Millî Mücadele'ye Hazırlık: Mondros, İşgaller, Cemiyetler, Genelgeler ve Kongreler konusu, ateşkes sonrasında yaşanan işgalleri, bunlara karşı oluşan örgütlenmeleri ve millî direnişin ortak bir programa dönüşmesini kapsar.
Öğrencinin gelişmeleri kronolojik sıraya yerleştirebilmesi, cemiyetlerin amaçlarını ayırt edebilmesi ve genelgelerle kongrelerde alınan kararların siyasi anlamını yorumlayabilmesi beklenir. AYT Tarih-2 sorularında kısa bir tarihsel açıklamadan hareketle bir görüşmenin önemini veya düzenlemelerin ortak amacını bulma, belirtilen gelişmeler arasındaki zaman dilimine uygun olayı seçme istenir.
Seçenekler farklı olayları, amaçları ya da siyasi sonuçları karşılaştırır; kararlarla uygulamaları karıştırmak ve olayların sırasını gözden kaçırmak sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Amasya Görüşmelerinde Salih Paşa ile Mustafa Kemal görüşmüş; alınan kararlardan yalnız Mebusan Meclisinin yeniden açılması hayata geçirilebilmiştir.
Görüşmenin siyasi önemi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: E — İstanbul Hükûmetinin Heyet-i Temsiliyeyi resmen muhatap alması
Kısaca — Amasya Görüşmeleri ile İstanbul Hükûmeti, Heyet-i Temsiliyeyi resmen ve hukuken muhatap alarak onun varlığını tanımıştır.
Devletler ve yönetimler arası ilişkilerde resmî bir temsilci gönderip müzakere masasına oturmak, karşı tarafın siyasi varlığını resmen tanımak anlamına gelir. İstanbul Hükûmeti’ni temsilen Bahriye Nazırı Salih Paşa’nın Mustafa Kemal ile resmî protokol imzalaması, Heyet-i Temsiliye’nin Anadolu’daki meşru temsilci olarak kabul edildiğinin en somut kanıtıdır. Görüşmeler sonucunda Mebusan Meclisinin toplanması kararlaştırılmış olsa da Misakımillî’nin kabulü bu görüşmede değil, meclisin İstanbul’da toplanmasından sonra gerçekleşmiştir.
2. soruKolay
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasından sonra, ancak Havza Genelgesi’nin yayımlanmasından önce gerçekleşmiştir?
Cevabı göster
Cevap: B — İzmir’in Yunan ordusunca işgal edilmesi
Kısaca — İzmir’in Yunan ordusunca işgali (15 Mayıs 1919), Mondros Ateşkesi (30 Ekim 1918) ile Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919) arasındaki zaman diliminde yer alır.
Millî Mücadele’nin başlangıç kronolojisini adım adım zihninde canlandırmalısın: Mondros Ateşkesi imzalandıktan sonra 15 Mayıs 1919'da İzmir işgal edilmiş, Mustafa Kemal Paşa 19 Mayıs 1919'da Samsun’a çıkmış ve ilk genelge olan Havza Genelgesi’ni 28 Mayıs 1919'da yayımlamıştır. Hatta Havza Genelgesi’nin yayımlanmasındaki en büyük etkenlerden biri, İzmir’in işgaline karşı halkta uyanan tepkiyi mitinglerle örgütleme amacıdır. Erzurum ve Sivas Kongreleri ile Amasya Görüşmeleri ise Havza ve Amasya Genelgelerinden sonraki süreçte gerçekleşmiştir.
3. soruKolay
Sivas Kongresi’nde yerel müdafaa-i hukuk cemiyetleri ile Heyet-i Temsiliye’ye ilişkin esaslar kararlaştırılmıştır.
Bu düzenlemelerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Dağınık direnişi ulusal bir örgütlenme ve temsil gücüyle birleştirmek
Kısaca — Sivas Kongresi’ndeki düzenlemeler, dağınık direnişi ulusal bir örgütlenme ve temsil gücüyle birleştirmeyi amaçlamıştır. Müdafaa-i hukuk cemiyetleri Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmiş, Heyet-i Temsiliye bütün yurdu temsil eder hâle getirilmiştir. Bu nedenle temsil yetkisini Doğu Anadolu ile sınırlamak veya yerel cemiyetlerin bağımsız karar almasını sağlamak ortak amaç olamaz.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.