Enerji Kaynakları ve Bilimsel Gelişmeler — AYT konu anlatımı ve örnek sorular

Enerji Kaynakları ve Bilimsel Gelişmeler konusu, enerji kaynaklarının sınıflandırılmasını, yakıtların yanma tepkimelerini ve kimyanın malzeme bilimiyle ilişkili teknolojik uygulamalarını kapsar.

Öğrencinin yenilenebilir kaynakları diğer kaynaklardan ayırt edebilmesi, verilen yanma denklemini yorumlayabilmesi ve bir uygulamanın kimya temelli yönünü tanıyabilmesi beklenir. AYT Kimya sorularında bu beceriler, kısa bir açıklama veya tepkime üzerinden doğru seçeneği belirleme biçiminde yoklanabilir.

Seçeneklerde farklı enerji kaynakları, bilimsel uygulamalar ya da tepkimeye ilişkin ifadeler bulunabilir. Kaynağın yenilenebilirliğiyle çevresel etkisini aynı özellik gibi değerlendirmek ve tepkimedeki maddelerle katsayılar arasındaki ilişkiyi gözden kaçırmak hataya yol açabilir.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

Aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisi yenilenebilir enerji kaynağıdır?

Cevabı göster

Cevap: A — Rüzgâr

Rüzgâr doğal süreçlerle sürekli yenilendiği için yenilenebilir enerji kaynağıdır. Petrol, kömür ve doğal gaz tükenebilir fosil yakıtlardır. Nükleer enerjide kullanılan yakıtlar da sınırlı olduğundan nükleer enerji yenilenebilir sayılmaz. Doğru cevap A’dır.

2. soruKolay

Metanın tam yanması şu tepkimeyle verilir:

\mathrm{CH_4(g) + 2O_2(g) \rightarrow CO_2(g) + 2H_2O(g)}

Bu tepkimeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Metanın tam yanmasında karbon atomunun yükseltgenme basamağı azalır.✗ Bu değilOluşan

\mathrm{CO_2}

ozon tabakasının incelmesine doğrudan neden olur.✗ Bu değilOluşan

\mathrm{CO_2}

atmosferde sera etkisine katkı yapan bir gazdır.✓ DoğruYanma ürünlerinden hiçbiri sera gazı değildir.✗ Bu değilTepkime, kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine doğrudan dönüştürür.✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: C — Oluşan $\mathrm{CO_2}$ atmosferde sera etkisine katkı yapan bir gazdır.

Tam yanmada $\mathrm{CO_2}$ ve $\mathrm{H_2O}$ oluşur; $\mathrm{CO_2}$ sera gazıdır. Oksijen yakıt değildir; metan yenilenebilir kabul edilmez.

3. soruKolay

Malzeme bilimi, günümüzde çeşitli bilimsel ve teknolojik alanlarda uygulama bulan bir çalışma konusudur.

Aşağıdakilerden hangisi malzeme biliminin kimya tabanlı bir uygulama örneğidir?

Uçak kanadındaki gerilme dağılımının sonlu elemanlar yöntemiyle hesaplanması✗ Bu değilKöprü kirişinin kesit boyutlarının statik yük hesabıyla belirlenmesi✗ Bu değilDişli yüzeyinin pürüzlülüğünün mekanik ölçümle kontrol edilmesi✗ Bu değilGüneş panellerinde verimi artırmak için nano ölçekli yarı iletken kaplamalar kullanılması✓ DoğruSac levhanın pres kalıbında şekillendirilmesi✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Güneş panellerinde verimi artırmak için nano ölçekli yarı iletken kaplamalar kullanılması

Kısaca — Güneş panellerinde ışık soğurumunu ve elektron iletimini artırmak üzere nano ölçekli yarı iletken kaplamalar tasarlamak malzeme biliminin ileri düzey kimya tabanlı bir uygulamasıdır.

Malzeme bilimi maddelerin atomik, moleküler ve nano boyutlardaki yapı-özellik ilişkilerini inceleyerek üstün özellikli yeni malzemeler geliştirir. Güneş panellerinde kullanılan nano yarı iletkenler (örneğin titanyum dioksit veya kuantum noktacıkları), yüzey alanı ve bant aralığı optimizasyonu gibi kimyasal sentez ve kaplama yöntemlerine dayanır. Metal bükmek, cevher kırmak veya polimeri milimetre ölçeğinde eritmek gibi diğer seçenekler ise maddenin iç kimyasal yapısını ya da nano yüzey özelliklerini değiştirmeyen sıradan mekanik ve makro ölçekli işlemlerdir.

Enerji Kaynakları ve Bilimsel Gelişmeler — AYT soruları

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer AYT konuları

Kimya