Olasılık, rastgele yapılan bir deneyin olası sonuçlarını, örnek uzayını ve istenen olayın gerçekleşme ihtimalini ele alır.
Öğrencinin eş olasılıklı durumlarda uygun sonuçların sayısını tüm olası sonuçların sayısına oranlayabilmesi, sonuçları sistemli biçimde sayabilmesi ve seçimin sıralı olup olmadığını ayırt edebilmesi gerekir. TYT soruları bu becerileri para atma, torbadan kart çekme veya düğme seçme gibi bağlamlarda ölçebilir; bazen olasılık yerine örnek uzayın eleman sayısını sorar.
Yerine koymadan seçimde olası sonuçların değiştiğini gözden kaçırmak, sırasız seçimleri farklı sıralamalarla tekrar saymak ve istenen olayla tüm sonuçları karıştırmak sık yapılan hatalardır. Seçenekler, soruya göre kesirli olasılıklar veya sonuç sayıları biçiminde sunulabilir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
8 farklı düğmesi bulunan bir şifreli kilit, bu düğmelerden tam olarak 3 tanesine sırasız biçimde aynı anda basıldığında açılmaktadır. Kilidi açan doğru düğme üçlüsü bellidir ve tektir.
Bu kilidi açmaya çalışan Zeynep, 8 düğmeden rastgele 3 tanesini seçip aynı anda basıyor.
Buna göre, Zeynep’in kilidi ilk denemesinde açmış olma olasılığı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: E — 561
Kısaca — Kilidin ilk denemede açılma olasılığı 561’dır.
Üç düğmeye sırasız biçimde basıldığı için 8 düğmeden seçilebilecek farklı üçlülerin sayısı (38)=56’dır. Bu üçlülerden yalnızca biri kilidi açtığından olasılık 561 olur.
2. soruKolay
Adil bir madeni para dört kez atılıyor.
Tam iki atışta yazı gelme olasılığı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: D — 83
On altı eş olasılıklı dizinin (24)=6 tanesinde tam iki yazı gelir; olasılık 6/16=3/8’dir.
3. soruKolay
1,2,3, 4 ve 5 numaralı beş kart bir torbadadır. Bu torbadan art arda iki kart, yerine konulmadan çekiliyor.
Buna göre bu deneyin örnek uzayının eleman sayısı kaçtır?
Cevabı göster
Cevap: C — 20
İlk çekilişte 5, ikinci çekilişte yerine konulmadığı için 4 seçenek vardır. Örnek uzayın eleman sayısı 5×4=20’dir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.