Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikleri — AYT soruları

Kısaca — Doğrudan ölçülemeyen soyut bir kavramın somut, gözlenebilir ve sayısallaştırılabilir göstergelere dönüştürülmesi kavramı işlemsel olarak tanımlamadır.

‘Komşuluk ilişkilerinin gücü’ doğrudan gözlenemeyen kuramsal ve soyut bir yapıdır. Araştırma ekibinin bu kavramı yüz yüze görüşme sıklığı, karşılıklı yardımlaşma adedi ve acil durumda ulaşılabilecek komşu sayısı gibi net ölçütlere bağlaması operasyonelleştirme (işlemsel tanım) sürecidir. Burada herhangi bir bağımsız değişken değiştirilmemiş ya da örneklemleme yapılmamış, sadece soyut bir olgu ölçülebilir bir değişkene dönüştürülmüştür.

Kısaca — İki hafta arayla benzer sonuçların alınması ölçeğin güvenilir olduğunu gösterse de toplumsal güven yerine sadece aile görüşmelerini içermesi geçerliğin eksik olduğunu ortaya koyar.

Bir ölçme aracının zamana bağlı olarak kararlı ve tekrarlanabilir puanlar üretmesi onun güvenirlik (tutarlılık) düzeyini kanıtlar; bu nedenle ölçeğin güvenirlik sorunu yoktur. Ancak bir ölçeğin asıl ölçmek istediği kavramı amaca uygun ve eksiksiz ölçebilmesi onun ‘geçerlik’ özelliğidir. Ölçek toplumsal güvenin temel unsurları olan kurumlara ve yabancılara güveni dışarıda bıraktığından, ölçmek istediği yapıyı geçerli biçimde temsil edememektedir.

Kısaca — Aynı katılımcı grubunun zamana yayılarak farklı dönemlerde (2026, 2028 ve 2030) tekrar incelenmesi ve değişimin süreç içinde izlenmesi boylamsal araştırma desenidir.

Farklı yaş gruplarını belirli bir anda tek seferde incelemek kesitsel araştırma iken, aynı kişileri yıllar boyunca takip ederek değişimi gözlemlemek boylamsal (izleme) araştırmadır. Sosyoloğun tek seferlik bir karşılaştırma yerine aynı bireylerle ikişer yıl arayla üç kez görüşmesi, uzaktan çalışmanın dönüştürücü etkisini süreç içinde yakalamayı amaçlar. Dolayısıyla zaman içindeki değişimi aynı denekler üzerinden takip eden bu çalışma net bir boylamsal araştırma örneğidir.