Ülke Örnekleri (Almanya, Fransa, Japonya, Somali vb.) konusu, ülkelerin doğal koşulları ile tarım, hayvancılık, sanayi ve dış ticaret özellikleri arasındaki ilişkileri kapsar.
Öğrencinin verilen coğrafi ve ekonomik bilgilerden ülkeyi tanıması, üretim biçimlerini etkileyen koşulları ayırt etmesi ve neden sonuç ilişkisi kurması beklenir. AYT Coğrafya-1 sorularında kısa bir açıklamadan hareketle ekonomik faaliyetin temel nedeni sorulabilir veya özellikleri sıralanan ülkenin belirlenmesi istenebilir.
Seçenekler farklı doğal ve beşerî etkenleri ya da ülke adlarını içerebilir. Tarım alanının genişliğiyle verimliliği karıştırmak ve tek bir ipucuna dayanarak karar vermek hataya yol açabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Somali’de halkın önemli bir bölümü geçimini hayvancılıktan sağlamakta, ülkenin ihracat gelirlerinin büyük kısmını canlı hayvan ve hayvansal ürünler oluşturmaktadır.
Somali’de hayvancılığın genellikle göçebe (konar-göçer) biçimde yapılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Kurak iklim nedeniyle su ve ot kaynaklarının mevsimlere göre yer değiştirmesi
Kısaca — Somali’de hayvancılığın göçebe biçimde yapılmasının temel nedeni, kurak ve yarı kurak iklim sebebiyle su kaynakları ile meraların mevsimden mevsime yer değiştirmesidir.
Doğu Afrika’da yer alan Somali’de yağışlar hem yetersiz hem de düzensizdir; bu durum otlakların hızla kurumasına ve su kuyularının tükenmesine yol açar. Hayvancılıkla uğraşan topluluklar sürülerini besleyebilmek için yağış alan ve yeşeren bölgelere doğru sürekli hareket etmek zorundadır. Bu yaşam tarzı idari bir yasaktan ya da kültürel bir tercihten değil, coğrafi koşulların dayattığı zorunluluktan kaynaklanır.
2. soruKolay
Japonya’da tarım arazileri ülke yüz ölçümünün oldukça küçük bir bölümünü kaplamaktadır. Buna rağmen birim alandan elde edilen verim yüksektir.
Japonya’da tarımsal verimin yüksek olmasında aşağıdakilerden hangisi temel etkendir?
Cevabı göster
Cevap: E — Modern teknoloji, sulama ve gübreleme yöntemleriyle dar alanda yoğun tarım yapılması
Kısaca — Japonya’da dar tarım alanlarından yüksek verim alınmasını sağlayan temel etken, modern teknoloji, sulama ve gübrelemeye dayalı yoğun tarımdır. Bu yöntemler birim alandan elde edilen ürün miktarını artırır. Çeldiriciye dikkat: Yeni alanların tarıma açılması toplam üretimi artırabilir; ancak birim alan veriminin yükselmesini doğrudan açıklamaz. Ucuz iş gücüyle maliyetin düşmesi de yüksek verimle aynı şey değildir.
3. soruKolay
Bir ülkeyle ilgili olarak şu bilgiler verilmektedir:
Adalar üzerinde kurulmuştur ve yüz ölçümünün büyük bölümü dağlıktır.
Volkanik ve deprem etkinliklerinin yoğun görüldüğü bir kuşak üzerinde yer almaktadır.
Ham madde ithal edip otomobil ve elektronik ürün ihraç eden bir dış ticaret yapısına sahiptir.
Pirinç üretiminde kendi kendine yetebilmektedir.
Bu bilgilerin tamamı aşağıdaki ülkelerden hangisine aittir?
Cevabı göster
Cevap: D — Japonya
Kısaca — Pasifik Ateş Çemberi üzerindeki dağlık adaları, teknolojiye dayalı dış ticareti ve pirinç tarımıyla verilen tüm özellikleri eksiksiz karşılayan ülke Japonya’dır.
Bir ada ülkesi olması ve sanayi ürünleri ihraç etmesi bakımından İngiltere aklını karıştırabilir. Ancak İngiltere aktif volkanizma ve şiddetli deprem kuşağında bulunmadığı gibi pirinç tarımına uygun iklim koşullarına da sahip değildir. Japonya ise Pasifik levha sınırındaki konumu, doğal kaynak kıtlığı nedeniyle dışarıdan ham madde alıp teknoloji satması ve geleneksel beslenmenin temeli olan pirinçte kendine yetmesiyle bu tanıma tam olarak uyar.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.