Endokrin Sistem ve Hormonlar, iç salgı bezlerinin ürettiği hormonları, bu hormonların hedef organlardaki etkilerini ve vücudun iç dengesinin korunmasındaki rollerini kapsar.
Öğrencinin bez, hormon ve görev ilişkisini kurabilmesi; hormon eksikliği veya fazlalığının sonuçlarını ve negatif geri bildirim mekanizmasını yorumlayabilmesi gerekir. AYT Biyoloji sorularında bir bezin işlevini kaybetmesi ya da dışarıdan hormon verilmesi gibi durumlar üzerinden beklenen değişimler sorgulanabilir.
Seçeneklerde hormon düzeylerinin veya fizyolojik olayların artması, azalması ya da değişmemesi karşılaştırılır. Hormonun doğrudan etkisini dolaylı sonuçlarla karıştırmak ve hipotalamus, hipofiz, tiroit arasındaki denetim ilişkisini ters yorumlamak sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Bir memelide paratiroit bezleri işlevini yitiriyor ve dışarıdan hormon desteği verilmiyor.
Bu durumun doğrudan sonucu olarak aşağıdaki değişimlerden hangisinin ortaya çıkması beklenir?
Cevabı göster
Cevap: C — Kandaki kalsiyum düzeyinin azalması ve kaslarda istemsiz kasılma eğiliminin artması
Parathormon kandaki kalsiyumu yükselten düzenekleri destekler. Hormon eksikliğinde kan kalsiyumu düşebilir; düşük kalsiyum sinir ve kas hücrelerinin uyarılabilirliğini artırarak istemsiz kasılmalara yol açabilir.
2. soruOrta
Hipotalamus, hipofiz ve tiroit bezi sağlıklı olan bir deney hayvanına birkaç gün boyunca tiroksin veriliyor. Verilen tiroksin, kandaki hormon düzeyini normalin üzerine çıkarıyor.
Negatif geri bildirim nedeniyle aşağıdaki değişimlerden hangisi beklenir?
Cevabı göster
Cevap: B — TRH ve TSH salgıları azalır, tiroit bezinin uyarılması zayıflar.
Yükselen tiroksin düzeyi hipotalamus ve hipofiz üzerinde negatif geri bildirim oluşturur. Böylece TRH ve TSH salgıları azalır, tiroit bezinin uyarılması ve kendi tiroksin üretimi zayıflar.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.