XIX. ve XX. Yüzyılda Değişen Gündelik Hayat konusu, Osmanlı toplumunda eğitim anlayışının yenilenmesini, kadınların eğitim ve çalışma hayatına katılımını, aile ve toplum içindeki rollerinin değişmesini kapsar.
Öğrencinin toplumsal değişimleri dönemin koşullarıyla ilişkilendirmesi, verilen gelişmenin amacını ve sonuçlarını ayırt edebilmesi beklenir. AYT Tarih-1 sorularında okul programları, kadın dergileri veya savaş sırasında istihdam gibi örnekler üzerinden yorum yapılması istenir.
Seçeneklerde gelişmenin amacına ilişkin açıklamalar ya da değerlendirilecek yargıların farklı birleşimleri bulunabilir. Metnin desteklemediği hakların kazanıldığını varsaymak ve sınırlı bir değişimi toplumun tamamına genellemek sık düşülebilecek hatalardır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Tanzimat sonrasında açılan usul-i cedide (yeni yöntem) ilkokullarında ders programına coğrafya ve hesap gibi dersler eklenmiş, ezbere dayalı öğretim yerine anlamaya dayalı yöntemler benimsenmiştir.
Bu gelişmenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Çağın gereklerine uygun, anlayarak öğrenen bireyler yetiştirmek
Kısaca — Coğrafya ve hesap derslerinin eklenmesi çağın gerektirdiği bilgileri kazandırmayı, ezber yerine anlamanın benimsenmesi ise anlayarak öğrenen bireyler yetiştirmeyi amaçlar. Bu nedenle doğru cevap A’dır. Çeldiricilerdeki subay, zanaatkâr veya din görevlisi yetiştirme amaçları bu genel ilköğretim düzenlemesini açıklamaz; bütün okulların tek merkeze bağlandığı da verilenlerden çıkarılamaz.
2. soruKolay
I. Dünya Savaşı sırasında erkek nüfusun büyük bölümünün cepheye gitmesi üzerine kurulan Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslamiyesi, kadınların kamu kurumlarında ve fabrikalarda istihdam edilmesini sağlamıştır.
Bu gelişmeyle ilgili
I. Kadının çalışma hayatındaki görünürlüğü artmıştır.
II. Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır.
III. Ailenin ekonomik yapısında değişim yaşanmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Cevabı göster
Cevap: D — I ve III
Cemiyet kadınların çalışma hayatındaki görünürlüğünü artırmış (I) ve ailelerin ekonomik yapısını etkilemiştir (III); ancak seçme-seçilme hakkı bu gelişmeyle değil, daha sonraki bir düzenlemeyle tanındığı için II yanlıştır.
3. soruKolay
XIX. yüzyılın sonlarında İstanbul’da yayımlanan bazı kadın dergilerinde; kız çocuklarının eğitim alması, kadının aile ve toplumdaki yerinin güçlendirilmesi ve kadınların meslek edinmesi gerektiği savunulmuştur.
Bu gelişmenin Osmanlı toplumundaki anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Kadın haklarına ilişkin tartışmaların basın yoluyla kamuoyuna taşınması
Kadın dergilerinde bu tür görüşlerin savunulması, kadın hakları tartışmalarının basın aracılığıyla kamuoyuna taşındığını gösterir. Kadına siyasal haklar ve Medenî Kanun değişikliği Cumhuriyet Dönemi’ne aittir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.