Türkiye'de Tarım ve Hayvancılık, tarım ürünlerinin yetişme koşullarını, üretim alanlarının dağılışını ve hayvancılık faaliyetlerini etkileyen doğal ve ekonomik etkenleri kapsar.
Öğrencinin iklim, yer şekilleri ve su olanaklarını ürünlerin ihtiyaçlarıyla ilişkilendirmesi; kuru tarım uygulamalarını tanıması ve hayvancılık türlerini otlak, yem temini ve pazara yakınlık açısından değerlendirmesi gerekir. AYT Coğrafya-1 sorularında bu ilişkiler, öncüllerin doğruluğunu değerlendirme veya verilen koşullara uymayan uygulamayı seçme biçiminde sorgulanabilir.
Seçeneklerde farklı öncül birleşimleri ya da tarımsal uygulamalar bulunabilir. Sık yapılan hatalar, dağılışı yalnızca iklimle açıklamak ve olumsuz soru kökünü gözden kaçırmaktır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir tarım ürününün Türkiye’de belirli bölgelerde yoğunlaşması, o ürünün iklim ve yer şekli istekleriyle ilgilidir.
I. Turunçgillerin Akdeniz kıyılarında toplanması II. Buğdayın İç Anadolu’da geniş alan kaplaması III. Çeltik üretiminin bol su isteyen taban arazilerde yapılması
Yukarıdakilerden hangileri bu açıklamaya örnek gösterilebilir?
Cevabı göster
Cevap: E — I, II ve III
Kısaca — Verilen üç öncül de tarım ürünlerinin dağılışında iklim özellikleri ve yer şekillerinin belirleyici etkisine doğrudan örnektir (I, II ve III doğrudur).
Turunçgiller don olayına duyarlı olduğundan kışları ılık Akdeniz kıyılarında; buğday ilkbahar yağışı ve yaz kuraklığı istediğinden İç Anadolu’da toplanır. Çeltik ise sürekli su altında kalması gereken taban arazileri ve akarsu vadilerini seçerek hem su ihtiyacı hem de yer şekli bağımlılığını kanıtlar.
2. soruKolay
Türkiye’de tarımsal üretimde sulamanın yetersiz olduğu alanlarda kuru tarım yöntemleri öne çıkar.
Aşağıdakilerden hangisi kuru tarımın yaygın olduğu bölgelerde gözlenen uygulamalardan biri değildir?
Cevabı göster
Cevap: E — Yılın büyük bölümünde serada sebze yetiştirilmesi
Kısaca — Yılın büyük bölümünde serada sebze yetiştirilmesi düzenli sulama gerektirdiği için kuru tarıma özgü bir uygulama değildir. Kuru tarımda yağışla gelen sınırlı sudan yararlanılır; nadas, yağışa dayalı hububat ekimi, toprak nemini koruyan işleme yöntemleri ve kuraklığa dayanıklı çeşitlerin seçilmesi bu amaca hizmet eder.
3. soruKolay
Türkiye’de hayvancılık faaliyetlerinin dağılışında doğal koşullar, yem temini ve pazara yakınlık etkilidir.
I. Mera hayvancılığı, otlak alanlarının geniş olduğu yerlerde daha yaygındır.
II. Ahır hayvancılığı, yem temininin kolay olduğu ve pazarın yakın olduğu alanlarda gelişir.
III. Keçi yetiştiriciliği, engebeli ve çalılık alanlardan yararlanmaya elverişlidir.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: E — I, II ve III
Kısaca — Mera hayvancılığı otlaklara, ahır hayvancılığı pazar ve yeme bağlıyken küçükbaş hayvanlar engebeli dağlık arazilere büyükbaş hayvanlardan çok daha iyi uyum sağlar (I, II ve III doğrudur).
Büyükbaş hayvanlar ağır gövdeleri nedeniyle düz ve gür otlaklı meralara ihtiyaç duyarken özellikle kıl keçisi gibi küçükbaş hayvanlar sarp ve kayalık yamaçlarda rahatça tırmanıp çalılarla beslenebilir. Ahır hayvancılığı ise tüketici nüfusa yakınlık ve yem sanayisinin varlığıyla geliştiğinden verilen ifadelerin tümü doğrudur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.