Gazlarda Difüzyon, Efüzyon ve Kinetik Teori, gaz taneciklerinin hareketini, birbirleri içinde yayılmasını ve küçük bir delikten geçişini tanecik modeliyle açıklar.
Öğrencinin sıcaklık, ortalama kinetik enerji, mol kütlesi ve tanecik hızı arasındaki ilişkileri yorumlaması; difüzyon ile efüzyonu ayırt etmesi beklenir. AYT Kimya sorularında aynı sıcaklıktaki gazların mol kütleleri verilerek efüzyon hızları veya eşit miktarlarının geçiş süreleri karşılaştırılabilir.
Seçenekler sayısal oranlar ya da karşılaştırma ifadeleri biçiminde sunulabilir. Hız ile sürenin ters ilişkisini gözden kaçırmak ve mol kütlesinin karekökü yerine doğrudan kendisini kullanmak sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Özdeş kaplarda eşit mol sayıda bulunan X ve Y gazları, aynı sıcaklıkta özdeş küçük deliklerden ayrı ayrı efüzleniyor. X ve Y’nin mol kütleleri sırasıyla 25 g/mol ve 100 g/mol’dür.
Gazların eşit bir bölümünün efüzlenme süreleri oranı tY/tX kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: D — 2
Kısaca — Gazların eşit bir bölümünün efüzlenme süreleri oranı tY/tX=2’dir.
Efüzyon süresi (t), gaz moleküllerinin efüzyon hızı (r) ile ters orantılıdır; bu nedenle mol kütlesinin karekökü ile doğru orantılı olarak değişir. Bu bağıntıyı formülleştirdiğimizde tXtY=rYrX=MXMY eşitliği elde edilir. Mol kütlelerini yerine koyduğumuzda tXtY=25100=4=2 sonucuna varırız. Soru süre oranını sorduğu hâlde doğrudan hız oranını (rY/rX=1/2) hesaplamak veya karekök almayı ihmal edip 100/25=4 demek en yaygın çeldiricilerdir.
2. soruKolay
Atom numarası 11 olan sodyum atomu temel hâldedir.
Bu atomda ℓ=0 ve ℓ=1 kuantum sayılarına sahip toplam elektron sayıları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — 5 ve 6
Sodyumun dizilimi 1s22s22p63s1 şeklindedir. ℓ=0 olan s elektronlarının toplamı 5,ℓ=1 olan p elektronlarının toplamı 6’dır.
3. soruKolay
Bir taneciğin temel hâlinde n=3 olan elektron bulunmazken ℓ=1 olan toplam altı elektron bulunmaktadır.
Atom numaraları verilen aşağıdaki taneciklerden hangisi bu koşulları sağlar?
Cevabı göster
Cevap: C — 12Mg2+
Mg2+ iyonunun dizilimi 1s22s22p6 olduğundan n=3 olan elektronu yoktur ve ℓ=1 olan altı elektronu vardır. Oksijen ve florda p elektronlarının sayısı altıdan azdır; diğer iki iyonda ise n=3 olan elektron bulunur.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
AYT (Alan Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın ikinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.