Cepte soru çözAYTBiyolojiEkosistem Ekolojisi ve Madde Döngüleri
Biyoloji
Ekosistem Ekolojisi ve Madde Döngüleri, canlıların çevreleriyle ilişkilerini, besin zincirlerindeki trofik düzeyleri, enerji akışını ve maddelerin doğadaki dönüşümünü kapsar.
Öğrencinin üretici, tüketici ve ayrıştırıcıların rollerini ayırt etmesi, enerjinin besin zincirine girişini ve aktarımını yorumlaması beklenir. Azot döngüsünde ise azot bağlama, nitrifikasyon ve denitrifikasyon süreçlerini, dönüşen maddeler ve görev alan canlılar açısından karşılaştırabilmelidir. AYT Biyoloji sorularında uygun trofik düzeyi seçme veya verilen öncüllerin doğruluğunu değerlendirme biçimleri görülebilir.
Seçenekler farklı düzeyleri ya da öncül birleşimlerini sunabilir; enerji akışını madde döngüsüyle karıştırmak ve azot dönüşümlerinin yönünü ters düşünmek sık yapılan hatalardandır.
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Bir besin zincirinde enerjinin ilk olarak bağlandığı trofik düzey aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap: D — Üretici
Üreticiler (ototrof organizmalar) ışık veya kimyasal enerjiyi kullanarak organik madde sentezler; besin zincirinde enerji ilk bu düzeyde ekosisteme girer.
2. soruKolay
Azot döngüsüyle ilgili
I. Azot bağlayan bazı bakteriler atmosferik ’yi bitkilerin kullanabileceği forma dönüştürebilir.
II. Nitrifikasyon, amonyağın nitrit ve nitrata yükseltgenmesini kapsar.
III. Denitrifikasyon, nitratın atmosferik ’ye indirgenerek atmosfere dönmesini sağlar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Cevap: B — I, II ve III
Kısaca — Verilen öncüllerin tümü (I, II ve III) doğrudur.
Azot bağlayıcı bakteriler (örneğin Rhizobium) atmosferdeki serbest gazını biyolojik olarak bağlayıp bitkilerin alabileceği amonyum ve nitrat formuna dönüştürür, bu nedenle birinci öncül doğrudur. Nitrifikasyon evresinde kemosentetik bakteriler amonyağı önce nitrite, ardından nitrata yükseltgeyerek kimyasal enerji elde eder; dolayısıyla ikinci öncül de geçerlidir. Denitrifikasyon sürecinde ise oksijensiz solunum yapan bakteriler topraktaki nitratı serbest gazına indirger ve bu gaz atmosfere dönerek döngüden uzaklaşır, bu yüzden üçüncü öncül de doğrudur.
Her soru tam o anki seviyene göre seçilir, yanlışların oturana kadar geri gelir, hepsi çevrimdışı çalışır.
Uygulamada Ekosistem Ekolojisi ve Madde Döngüleri konusundan 8 soru çöz
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.