Şehirlerin Küresel Etki Alanları (Küresel Şehirler), şehirlerin ekonomik, dinî, bilimsel ve kültürel işlevleriyle ülke sınırlarını aşan etkilerini kapsar.
Öğrencinin bankacılık, borsa, eğitim, teknoloji ve sanat gibi faaliyetleri şehirlerin etki alanlarıyla ilişkilendirmesi, nüfus büyüklüğü ile küresel etkiyi birbirinden ayırabilmesi beklenir. AYT Coğrafya-2 sorularında genellikle bir şehrin özellikleri veya şehirlerde yoğunlaşan faaliyetler verilerek geniş etki alanının nedeni ya da küresel etkiyi destekleyen özellik sorgulanır.
Seçenekler farklı şehir işlevlerini veya etkiyi açıklayabilecek özellikleri karşılaştırmaya yöneltir. Yalnızca nüfusa ve ekonomik büyüklüğe odaklanmak, verilen açıklamadaki belirleyici işlevi gözden kaçırmak sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Mekke ve Medine, nüfusları ve ekonomik büyüklükleri bakımından dünyanın en büyük şehirleri arasında yer almamasına rağmen dünya genelinde geniş bir etki alanına sahiptir.
Bu şehirlerin geniş etki alanına sahip olmasında aşağıdakilerden hangisi temel rol oynamıştır?
Cevabı göster
Cevap: C — Dünya çapında inananları olan bir dinin kutsal merkezleri olmaları
Kısaca — Mekke ve Medine’nin nüfus veya ekonomi bakımından dev metropoller arasında yer almamasına rağmen küresel ölçekte geniş bir etki alanına sahip olmaları, dünya çapında milyarlarca mensubu bulunan İslam dininin en kutsal merkezleri olmalarından kaynaklanır.
Bir şehrin küresel etki alanı kazanması her zaman uluslararası borsalara, dev limanlara veya ileri teknoloji sanayilerine sahip olmasıyla gerçekleşmez. Şehirlerin üstlendiği dini fonksiyonlar da onlara dünya genelinde güçlü bir manevi çekim ve küresel etki gücü kazandırır.
2. soruKolay
Küresel şehirlerde bankacılık, sigortacılık, borsa, ileri eğitim, bilim-teknoloji ve kültür-sanat faaliyetleri yoğunlaşmıştır. Bu fonksiyon çeşitliliği, şehirlerin dünya genelinde etkili olmasını sağlar.
Buna göre aşağıdaki özelliklerden hangisi bir şehrin küresel etki alanına sahip olmasına doğrudan katkı sağlayan bir unsur olarak gösterilemez?
Cevabı göster
Cevap: D — Zengin maden yatakları üzerinde kurulmuş olması
Küresel şehirleri öne çıkaran finans, eğitim, bilim ve kültür gibi hizmet fonksiyonlarıdır; maden yatağı üzerinde kurulmak yeraltı zenginliğine dayalı bir özellik olup küresel etki alanının doğrudan belirleyicisi değildir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.