Sayı Basamakları, doğal sayıların rakamlarını, bu rakamların basamak değerlerini ve sayının yazılışıyla değeri arasındaki ilişkiyi kapsar.
Öğrencinin sayıyı basamaklarına ayırarak ifade edebilmesi, rakamlar toplamını kullanabilmesi ve rakamların yer değiştirmesiyle oluşan farkı denklemle ilişkilendirebilmesi gerekir. TYT’de bu konu, doğrudan sayı bulma sorularıyla veya daire numaralandırma gibi günlük yaşam bağlamlarıyla sorulabilir. Rakamlar toplamı, ters çevrilen sayıyla fark ve bölünebilme koşulları birlikte verilebilir.
Rakamla basamak değerini karıştırmak, baştaki sıfırı gözden kaçırmak ve koşullardan yalnızca birini kontrol etmek hataya yol açabilir. Seçeneklerde verilen sayılar, tüm koşullar bakımından değerlendirilmelidir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Aynı sitedeki A Bloku’nun daireleri 01’den 70’e, B Bloku’nun daireleri ise 01’den 95’e kadar ardışık sayılarla numaralandırılmıştır. A Bloku’nda oturan Derya, arkadaşı Kaan’ı evine davet ederek iki basamaklı daire numarasını mesajla gönderiyor.
Kaan, mesajda yazan numarada her iki blokta da daire bulunmadığını söyleyince Derya, gerçek daire numarasının rakamlarını yanlışlıkla ters sırayla yazdığını fark ediyor.
Buna göre, Derya’nın gerçek daire numarasının rakamları toplamı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: E — 15
Derya’nın dairesi X=10a+b, A Blokunda geçerli olduğundan 1≤X≤70’tir. Ters yazılan numara Y=10b+a her iki blokta da geçersiz olduğundan Y>95 olmalıdır. Bu koşulu a≤7 sınırıyla birlikte sağlayan tek çözüm a=6,b=9’dur (X=69,Y=96). Rakamlar toplamı 6+9=15’tir.
2. soruKolay
İki basamaklı bir doğal sayının rakamları yer değiştirildiğinde elde edilen sayı, asıl sayıdan 27 eksiktir.
Asıl sayının rakamları toplamı 11 olduğuna göre asıl sayı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: A — 74
AB−BA=9(A−B)=27 ⇒ A−B=3. Ayrıca A+B=11 olduğundan A=7,B=4 ve sayı 74’tür.
3. soruKolay
Üç basamaklı bir doğal sayının rakamları toplamı 18’dir. Bu sayıdan, rakamlarının sırası ters çevrilerek elde edilen sayı çıkarıldığında sonuç 396 olmaktadır. Ayrıca bu sayı 5 ile tam bölünmektedir.
Buna göre bu sayı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — 945
ABC − CBA =99(A−C)=396 olduğundan A−C=4’tür. A+B+C=18 ve A=C+4 ile B+2C=14 bulunur. 5 ile bölünebilme birler basamağının 0 veya 5 olmasını ister; uygun çözüm 945’tir (945−549=396).
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.