Dünyada Tarım ve Hayvancılık (Tarım Türleri, Organik Tarım), tarımsal üretim ve hayvancılık faaliyetlerinin özelliklerini, üretim yöntemlerini ve pazarla ilişkilerini kapsar.
Öğrencinin entansif ve ekstansif tarımı kullanılan girdi, arazi genişliği ve verim açısından ayırt etmesi; plantasyon tarımını işletme yapısı ve ürün özellikleriyle tanıması beklenir. Organik tarımda sertifikalandırma ile tüketici talebi arasındaki ilişkiyi yorumlamak da önemlidir. AYT Coğrafya-1 sorularında öncüllerden doğru olanları seçme, bölgesel bir betimlemeden tarım türünü değerlendirme ve verilen durumdan çıkarım yapma biçimleri görülür.
Seçenekler benzer üretim özelliklerini karşılaştırabilir; toplam üretimi verimle karıştırmak veya organik ürün talebini koşullardan bağımsız düşünmek hataya yol açabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
I. Birim alana fazla girdi (gübre, sulama, iş gücü) uygulanır.
II. Geniş alanlarda az girdiyle üretim yapılır.
III. Verim genellikle yüksektir.
Yukarıdaki özelliklerden hangileri entansif tarım için doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: B — I ve III
Kısaca — Entansif (yoğun/modern) tarım; birim alana sulama, tohum ve gübre gibi yüksek girdilerin uygulandığı ve birim alandan yüksek verim elde edildiği yöntemdir.
Entansif tarım yönteminde doğa koşullarına bağımlılık en aza indirilerek modern agronomik teknikler kullanılır; bu sayede birim alana yapılan yüksek girdi yatırımı yüksek verimle sonuçlanır (I ve III doğru). Geniş arazilerde düşük girdi ve geleneksel yöntemlerle yapılan, verimin iklime bağlı olduğu tarım biçimi ise ekstansif (kaba/yaygın) tarımdır (II yanlış). Bu iki zıt tarım metodunun ayrımını yaparken entansif tarımın modern ve yoğun girdi gerektirdiğini, ekstansif tarımın ise ilkel ve geniş alanlara dayandığını aklında tutabilirsin.
2. soruKolay
Orta Amerika, Güneydoğu Asya ve Batı Afrika’nın bazı kıyı bölgelerinde; yabancı sermayeli büyük işletmelerde muz, kahve, kakao ve palmiye gibi tropikal ürünlerin tek ürüne dayalı olarak yetiştirildiği bir tarım türü görülür.
Bu tarım türüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cevabı göster
Cevap: E — Üretimin işletme sahiplerinin kendi tüketimine yönelik olması
Soruda tanımlanan tür plantasyon tarımıdır ve ticari karakterlidir; üretim pazara ve ihracata dönüktür, üreticinin kendi tüketimine yönelik olması geçimlik tarımın özelliğidir.
3. soruKolay
Bir üretici kooperatifi, elde ettiği organik tarım sertifikalı elma ve buğday ürünlerini pazarlamak istemektedir. Organik ürünlerin dünya pazarlarındaki konumu araştırıldığında bu ürünlere yönelik talebin belirli koşullara bağlı olarak değiştiği görülmüştür.
Buna göre organik tarım ürünlerine yönelik dünya pazarlarındaki talebin artmasında aşağıdakilerden hangisinin diğerlerinden daha etkili olduğu söylenebilir?
Cevabı göster
Cevap: B — Gelir düzeyi ve sağlık bilinci yüksek tüketici kitlesinin genişlemesi
Organik ürünlere talep, fiyatı yüksek olan bu ürünleri alabilecek gelir düzeyine ve sağlıklı beslenme bilincine sahip tüketici kitlesinin büyüklüğüne bağlıdır. Diğer seçenekler talebi artıran değil, daraltan ya da üretim sürecine ilişkin koşullardır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.