4=0 ve d2:x−2y+3=0 doğrularının kesişim noktası P olsun. P noktasının x+y−1=0 doğrusuna uzaklığı d dir.
Buna göre d kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: C — 2
Kısaca —P noktasının doğruya uzaklığı 2 birimdir.
Öncelikle kesişim noktası P’yi belirlemek için ilk denklemden y=4−2x ifadesini ikinci denklemde yerine yazalım: x−2(4−2x)+3=0 işleminden 5x−5=0 ve x=1 bulunur; buradan y=4−2(1)=2 olup kesişim noktası P(1,2)’dir. Ardından P(1,2) noktasının x+y−1=0 doğrusuna uzaklığını formülden hesaplarız: d=12+12∣1(1)+1(2)−1∣=22 elde edilir. Kesrin pay ve paydasını 2 ile çarparak rasyonel yaptığında aradığın uzaklık 2 olarak bulunur.
3. soruKolay
x−3y+1=0 ile x+y−5=0 doğrularının kesişim noktasından geçen ve 2x−y+3=0 doğrusuna dik olan bir d doğrusu veriliyor.
Buna göre, d doğrusunun denklemi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — 2x+4y−13=0
Kısaca — Aranan doğrunun denklemi 2x+4y−13=0’dır.
Kesişim noktasını bulmak için x+y−5=0 denkleminden x−3y+1=0 denklemini taraf tarafa çıkardığında 4y−6=0 eşitliğinden y=23 ve buradan x=27 elde edersin. 2x−y+3=0 doğrusunun eğimi 2 olduğundan, dik doğruların eğimleri çarpımı −1 kuralı gereğince aradığımız doğrunun eğimi m=−21 olmalıdır. Noktası (27,23) ve eğimi −21 olan doğrunun denklemini y−23=−21(x−27) olarak kurabilirsin. Bu denklemi 4 ile genişleterek düzenlediğinde 4y−6=−2x+7 olur ve tüm terimleri bir araya topladığında 2x+4y−13=0 sonucuna ulaşırsın.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.