Cepte soru çözAYTBiyolojiNükleik Asitler ve Kalıtım Materyalinin Keşfi
Biyoloji
Nükleik Asitler ve Kalıtım Materyalinin Keşfi, DNA ve RNA’nın yapısını, nükleotit bileşenlerini, tamamlayıcı baz eşleşmesini ve kalıtsal bilginin taşıyıcısının belirlenmesini kapsar.
Öğrencinin şeker ve baz çeşitlerinden hareketle nükleik asitleri ayırt edebilmesi, DNA zincirlerinin ayrılması ve yeniden eşleşmesini bağ türleriyle ilişkilendirebilmesi, deney bulgularını yorumlayabilmesi beklenir. AYT’de bu konu, verilen bileşenlerden kesin çıkarım yapma veya belirli koşullardaki DNA örneklerini karşılaştırma biçiminde sorulabilir.
Seçeneklerde yapı, bağlar ve baz oranları hakkında birbirine yakın yargılar bulunabilir. Hidrojen bağlarıyla zincir içindeki bağları karıştırmak ve bulguların desteklemediği genellemelere ulaşmak sık yapılan hatalardır.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir nükleik asit örneğinin hidrolizi sonucunda riboz, fosfat, adenin, guanin, sitozin ve urasil açığa çıkıyor.
Yalnız bu bulguya dayanılarak örnekle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
Cevap: A — RNA’dır.
Riboz ve urasil, RNA nükleotitlerinin ayırt edici bileşenleridir. Verilen bileşenler zincir sayısı ya da hücredeki konum hakkında kesin bilgi sağlamaz.
2. soruKolay
Çift zincirli bir DNA örneği ısıtıldığında iki zincir birbirinden ayrılıyor; sıcaklık düşürülüp uygun koşullar sağlandığında tamamlayıcı zincirler yeniden eşleşebiliyor.
Bu süreçte aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Cevap: E — Zincirler arasındaki hidrojen bağları kopar ve uygun koşullarda yeniden kurulur.
Denatürasyonda karşılıklı bazlar arasındaki hidrojen bağları kırılır, kovalent şeker-fosfat omurgası korunur. Uygun sıcaklıkta tamamlayıcı bazlar yeniden hidrojen bağı kurabilir.
3. soruKolay
Aynı sayıda baz çifti taşıyan, doğrusal ve iki iplikli K ve L DNA’ları karşılaştırılıyor. K’deki guanin-sitozin çifti oranı L’dekinden yüksektir; bağlı protein veya tek zincirli bölge yoktur.
Buna göre K DNA’sının yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
Cevap: A — Baz çiftleri arasındaki toplam hidrojen bağı sayısı L’ninkinden fazladır.
G-C çiftlerinde üç, A-T çiftlerinde iki hidrojen bağı bulunur. Uzunluklar aynıyken G-C oranı daha yüksek olan K’nin hidrojen bağı sayısı daha fazladır; fosfodiester bağı ve kullanılacak nükleotit toplamı değişmez.
Her soru tam o anki seviyene göre seçilir, yanlışların oturana kadar geri gelir, hepsi çevrimdışı çalışır.
Uygulamada Nükleik Asitler ve Kalıtım Materyalinin Keşfi konusundan 32 soru çöz
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.