Geri Dönüşüm ve Atık Yönetimi, atıkların azaltılmasını, yeniden değerlendirilmesini ve çevreye zarar vermeden yönetilmesini kapsar.
Öğrencinin geri dönüşüm politikalarını doğal kaynak kullanımı, çevre kirliliği, depolama ihtiyacı ve ekonomik maliyetlerle ilişkilendirebilmesi beklenir. AYT Coğrafya-2 sorularında bir ülkedeki uygulamaların beklenen sonuçları sorgulanabilir veya bir bölgede birlikte görülen atık sorunlarına en kapsamlı çözümün seçilmesi istenebilir.
Seçenekler, politikaların farklı alanlardaki etkilerini ya da çeşitli yönetim uygulamalarını karşılaştırmaya yöneltir. Olumsuz soru kökünü gözden kaçırmak, yalnızca bir sorunu çözen uygulamayı yeterli görmek ve geri dönüşümün etkilerini tek boyutlu değerlendirmek sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir ülkede geri dönüşüm politikalarının yaygınlaştırılmasıyla birlikte çeşitli alanlarda değişimler yaşanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisinin bu değişimlerden biri olması beklenmez?
Cevabı göster
Cevap: D — Birincil ham madde ihtiyacının artması
Kısaca — Geri dönüşüm ekonomik ve çevresel kazanımlar sağlar ancak bir ülkenin toplam nüfus miktarını azaltıcı bir etkisi yoktur.
Geri dönüşüm sayesinde kullanılan malzemeler ikincil ham maddeye dönüşür, doğal kaynak tüketimi yavaşlar ve çöp depolama sahalarına duyulan ihtiyaç azalır. Ayrıca hurda metallerin veya plastiklerin yeniden işlenmesi birincil cevher çıkarmaya göre daha az enerji gerektirdiğinden sanayi maliyetlerini düşürür. Ancak nüfus dinamikleri; doğumlar, ölümler ve göçlerle belirlendiğinden geri dönüşüm politikalarıyla doğrudan bir ilişkisi bulunmaz.
2. soruKolay
Bir bölgede aşağıdaki sorunlar tespit edilmiştir:
Düzenli depolama alanlarının kapasitesi hızla dolmaktadır.
Depolama alanları çevresindeki yeraltı sularında kirlilik artmaktadır.
Söz konusu faaliyetlerin maliyetleri her geçen yıl yükselmektedir.
Bu sorunların tümünün çözümüne en fazla katkı sağlayacak uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: E — Atıkların kaynağında ayrıştırılarak geri dönüşüm tesislerine yönlendirilmesi
Kısaca — Depolama alanlarının dolmasını, yeraltı suyu sızıntılarını ve artan maliyetleri eş zamanlı çözecek en köklü adım atıkların kaynağında ayrıştırılıp geri dönüştürülmesidir.
Gövdede sıralanan sorunların tamamı depolanan çöp miktarının fazlalığından ve depolama sahasındaki sızıntı sularının toprağa karışmasından kaynaklanır. Atıklar geri dönüştürüldüğünde sahalara giden çöp hacmi büyük oranda azalır; bu durum depolama sahalarını rahatlatır, yeraltı suyu kirliliğini engeller ve depolama maliyetlerini düşürür. Yenilenebilir enerji ya da sanayinin taşınması gibi seçenekler genel çevreye fayda sağlasa da doğrudan katı atık yönetimindeki bu üç spesifik problemi çözemez.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.