Göç, Şehirleşme ve Sonuçları, nüfusun yer değiştirme nedenlerini, kentlerin büyümesini ve bu süreçlerin kırsal alanlarla kentlerde oluşturduğu demografik, ekonomik ve sosyal değişimleri kapsar.
Öğrencinin kırsal kesimin itici nedenleriyle kentlerin çekici özelliklerini ayırt etmesi, göç veren ve göç alan yerleşmelerdeki sonuçları ilişkilendirmesi beklenir. AYT Coğrafya-1 sorularında genellikle bir durum açıklanır ve seçeneklerden bu duruma uymayan neden veya sonuç istenir; öncüllerin birlikte değerlendirildiği sorular da görülebilir.
Seçeneklerde nüfus yapısı, işgücü, ulaşım, çevre ve kültürel etkileşimle ilgili ifadeler bulunabilir. Olumsuz soru kökünü gözden kaçırmak, nedenlerle sonuçları karıştırmak ve şehirleşmenin bütün etkilerini olumsuz saymak sık yapılan hatalardır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Türkiye’de kırsal kesimden kentlere yönelik iç göçün itici nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Cevabı göster
Cevap: D — Kentlerde iş ve eğitim olanaklarının daha fazla olması
Kısaca — Kentlerde iş ve eğitim olanaklarının zenginliği göç edilen kentin sunduğu çekici bir faktördür; kırsal alanın insanları göçe zorlayan itici koşulları arasında yer almaz.
İç göçte ‘itici faktörler’, kırsal alanda yaşamı zorlaştıran ve insanları ayrılmaya mecbur bırakan olumsuzluklardır. Tarım arazilerinin mirasla bölünmesi, tarımda makineleşmeyle işsizliğin artması, düşük gelir ve doğal afetler kırsalın doğrudan itici nedenleridir. Buna karşılık büyük şehirlerin sunduğu iş, eğitim ve sağlık gibi imkânlar göç alan yerin avantajlarıdır ve bunlar ‘çekici faktörler’ sınıfına girer.
2. soruKolay
Hızlı şehirleşme, kentlerde nüfus baskısını artırırken çeşitli mekânsal ve sosyal değişimlere yol açar.
I. Trafik yoğunluğunun artması II. Yeşil alanların azalması III. Kültürel etkileşimin güçlenmesi
Yukarıdakilerden hangileri hızlı şehirleşmenin olumsuz sonuçları arasında yer almaz?
Cevabı göster
Cevap: E — Yalnız III
Kısaca — Kültürel etkileşimin güçlenmesi şehirleşmenin getirdiği olumlu bir sosyal sonuçtur; hızlı şehirleşmenin yarattığı olumsuzluklar arasında yer almaz.
Kentsel alanlarda artan nüfus ve araç sayısı trafik sıkışıklığına, plansız yapılaşma ise yeşil alanların daralmasına yol açarak kent yaşamını olumsuz etkiler. Buna karşılık farklı kültürel arka planlara sahip bireylerin bir arada yaşaması toplumsal etkileşimi, kültürel zenginliği ve hoşgörüyü güçlendirdiği için yapıcı bir gelişmedir.
3. soruKolay
Bir bölgede genç ve işgücü çağındaki nüfusun sürekli büyük kentlere göç etmesi, kaynak yerleşmelerde demografik ve ekonomik dengesizliklere yol açar.
Aşağıdakilerden hangisi bu göçün kırsal alanlardaki sonuçlarından biri değildir?
Cevabı göster
Cevap: B — Sanayi atıklarının çoğalması
Sanayi atıklarının çoğalması kentlerde görülen bir sorundur. Kırsalda göç yaşlı nüfus artışı, işgücü kaybı ve hizmet gerilemesi yaratır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.