İnflamasyon — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Kısaca — Histamin, arteriolleri genişletip postkapiller venül endotelinde aralıklar açarak erken hiperemi ve proteinli sıvı kaçağı oluşturur.

Histaminin endotel üzerindeki H1 reseptörlerini uyarması hücrelerin hızla kasılmasına ve geçici damar kaçağına yol açar. Arterioler düz kas gevşemesi eş zamanlı olarak bölgesel kan akımını artırır.

Neden diğerleri değil

• Histamin – Ateş oluşumu — Histamin erken damar yanıtının aracısıdır; ateşte hipotalamik sıcaklık ayarını yükselten başlıca mediatör PGE2'dir.
• Bradikinin – Kemotaksi — Bradikinin damar geçirgenliğini artırır ve ağrı oluşturur; lökosit kemotaksisinin başlıca aracısı değildir.
• Lökotrien B4 – Vazokonstriksiyon — LTB4 güçlü nötrofil kemotaktik ve aktive edici mediatördür; damar düz kasını daraltan lökotrienlerle karıştırılmamalıdır.
• Prostaglandin E2 – Kemotaksi — PGE2 ateş, ağrı ve vazodilatasyona katkı sağlar; nötrofil kemotaksisini yönlendirmez.

Aklında kalsın

Histamin mast hücresi granüllerinde önceden depolandığı için yeni protein sentezi gerektirmeden inflamasyonun dakikalar içindeki damar yanıtını başlatabilir.

Kısaca — Vücut boşluklarındaki zengin fibrinöz eksüdanın temizlenemeyerek fibroblastik invazyon ve damarlanmayla fibröz bağ dokusuna dönüşmesine organizasyon denir.

Fibrinöz eksüda fibrinolitik aktivite ile temizlenemediğinde, inflamasyon odağına fibroblastlar ve yeni kapillerler göç eder. Bu granülasyon dokusu zamanla kolajenöz fibröz skara dönüşerek seröz boşlukta yapışıklıklara ve obliterasyona yol açar.

Neden diğerleri değil

• Rezolüsyon — Doku hasarının az olduğu durumlarda parankimin ve yapının tamamen orijinal hâline dönmesidir.
• Süpürasyon — Nötrofil lökositler, hücresel debris ve likefaksiyon nekrozuyla karakterize pürülan eksüda oluşumudur.
• Ülserasyon — Epitel döşeli yüzeylerde nekrotik inflamatuvar dokunun dökülmesiyle oluşan lokal doku defektidir.
• Kazeifikasyon — Tüberküloz gibi granülomatöz hastalıklarda görülen, peynirimsi morfolojiye sahip özel bir nekroz türüdür.

Aklında kalsın

Fibrinöz eksüdanın temizlenemeyip bağ dokusuna dönüştürülmesine organizasyon denir; perikardda gelişirse konstriktif perikardite yol açabilir.

Kısaca — Saatler süren latent dönemden sonra kapiller ve venül sızıntısı, güneş yanığına bağlı ultraviyole hasarın gecikmiş uzamış yanıtını gösterir.

Ultraviyole hasarında endotel zedelenmesi zaman içinde belirginleşir. Bu nedenle geçirgenlik artışı gecikerek başlar, kapillerlerle postkapiller venülleri birlikte tutar ve uzamış seyreder.

Neden diğerleri değil

• Sivrisinek ısırığına bağlı histamin salınımı — Histamin, postkapiller venüllerde dakikalar içinde gelişen hızlı ve geçici endotel kontraksiyonu yapar.
• Miyokart enfarktüsünde reperfüzyon hasarı — Reaktif oksijen türleri ve aktive lökositler endotel hasarına katılır; klasik ultraviyole hasar paterni değildir.
• Konsantre asit temasında koagülasyon nekrozu — Ağır kimyasal hasar endoteli doğrudan zedeleyerek latent dönem olmadan başlayan sürekli sızıntı oluşturur.
• Tip I aşırı duyarlılık reaksiyonundaki ürtiker — Mast hücresi mediyatörleri, başlıca venüllerde hızlı ve kısa süreli geçirgenlik artışı oluşturur.

Aklında kalsın

Yeni oluşan damarlar, hücreler arası bağlantıları olgunlaşana dek geçirgendir; iyileşme dokusundaki ödemin sürmesine bu özellik katkıda bulunur.