Kimya Her Yerde — AYT soruları

Kısaca — Bitkisel yağların soğutularak yüksek erime noktasına sahip mumsu maddelerin çöktürülüp süzülmesi işlemine vinterizasyon denir ve amacı yağın buzdolabı sıcaklığında bile berrak kalmasını sağlamaktır.

Vinterizasyon adı İngilizce kış anlamına gelen ‘winter’ sözcüğünden türetilmiştir; yağ kademeli olarak soğutulduğunda içinde bulunan stearin ve vakslar kristalleşir ve filtre edilerek ayrılır, böylece yağ soğukta dahi donup bulanıklaşmaz. En güçlü çeldirici olan rafinasyon; ham yağdaki serbest yağ asitlerini, ağır kokuları ve zamkı uzaklaştıran genel kimyasal temizleme sürecidir. Riviera sızma ile rafine yağın karışımı, hidrojenasyon margarin yapımı, pastörizasyon ise ısıl mikrop gidermedir; dolayısıyla doğru yanıt soğukta katılaşan fraksiyonları ayırarak yağın berrak kalmasını sağlayan vinterizasyondur.

İğne (enjeksiyon), ilacı sindirim sistemine uğramadan damara veya kasa doğrudan verir; bu nedenle etki hızlıdır ve ilaç mide asidinde bozunmaz.

Kısaca — Çamaşır suyunun ağartıcı ve mikrop öldürücü etken maddesi sodyum hipoklorittir ($\text{NaOCl}$).

Evlerde kullanılan çamaşır suyu, sodyum hipokloritin ($\text{NaOCl}$) seyreltik sulu çözeltisidir. Yapısındaki hipoklorit iyonu ($\text{ClO}^-$) son derece güçlü bir yükseltgen olduğu için renk maddelerinin kimyasal bağlarını parçalayarak ağartma yapar ve mikroorganizmaların hücre zarlarını tahrip ederek hijyen sağlar. Çeldiricilerde yer alan $\text{NaOH}$ lavabo açıcı sud-kostik, $\text{Na}_2\text{CO}_3$ çamaşır sodası, $\text{NaCl}$ ise yemek tuzudur. Özellikle çamaşır sodası ($\text{Na}_2\text{CO}_3$) ile çamaşır suyunu ($\text{NaOCl}$) birbirine karıştırmamaya dikkat etmelisin.