Doğal ve Kültürel Mirasın Korunması (UNESCO Dünya Mirası), doğal alanların ve insanlığın kültürel birikimini yansıtan yerlerin değerini, korunmasını ve miras türlerine göre sınıflandırılmasını kapsar.
Öğrencinin kültürel, doğal ve karma miras arasındaki farkı bilmesi, bir alanın özelliklerini ilgili miras türüyle ilişkilendirebilmesi beklenir. AYT Coğrafya-2 sorularında kısa bir açıklamanın ardından seçeneklerde verilen alanlardan uygun sınıfa girenin belirlenmesi istenebilir.
Seçenekler farklı özelliklere sahip miras alanlarının adlarından oluşabilir. Özellikle karma mirası yalnızca doğal güzellik ya da tarihî önem üzerinden değerlendirmek hataya yol açar; doğal ve kültürel değerlerin birlikte bulunmasına dikkat edilmelidir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki alanlar kültürel, doğal ve karma miras olarak sınıflandırılır. Karma miras alanları hem doğal hem de kültürel değerleriyle listeye kabul edilir.
Aşağıdaki alanlardan hangisi UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde karma miras alanı olarak yer almaktadır?
Cevabı göster
Cevap: B — Göreme Millî Parkı ve Kapadokya (Nevşehir)
Kısaca — Göreme Millî Parkı ve Kapadokya, volkanik tüflerin aşınmasıyla oluşan peri bacaları (doğal) ile kayaya oyulmuş tarihî yerleşimleri (kültürel) birlikte barındıran karma bir miras alanıdır.
UNESCO listesinde yalnızca doğa süreçlerinin veya yalnızca insan eserlerinin bulunduğu alanlar tek kategoride kaydedilirken her iki değeri taşıyan yerler karma miras kabul edilir. Türkiye’de bu özelliğe sahip yalnızca iki alan bulunur: Göreme-Kapadokya ve Pamukkale-Hierapolis. Çeldiricilerde verilen Hattuşa, Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri, Xanthos-Letoon ile Ani Arkeolojik Alanı ise evrensel değerlerini bütünüyle insanlık tarihinden alan kültürel miras alanlarıdır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.