XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti ve Dünya konusu, Osmanlı Devleti’nin dönemin uluslararası ilişkileri içindeki yerini, savaşlarını, ittifak arayışlarını ve farklı cephelerdeki mücadelelerini kapsar.
Öğrencinin olayların nedenlerini ve sonuçlarını ilişkilendirmesi, cephelerin özelliklerini ayırt etmesi ve askerî gelişmelerin devlet üzerindeki etkilerini değerlendirmesi beklenir. AYT Tarih-1 sorularında kısa bir tarihsel açıklamadan hareketle bir savaşın sonucunu belirleme veya verilen yargıları değerlendirme biçimleri görülebilir.
Seçeneklerde farklı savaşlara ait sonuçlar ya da olaylarla uyuşmayan çıkarımlar yer alabilir. Savaşları ve cepheleri karıştırmak, neden ile sonucu ters ilişkilendirmek ve açıklamanın desteklemediği genellemelere yönelmek sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
1911-1912 yılları arasında İtalya, Osmanlı Devleti’nin toprakları olan Trablusgarp ve Bingazi’yi işgal etmiştir.
Bu savaşın Osmanlı Devleti için en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’daki hâkimiyetinin sona ermesi
Trablusgarp ve Bingazi’nin İtalya’ya bırakılmasıyla Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’daki son toprağı da elden çıkmış, kıta üzerindeki hâkimiyeti tamamen sona ermiştir. Bu savaş sırasında Osmanlı’nın zayıflığının görülmesi Balkan devletlerini ittifaka yöneltmiş, çekindirmemiştir.
2. soruKolay
Osmanlı ordusu, Birinci Dünya Savaşı’nın ilk kış aylarında Rus kuvvetlerini kuşatmak amacıyla dağlık ve çok soğuk bir arazide taarruza geçmiş, ağır hava koşulları nedeniyle hedefine ulaşamamıştır.
Bu gelişmenin Osmanlı Devleti açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Kafkas Cephesi’ndeki asker sayısının önemli ölçüde azalması
Kısaca — Metinde anlatılan Sarıkamış Harekâtı’nın ağır kış koşulları nedeniyle hedefine ulaşamaması, Kafkas Cephesi’ndeki Osmanlı ordusunun asker sayısının önemli ölçüde azalmasına yol açmıştır.
Kafkas Cephesi’nde Rus birliklerini kuşatmayı hedefleyen bu harekâtta, askerlerimiz çatışmalardan önce dondurucu soğuk, açlık ve salgın hastalıklar nedeniyle çok ağır kayıplar vermiştir. Yaşanan bu büyük insan kaybı, Osmanlı Devleti’nin Doğu Anadolu’daki savunma gücünü kırarak Rus ilerleyişini kolaylaştırmıştır. Kutülamare Zaferi Irak Cephesi’nde, Kanal Harekâtı ise bambaşka bir coğrafyada cereyan etmiş gelişmelerdir.
3. soruKolay
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı’nda Almanya ve Avusturya-Macaristan ile ittifak arayışına girmiş; Karadeniz’deki gelişmelerin ardından fiilen savaşa dahil olmuş; Kafkas, Kanal, Irak ve Çanakkale gibi birbirinden uzak bölgelerde aynı anda mücadele etmek zorunda kalmıştır.
Bu gelişmeyle ilgili,
I. Osmanlı’nın İttifak Devletleri yanında yer aldığı,
II. savaşın yalnızca Balkanlarla sınırlı kaldığı,
III. Osmanlı’nın çok cepheli bir mücadeleye sürüklendiği
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Cevabı göster
Cevap: D — I ve III
Osmanlı İttifak saflarında yer almış ve Kafkas, Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin gibi çok cepheli bir savaşa girmiştir; savaş Balkanlarla sınırlı değildir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.