Atom ve Periyodik Sistem — AYT konu anlatımı ve örnek sorular

Atom ve Periyodik Sistem, atomun yapısını, elektronların enerji düzeylerini ve elementlerin atom numarasına göre periyodik sistemdeki yerlerini kapsar.

Öğrencinin atom ve iyonlarda proton, nötron ve elektron sayılarını belirleyebilmesi, elektron düzeninden periyot ve grup bilgisine ulaşabilmesi, elementin sınıfını ayırt edebilmesi beklenir. AYT Kimya sorularında enerji düzeyleri arasındaki geçişler ve çizgi spektrumları atom modelleriyle ilişkilendirilebilir; verilen tanecikler karşılaştırılabilir veya bir elementin periyodik sistemdeki yeri sorulabilir.

Seçeneklerde tanecik özelliklerine ilişkin yargılar ya da periyot, grup ve sınıf eşleştirmeleri bulunabilir. İyon yükünün elektron sayısına etkisini ters yorumlamak ve kütle numarasını atom numarasıyla karıştırmak sık yapılan hatalardandır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

Uyarılmış bir hidrojen atomunun elektronu, bir yörüngeden başka bir yörüngeye geçerken dışarıya ışık vermektedir. Uyarılmış hidrojen gazının yaydığı ışık bir prizmadan geçirildiğinde, birbirinden ayrık spektrum çizgileri elde edilmektedir.

Buna göre ayrık çizgilerin gözlenmesi, Bohr atom modelinin hangi varsayımıyla açıklanır?

Elektronların çekirdek çevresinde her uzaklıkta dönebilmesiyle✗ Bu değilAtomun bölünemeyen dolu bir küre olmasıyla✗ Bu değilÇekirdekte nötronların bulunmasıyla✗ Bu değilPozitif yükün küre içinde homojen dağılmasıyla✗ Bu değilElektronların yalnızca belirli enerji düzeylerinde bulunabilmesiyle✓ Doğru

Cevabı göster

Cevap: E — Elektronların yalnızca belirli enerji düzeylerinde bulunabilmesiyle

Elektronlar yalnızca belirli enerji düzeylerinde bulunabildiğinden, düzeyler arası geçişlerde de yalnızca belirli enerji değerlerine karşılık gelen ışıklar yayılır; bu da spektrumda ayrık çizgiler olarak gözlenir. Elektronlar her uzaklıkta dönebilseydi sürekli bir spektrum elde edilirdi.

2. soruKolay

$_{16}^{32}\mathrm{S}^{2-}$ iyonu ile $_{18}^{40}\mathrm{Ar}$ atomu veriliyor.

Buna göre bu iki tanecik için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İzotoptur, proton sayıları eşittir.✗ Bu değilİzotondur, nötron sayıları eşittir.✗ Bu değilİzoelektroniktir, ikisinin de elektron sayısı 16’dır.✗ Bu değilİzoelektroniktir, ikisinin de elektron sayısı 18’dir.✓ Doğruİzobardır, kütle numaraları eşittir.✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — İzoelektroniktir, ikisinin de elektron sayısı 18’dir.

$\mathrm{S}^{2-}$ iyonu 2 elektron aldığından elektron sayısı $16 + 2 = 18$ olur; Ar atomunun elektron sayısı da 18’dir. Elektron sayıları eşit olan farklı türler izoelektroniktir.

3. soruKolay

Modern periyodik sistem, Moseley’in çalışmaları doğrultusunda atom numarasına göre düzenlenir. Atom numarası 17 olan bir element bu sistemde yerleştirilecektir.

Elementin periyodu, grubu ve sınıfı hangisidir?

2. periyot, 7A grubu; ametal✗ Bu değil3. periyot, 7A grubu; ametal✓ Doğru3. periyot, 7A grubu; metal✗ Bu değil3. periyot, 1A grubu; ametal✗ Bu değil3. periyot, 8A grubu; asal gaz✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: B — 3. periyot, 7A grubu; ametal

Kısaca — Atom numarası 17 olan element 3. periyot, 7A grubunda yer alır ve bir ametaldir.

Atom numarası 17 olan elementin katman elektron dizilimini yazdığımızda $2,\ 8,\ 7$ dağılımını elde ederiz. Üç katmanı olduğu için 3. periyotta, son katmanında 7 değerlik elektronu bulunduğu için 7A grubunda (halojenler) yer alır. 7A grubundaki klor elementi bileşiklerinde elektron alma eğiliminde olan güçlü bir ametaldir. Burada katman sayarken ilk katmanı atlayanlar ‘2. periyot, 7A grubu; ametal’ çeldiricisine düşebilir; her katmanın sırayla ve kapasitesine göre doldurulduğuna dikkat etmelisin.

Atom ve Periyodik Sistem — AYT soruları

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer AYT konuları

Kimya