II. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye ve Dünya konusu, savaş öncesindeki devletler arası antlaşmaları, savaşın uluslararası ilişkiler üzerindeki etkilerini ve Türkiye’nin bu süreçteki dış politikası ile ekonomik tedbirlerini kapsar.
Öğrencinin devletlerin amaçlarını, diplomatik girişimlerin nedenlerini ve savaş koşullarının Türkiye’ye yansımalarını ilişkilendirebilmesi gerekir. AYT Tarih-1 sorularında bir antlaşmanın tarafını belirleme, verilen diplomatik gelişmelerden çıkarım yapma veya ekonomik sıkıntılarla ilgili olmayan bir uygulamayı ayırt etme istenebilir.
Seçeneklerde devlet adları, uygulamalar ya da farklı yorumlar yer alabilir. Olumsuz soru kökünü gözden kaçırmak, tarafsızlık politikasını yanlış yorumlamak ve tedbirlerin amaçlarını karıştırmak hataya yol açabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’de uygulamaya konan aşağıdaki tedbirlerden hangisi, savaşın doğurduğu ekonomik sıkıntıları giderme çabasının bir sonucu değildir?
Cevabı göster
Cevap: D — Olası hava saldırılarına karşı geceleri karartma uygulanması
Karartma, olası hava saldırılarında hedeflerin görülmesini zorlaştırmak amacıyla uygulanan bir güvenlik tedbiridir; ekonomik sıkıntıları gidermeye yönelik değildir. Karne, narh, Toprak Mahsulleri Vergisi ve Millî Korunma Kanunu ise savaş koşullarında tüketimi, fiyatları, kamu kaynaklarını ve üretimi düzenlemeye yönelik ekonomik tedbirlerdir.
2. soruKolay
Savaşın sürdüğü yıllarda Müttefik Devletler’in liderleri birkaç kez Türkiye Cumhurbaşkanı ile bir araya gelerek Türkiye’nin savaşa aktif olarak girmesi için görüşmeler yapmış, buna karşılık Türkiye tarafsızlığını sürdürme konusundaki tutumunu korumuştur.
Bu görüşmelerin sürekli tekrarlanması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
Cevabı göster
Cevap: E — Müttefiklerin Türkiye’nin coğrafi konumuna ve olası katkısına verdiği önemi
Kısaca — Müttefiklerin Türkiye’yi savaşa dâhil etmek için ısrarlı görüşmeler yapması, Türkiye’nin jeopolitik konumuna ve sağlayacağı askerî katkıya verilen stratejik önemi gösterir.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Adana ve Kahire görüşmelerinde Churchill ve Roosevelt, Balkanlar üzerinden yeni bir cephe açmak ve Boğazlar yolunu güvenceye almak amacıyla Türkiye’yi kendi yanlarında savaşa sokmaya çalışmıştır. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü liderliğindeki Türkiye ise ordunun teçhizat eksikliğini öne sürerek başarılı bir denge diplomasisiyle savaşa fiilen girmemiş, ancak bu yoğun temaslar ülkenin kilit coğrafi rolünü açıkça ortaya koymuştur.
3. soruKolay
Almanya’nın 1939’da Polonya’yı işgal etmeden kısa süre önce imzaladığı bir saldırmazlık antlaşmasının gizli bir protokolünde, Polonya ile Doğu Avrupa’nın nüfuz bölgelerine ayrılması kararlaştırılmıştır.
Almanya bu antlaşmayı aşağıdaki devletlerden hangisiyle imzalamıştır?
Cevabı göster
Cevap: C — Sovyetler Birliği
Almanya, Polonya’yı işgalden kısa süre önce Sovyetler Birliği ile Molotov-Ribbentrop Antlaşması’nı imzalamış; bu antlaşmanın gizli protokolüyle Polonya ve Doğu Avrupa nüfuz bölgelerine ayrılmıştır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.