Atatürkçülük ve Türk İnkılabı, Atatürk ilkelerinin anlamını ve Cumhuriyet Dönemi’nde gerçekleştirilen siyasi, kültürel ve ekonomik dönüşümlerin amaçlarını kapsar.
Öğrencinin ilkeleri uygulamalarla ilişkilendirebilmesi, kurumların kuruluş amaçlarını ayırt edebilmesi ve ekonomik koşulların devlet politikalarına etkisini yorumlayabilmesi beklenir. AYT Tarih-2 sorularında bir açıklamadan hareketle vurgulanan ilke özelliğini bulma, çalışmaları anlatılan kurumu tanıma veya belirli koşullarda hazırlanan düzenlemeyi belirleme istenebilir.
Seçeneklerde ilke özellikleri, kurum adları ya da ekonomik düzenlemeler yer alabilir. Benzer kurumların görevlerini karıştırmak, inkılapçılığı yalnızca mevcut yenilikleri korumakla sınırlamak ve gelişmeleri tarihsel bağlamından koparmak yanlış seçeneğe yöneltebilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Cumhuriyet Dönemi’nde Türk dilinin özleştirilmesi ve bilimsel biçimde incelenmesi amacıyla kurulan, sözcük türetme çalışmaları ve dil bilgisi araştırmalarının yürütüldüğü kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Türk Dil Kurumu
Türk dilinin özleştirilmesi ve bilimsel incelenmesi amacıyla 1932'de Türk Dil Kurumu kurulmuştur; Türk Tarih Kurumu tarih araştırmalarına, diğerleri eğitim-öğretim faaliyetlerine yöneliktir.
2. soruKolay
Atatürkçülükte inkılapçılık, yalnız daha önce yapılan yenilikleri korumayı değil; akıl ve bilimin rehberliğinde değişen ihtiyaçlara uygun yeni düzenlemeler yapmayı da içerir.
Bu tanım inkılapçılığın aşağıdaki özelliklerinden hangisini vurgular?
Cevabı göster
Cevap: B — Sürekli gelişmeye açık ve dinamik olmasını
Kısaca — İnkılapçılık ilkesi, değişen çağın ve toplumun gereksinimlerine göre aklın ve bilimin ışığında sürekli yenilenmeyi gerektirdiğinden dinamik bir yapıya sahiptir.
Atatürk inkılapçılığı, mevcut devrimleri korumakla yetinmeyip durmaksızın ilerlemeyi ve çağdaşlaşmayı hedefler. Bu doğrultuda inkılapçılık asla durağan ve geçmişle sınırlı bir anlayış olmayıp sürekli gelişmeye açık ve dinamiktir. Toplumsal değişimi reddetmek veya yenilikleri geçmiş kurumlarla sınırlı tutmak, ilkenin özündeki canlı ve ilerici karakterle tamamen çelişir.
3. soruKolay
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası özel sermayenin yetersiz kaldığı görülünce devlet, iktisadi hayatta doğrudan girişimci konumuna geçmiştir.
Bu yaklaşımın somut göstergelerinden biri olan ve 1933’te hazırlanan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı
Kısaca — 1929 Dünya Buhranı sonrası devletçilik ilkesi gereğince sanayi yatırımlarını bizzat planlamak amacıyla 1933'te Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlanmıştır.
Özel sektörün sermaye yetersizliği nedeniyle gerçekleştiremediği dokuma, cam, demir-çelik ve kâğıt gibi temel sanayi kollarındaki fabrikaların devlet eliyle kurulması planlanmış ve 1934'te başarıyla uygulamaya konmuştur. İzmir İktisat Kongresi kararlarının iptali veya aşar vergisinin geri getirilmesi gibi adımlar ise cumhuriyetin ekonomi anlayışında yer almaz. Bu nedenle doğru yanıt Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’dır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.