Denklem Sistemleri, ortak bilinmeyenler içeren denklemlerin birlikte sağlandığı değerleri ve çözüm koşullarını inceleyen Matematik konusudur.
Öğrencinin verilen ilişkileri denkleme dönüştürebilmesi, yerine koyma veya yok etme yöntemini seçebilmesi ve gerektiğinde özdeşliklerden yararlanabilmesi beklenir. AYT’de bu konu, günlük yaşam bağlamındaki toplam ve puan ilişkilerinden bilinmeyenlerin çarpımını bulma, verilen toplamlarla kuvvetli ifadeleri hesaplama veya parametreye bağlı bir sistemin çözümsüzlük koşulunu belirleme biçiminde sorulabilir.
Çoktan seçmeli sorularda seçenekler genellikle istenen işlemin sayısal sonuçlarıdır. İşaret hataları, katsayıları yanlış eşleştirme ve çözümsüzlük ile sonsuz çözüm durumlarını karıştırma, yanlış seçeneğe yöneltebilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir yarışmada A türündeki her doğru yanıt 4,B türündeki her doğru yanıt 7 puandır. Deniz iki türden toplam 11 soruyu doğru yanıtlayıp 59 puan almıştır.
Deniz’in A ve B türlerinde doğru yanıtladığı soru sayılarının çarpımı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: C — 30
Kısaca — Deniz A türünden 6,B türünden 5 soru bilmiştir ve bu sayıların çarpımı 30’dur.
Deniz’in A türünden doğru sayısı a,B türünden doğru sayısı b olsun; toplam soru sayısından a+b=11 ve toplam puandan 4a+7b=59 denklemleri kurulur. İlk denklemi −4 ile çarpıp ikinci denklemle topladığında 3b=15⟹b=5 bulunur. Toplam 11 soru olduğundan a=11−5=6 elde edilir. Sorulan değer bu sayıların çarpımı olduğundan 6⋅5=30 bulunur.
2. soruKolay
x ve y gerçek sayıları için
x+y=5
x2+y2=13
olduğuna göre, x3+y3 toplamı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: B — 35
(x+y)2=x2+y2+2xy eşitliğinden xy=6 bulunur. x3+y3=(x+y)3−3xy(x+y)=125−90=35’tir.
3. soruKolay
a bir gerçek sayı olmak üzere
ax+y=3
2x+(a−1)y=4
denklemleri veriliyor. Bu iki denklemin oluşturduğu sistemin hiçbir gerçek sayı çözümü yoktur.
Buna göre, a’nın alabileceği değerlerin çarpımı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: E — −2
Kısaca — İki bilinmeyenli doğrusal denklem sisteminin hiçbir çözümünün olmaması için katsayılar oranı eşit, sabit terimler oranı farklı olmalıdır; a’nın alabileceği değerlerin çarpımı −2 olur.
Sistemin gerçek sayılarda çözümünün bulunmaması, denklemlerin belirttiği doğruların birbirine paralel olması anlamına gelir; dolayısıyla 2a=a−11=43 şartı sağlanmalıdır. Eşitliğin sol tarafında içler dışlar çarpımı yaptığında a(a−1)=2⟹a2−a−2=0 denklemi gelir ve çarpanlarına ayırdığında a=2 veya a=−1 bulunur. Bulunan her iki değer de sabitlerin oranı olan 43’ten farklı bir oran verdiğinden paralellik şartı sağlanır. Buradan a’nın alabileceği değerlerin çarpımı 2⋅(−1)=−2 olarak elde edilir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.