AYT Fen Bilimleri · Yarışma tarzı sorular

Question 1

1000er yeni doğanla izlenen K ve L türlerinde K türü I. tip, L türü III. tip sağ kalım eğrisine uymaktadır. K türünde yaklaşık 920 birey bir yaşını doldurmakta, bir yaşını dolduranların büyük bölümü 6-8 yaş arasında ölmektedir. L türünde yaklaşık 120 birey bir yaşını doldurmakta, ilk yıl içinde ölenlerin büyük bölümü ilk ayda ölmekte, bir yaşını dolduranların büyük bölümü ise 10-12 yaş arasında ölmektedir.
I. Doğumdaki ortalama yaşam süresi K türünde L türündekinden uzundur.
II. Bir yaşını doldurmuş bireyler arasında ortalama kalan yaşam süresi L türünde K türündekinden uzundur.
III. Yavru ölüm oranının yüksek olması ileri yaşlardaki yaşama olasılığının da her durumda düşük olacağı anlamına gelir.

Buna göre I, II ve III numaralı ifadelerden hangileri doğrudur?

Accepted Answer

I ve II

Answer

Yalnız I

Answer

Yalnız II

Answer

I ve III

Answer

I, II ve III

Question 2

Tilakoyt zarları deterjanla parçalanmış, ancak tilakoytlardaki pigmentler ile elektron taşıma sistemi proteinleri sağlam bırakılmış izole kloroplastlar hazırlanıyor. Bu kloroplastların bulunduğu ortama ışık, yeterli su, ADP, fosfat, $N A D P^{+}$ ve $C O_{2}$ sağlanıyor; ortama ATP eklenmiyor.
I. Pigmentlerin ışık enerjisini soğurmasıyla suyun fotolizle parçalanması sonucu oksijen çıkışı gözlenir.
II. Işık enerjisi kullanılarak ADP ve fosfattan ATP sentezlenir.
III. Calvin döngüsüyle karbondioksit organik bileşiklerin yapısına katılır.

Buna göre bu ortamda yukarıdaki olaylardan hangileri gerçekleşir?

Accepted Answer

Yalnız I

Answer

Yalnız II

Answer

Yalnız III

Answer

I ve II

Answer

I, II ve III

Question 3

Miyelinli bir aksonda impulsun miyelinle kaplı bölgeleri yeniden oluşturulmadan hızla geçtiği, Ranvier boğumlarında ise zar geçirgenliğindeki değişimle yeniden oluşturularak ilerlediği bilinmektedir. Eşik değeri aynı olan miyelinli ve miyelinsiz iki aksonun eşik üstü aynı şiddette uyarıldığı bir karşılaştırmada,
I. Miyelinli aksonda iletim daha hızlı gerçekleşir; ölçülen impulsun büyüklüğü ise miyelinli olmaya bağlı olarak daha büyük olmaz.
II. Ranvier boğumlarının daha sık aralıklarla bulunması, aynı aksonda iletimi hızlandıran bir etkendir.
III. Miyelin kılıfın incelmesi, impuls oluşumu için gerekli eşik değeri değiştirmeden iletim hızını düşürür.

Buna göre I, II ve III numaralı ifadelerden hangileri doğrudur?

Accepted Answer

I ve III

Answer

Yalnız I

Answer

Yalnız II

Answer

I ve II

Answer

I, II ve III

Question 4

Kurak ve tuzlu bir yamaçta ve nemli ve tuzsuz bir ovada aynı çalı türü ile aynı tek yıllık ot türü arasındaki ilişki karşılaştırılıyor: Yamaçta çalıların altındaki otların açık alandakilere göre daha yüksek oranda yaşadığı ve daha çok tohum verdiği gözleniyor. Ovada ise çalıların altındaki otların açık alandakilere göre daha az ışık aldığı, daha küçük kaldığı ve daha az tohum verdiği gözleniyor. İki alanda da çalıların kaldırıldığı küçük parsellerde yamaçta ot ölümlerinin arttığı, ovada ise otların gelişiminin arttığı belirleniyor.

Bu gözlemlere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Accepted Answer

Otların temel nişinin yamaçta ve ovada farklı olması bu zıt sonuçların nedenidir.

Answer

Yamaçta çalılar abiyotik koşulları yumuşatarak otların yaşamasına olanak sağlamış olabilir.

Answer

Ovada çalılar özellikle ışık için rekabet ederek otların gerçekleşmiş nişini daraltmış olabilir.

Answer

Etkileşimin yamaçta olumlu, ovada olumsuz yönde olması komünite yapısını belirleyen biyotik etkileşimlerin abiyotik koşullara bağlı olarak değişebileceğini gösterir.

Answer

Yamaçta çalıların kaldırılmasıyla ot ölümlerinin artması çalıların bu alanda otların gerçekleşmiş nişini genişlettiğini düşündürür.

Question 5

Çift zincirli, doğrusal ve zincirlerinde kopukluk bulunmayan K DNA’sı 800 nükleotitlidir ve 150 adenin-timin baz çifti içerir. Adenin-timin baz çifti iki, guanin-sitozin baz çifti üç hidrojen bağı içerir. Sayıma yalnız aynı zincirdeki ardışık nükleotitler arasındaki fosfodiester bağları katılacaktır. K’den L DNA’sı şu iki değişiklikle elde ediliyor: zincirlerden birinde yalnız bir fosfodiester bağı koparılıyor, kopan uçlarda nükleotit kaybı olmuyor; ayrıca bir adenin-timin baz çifti bir guanin-sitozin baz çifti ile değiştiriliyor, toplam baz çifti sayısı değişmiyor.
I. L DNA’sındaki toplam fosfodiester bağı sayısı 797'dir.
II. L DNA’sındaki toplam hidrojen bağı sayısı 1051'dir.
III. L DNA’sındaki toplam nükleotit sayısı 799'dur.

Buna göre hangileri doğrudur?

Accepted Answer

I ve II

Answer

Yalnız I

Answer

Yalnız II

Answer

I ve III

Answer

I, II ve III

Question 6

Yatay bir taşıma bandı $2$ m/s sabit hızla ilerliyor. Üzerine yukarıdan düşey doğrultuda saniyede $5$ kg kum dökülüyor; kum banda yapışıyor ve bant hızıyla hareket ediyor. Bandı bu sabit hızda tutmak için bir motor yatay kuvvet uyguluyor. Bant ile yer arasındaki sürtünme önemsenmiyor. I. Motorun banda uygulaması gereken yatay kuvvet $10$ N dir. II. Motorun gücü $10$ W dir. III. Banda yapışan kumun $1$ s de kazandığı kinetik enerji $10$ J dir. **Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?**

Accepted Answer

I ve III

Answer

Yalnız I

Answer

I ve II

Answer

II ve III

Answer

I, II ve III

Question 7

Suya göre durgun olan $120$ kg kütleli bir salın bir ucunda duran $60$ kg kütleli bir adam, kıyıya doğru sala göre $3$ m/s hızla sıçrıyor. Sıçrama çok kısa sürüyor ve bu sürede suyun sala uyguladığı yatay itme önemsenmiyor. **Buna göre sıçrama tamamlandığında adam ile saldan oluşan sistemin toplam kinetik enerjisi kaç J olur?**

Accepted Answer

$180$ J

Answer

$135$ J

Answer

$270$ J

Answer

$405$ J

Answer

$540$ J

Question 8

X ve Y doğru akım devrelerinin her birinde iç direnci ihmal edilebilen özdeş bir üreteç, ana kolda kapalı bir anahtar ve ana koldan sonra ayrılıp diğer uçta yeniden birleşen iki paralel kol bulunmaktadır. Kollardan birine omik dirençli bir bobin, diğerine bir lamba bağlıdır. Bobinlerin öz indüksiyon etkisi, akımdaki değişime bir süre karşı koyacak kadar büyüktür. Anahtarlar kapatılıp yeterli süre beklendiğinde X devresinde ana koldan 3 A, lamba kolundan 1 A; Y devresinde ana koldan 3 A, lamba kolundan 2 A geçtiği ölçülüyor. Daha sonra her iki devrede de ana koldaki anahtar açılıyor. Bu sürede lambaların dirençlerinin değişmediği varsayılıyor.
I. Anahtar açılmadan hemen önce X devresinde bobinden geçen akım 2 A’dir.
II. Anahtar açıldıktan hemen sonra X devresindeki lambadan geçen akımın yönü, anahtar kapalıykenki yönle aynıdır.
III. Anahtar açıldıktan sonra X devresindeki lamba bir an normal parlaklığının üzerinde ışık verirken Y devresindeki lambada böyle bir artış gözlenmez. Buna göre I, II ve III numaralı yargılardan hangileri doğrudur?

Accepted Answer

I ve III

Answer

Yalnız I

Answer

Yalnız II

Answer

I ve II

Answer

I, II ve III

Question 9

25,0 g $\mathrm{CuSO_4\cdot 5H_2O}$ ($\mathrm{CuSO_4\cdot 5H_2O}=250$ g/mol, $\mathrm{CuSO_4}=160$ g/mol) 91 g saf suda tamamen çözülerek bir çözelti hazırlanıyor. Hazırlanan çözeltinin yoğunluğu $1{,}16$ g/mL olarak ölçülüyor. Bu çözeltinin $50$ mL'si ayrı bir kaba alınıyor, alınan örneğe $25{,}0$ g $\mathrm{CuSO_4\cdot 5H_2O}$ eklenip tamamen çözülüyor. Son olarak yalnızca su buharlaştırılarak çözeltinin molalitesi $3{,}0$ mol/kg değerine getiriliyor. **Buna göre buharlaştırılan suyun kütlesi kaç gramdır?** (Buharlaştırma sırasında yalnızca suyun uzaklaştığı varsayılacaktır.)

Accepted Answer

9

Answer

0

Answer

4,5

Answer

33,3

Answer

42,3

Question 10

Belirli bir sıcaklıkta $100$ g suda $40$ g $\mathrm{MgSO_4}$ çözündüğünde doygun çözelti oluşmaktadır. Bu sıcaklıkta hazırlanan $280$ g doygun $\mathrm{MgSO_4}$ çözeltisinden $29$ g su buharlaştırılıyor ve çöken katının tamamının $\mathrm{MgSO_4\cdot 7H_2O}$ olduğu, kalan çözeltinin doygun kaldığı gözleniyor. **Buna göre çöken $\mathrm{MgSO_4\cdot 7H_2O}$ kütlesi kaç gramdır?** ($\mathrm{MgSO_4}=120$ g/mol, $\mathrm{MgSO_4\cdot 7H_2O}=246$ g/mol; buharlaşan yalnızca sudur.)

Accepted Answer

41

Answer

11,6

Answer

20

Answer

23,8

Answer

29

Question 11

Standart koşullarda aşağıdaki tepkimelere ait standart entalpi değişimleri veriliyor.

C_{2} H_{4} (g) + H_{2} (g) \to C_{2} H_{6} (g) Δ H^{\circ} = - 137 k J / m o l

C_{2} H_{6} (g) + \frac{7}{2} O_{2} (g) \to 2 C O_{2} (g) + 3 H_{2} O (s) Δ H^{\circ} = - 1560 k J / m o l

H_{2} (g) + \frac{1}{2} O_{2} (g) \to H_{2} O (s) Δ H^{\circ} = - 286 k J / m o l

C (g r a f i t) + O_{2} (g) \to C O_{2} (g) Δ H^{\circ} = - 394 k J / m o l

I. $C_{2} H_{4} (g) + 3 O_{2} (g) \to 2 C O_{2} (g) + 2 H_{2} O (s)$ tepkimesinin standart entalpi değişimi $- 1411 k J / m o l$ ’dür.
II. $C_{2} H_{4} (g)$ ’nin standart molar oluşum entalpisi $+ 51 k J / m o l$ ’dür.
III. $C_{2} H_{6} (g)$ ’nin standart molar oluşum entalpisi $- 137 k J / m o l$ ’dür.

Buna göre I, II ve III numaralı ifadelerden hangileri doğrudur?

Accepted Answer

I ve II

Answer

Yalnız I

Answer

Yalnız II

Answer

Yalnız III

Answer

I, II ve III

Question 12

Tek halkalı bir hidrokarbonda karbon atomları, $σ$ bağlarının oluşumuna toplam 32 hibrit orbitaliyle katılmaktadır. Molekülde 12 tane karbon-hidrojen $σ$ bağı bulunmakta ve 4 karbon atomu $s p^{2}$ hibritleşmesi yapmaktadır.

Buna göre moleküldeki $s p$ ve $s p^{3}$ hibritleşmesi yapan karbon atomlarının sayıları ile toplam $π$ bağı sayısı sırasıyla kaçtır?

Accepted Answer

$2, 4, 4$

Answer

$0, 4, 2$

Answer

$2, 4, 3$

Answer

$2, 5, 4$

Answer

$4, 3, 6$