Orta Çağ'da Dünya konusu, dönemin siyasi mücadelelerini, eğitim ve düşünce hayatını, ticaretin ekonomik kurumlarla ilişkisini kapsar.
AYT Tarih-2 kapsamında öğrencinin dinî kurumların eğitimdeki yerini ve skolastik düşüncenin bilim hayatına etkisini değerlendirmesi, devletler arasındaki savaşları nedenleriyle tanıması ve panayırların finansal faaliyetlerle bağlantısını kurması beklenir. Sorular, açıklayıcı bir metinden çıkarım yapma veya nedenleri verilen tarihsel olayı belirleme biçiminde gelebilir.
Seçeneklerde farklı savaş adları ya da metne ilişkin yargılar bulunabilir. Verilen bilgiyi aşan genellemelere yönelmek, neden ile sonucu karıştırmak ve ticareti yalnızca mal alışverişi olarak düşünmek sık karşılaşılabilecek hatalardır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Orta Çağ Avrupası’nda eğitim dönemin başlıca öğretim kurumları olan manastır ve katedral okullarında verilmekte, felsefi ve bilimsel tartışmalar akıl ile vahyin uzlaştırılmaya çalışıldığı bir yöntemle sürdürülmekteydi.
Bu düşünce biçiminin Orta Çağ Avrupası’ndaki bilim hayatı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: C — Bilimsel bulguların büyük ölçüde dinî öğretiyle sınırlı kalması
Kısaca — Aklı vahiy ve Kilise dogmalarına tabi kılan skolastik anlayış, bilimsel çalışmaların dinî öğretinin çizdiği sınırların dışına çıkmasını engellemiştir.
Orta Çağ Avrupası’nda eğitim ve düşünce hayatı manastır ve katedral okulları üzerinden Kilise’nin denetimindeydi. Bu dönemde akıl ile vahyin uzlaştırılması adına felsefe ve bilim dine hizmet eden birer araca dönüştürülmüş, Kilise doktrinlerine aykırı hiçbir fikre izin verilmemiştir. Bu durum bilimsel bulguların ve sorgulamaların dinî kalıplarla sınırlı kalmasına yol açmıştır. Deneysel yöntem ve bağımsız üniversiteler ise bu dönemin değil, sonraki çağların kazanımlarıdır.
2. soruKolay
1337-1453 yılları arasında İngiltere ile Fransa arasında veraset anlaşmazlığı ve Fransız topraklarına hâkim olma mücadelesinden kaynaklanan savaşlar dizisi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: E — Yüz Yıl Savaşları
1337-1453 arasında İngiltere ile Fransa arasında süren savaşlara Yüz Yıl Savaşları denir. Gül Savaşları İngiltere’nin kendi içindeki hanedan mücadelesidir, bu yüzden sık karıştırılır.
3. soruKolay
Orta Çağ Avrupası’nda belirli dönemlerde düzenlenen panayırlarda sadece mal alışverişi yapılmamış, aynı zamanda kredi işlemleri gerçekleştirilmiş ve borç senetleri kullanılmıştır. Bu durum zamanla bankacılık faaliyetlerinin gelişmesine zemin hazırlamıştır.
Bu bilgiye dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Cevabı göster
Cevap: C — Ticaretin gelişmesi finansal araçların ortaya çıkmasına katkı sağlamıştır.
Kısaca — Panayırlarda mal alışverişinin yanında kredi işlemlerinin yapılması ve borç senetlerinin kullanılması, ticaretin finansal araçların gelişmesine katkı sağladığını gösterir. Bu işlemler bankacılığın gelişmesine de zemin hazırlamıştır. Çeldirici notu: Metinde ortak para sistemine, vergilerin merkezî krallıklara devrine, kredileri kilise kurumlarının yürüttüğüne veya lonca üyeliği zorunluluğunun kaldırıldığına ilişkin bilgi yoktur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.