Mantık, önermelerin doğruluk değerlerini, mantıksal bağlaçlarla kurulan bileşik önermeleri, eş değerlik ilişkilerini ve niceleyici içeren ifadelerin değillerini kapsar.
Öğrencinin verilen önermeleri yorumlayabilmesi, bağlaçların doğruluk koşullarını uygulayabilmesi ve bir ifadenin değilini anlamını doğru koruyarak kurabilmesi gerekir. TYT’de bu konu, sembolik bir önermeye denk ifadeyi seçme, günlük yaşam bağlamında verilen genellemenin değilini bulma veya doğruluk değeri farklı olan önermeyi belirleme biçiminde sorulabilir.
Seçenekler birbirine benzeyen sembolik ifadelerden ya da sözel önermelerden oluşabilir. Bağlaçları karıştırmak ve bir genellemenin değilini kurarken niceleyiciyi değiştirmeyi unutmak sık yapılan hatalardandır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
p ve q birer önerme olmak üzere,
(p∧q′)′
önermesine denk (eş değer) olan önerme aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — p′∨q
De Morgan kuralına göre (p∧q′)′=p′∨(q′)′=p′∨q olur. Yani bağlaç “∧”dan “∨”ya döner, p değilinir ve q′ üzerindeki çift değilleme sadeleşerek q’ya döner.
2. soruKolay
Aşağıdaki önermelerden yalnızca birinin doğruluk değeri 0’dır.
Doğruluk değeri 0 olan önerme hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — 9 bir çift sayıdır.
9 çift bir sayı değildir; bu yüzden ilgili önermenin doğruluk değeri 0’dır. Diğer önermeler doğrudur.
Cevap: B — En az bir katılımcı yüzme kursuna kaydolmamıştır.
Evrensel niceleyicili bir önermenin değili, varoluşsal niceleyici ile yüklemin değilinin birleşimidir. Yani (∀x)p(x) önermesinin değili (∃x)p′(x) olur; en az bir katılımcı kaydolmamıştır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavın birinci oturumudur. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.