Sigara içicisinde amfizem asinusun merkezini, antitripsin eksikliğinde ise asinusun tamamını tutar; dağılımdaki bu fark tek başına nedeni ele verir.
Solunum Sistemi Patolojisi obstrüktif ve restriktif hastalıkları, enfeksiyonları, pnömokonyozları ve akciğer tümörlerini kapsar. Tümörler ayrı bir ağırlık taşır: küçük hücreli karsinom santral yerleşir ve paraneoplastik hormon salgılayabilir, adenokarsinom ise daha çok periferde görülür.
Soruların bir kısmı tümör ile karakteristik özelliğini eşleştirir. Bir kısmı da verilen bir hastalıkla ilgili ifadelerden yanlış olanı ya da tabloya uymayan bulguyu sordurur; olumsuz kökü dikkatle okumak bu yüzden önemlidir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Akciğer tümörü – karakteristik özellik aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: D — Küçük hücreli karsinom – Sigara ile güçlü ilişki ve erken metastaz
Kısaca — Küçük hücreli karsinomun erken lenfohematojen yayılımı, sigarayla güçlü ilişkisiyle birlikte cerrahi tedaviyi çoğunlukla dışlar.
Tütün karsinojenlerinin oluşturduğu nöroendokrin kökenli bu yüksek dereceli tümör, hızlı çoğalır ve tanı sırasında sıklıkla toraks dışına yayılmıştır. Bu biyoloji, sigara ilişkisi ile erken metastazın karakteristik birlikteliğini açıklar.
Neden diğerleri değil
Küçük hücreli karsinom – Cerrahi ilk tedavi seçeneği — Erken yayılım nedeniyle temel yaklaşım sistemik kemoterapi ve radyoterapidir.
Adenokarsinom – Santral yerleşim ve kavitasyon — Adenokarsinom çoğunlukla periferiktir; santral kavitasyon skuamöz karsinomu düşündürür.
Skuamöz hücreli karsinom – Periferik yerleşim — Klasik olarak santral bronşlardan gelişir ve keratinizasyon gösterebilir.
Büyük hücreli karsinom – Nöroendokrin granüller — Klasik büyük hücreli karsinom farklılaşmamıştır; nöroendokrin tip ayrı sınıflandırılır.
Aklında kalsın
Küçük hücreli karsinom ektopik ACTH veya ADH üretimi ve Lambert-Eaton miyastenik sendromuyla birlikte görülebilir.
2. soruOrta
Bronşektazi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: E — Genişleme geçicidir; altta yatan neden ortadan kalktığında bronş duvarı normal yapısına döner.
Kısaca — Bronş duvarındaki kas ve elastik doku yıkımı geri döndürülemediğinden bronşektatik genişleme neden giderilse bile kalıcıdır.
Geçici bronş genişlemesinde duvarın destek elemanları korunur. Bronşektazide ise obstrüksiyon ve süpüratif enfeksiyonun birbirini beslemesi duvarı parçalar; bu nedenle hava yolu normal çapına ve yapısına dönemez.
Neden diğerleri doğru
Etkilenen hava yollarının lümeninde pürülan eksüda birikebilir. — Bozulmuş drenaj ve süpüratif enfeksiyon lümende pürülan birikime yol açar.
Kistik fibrozis, bronş obstrüksiyonu ve nekrotizan enfeksiyonlar başlıca nedenlerindendir. — Bu durumlar drenajı bozar ve duvar hasarını sürdürür.
Genellikle iki taraflıdır ve alt loblarda belirgindir. — Sekresyon birikimi yer çekimine bağımlı alt lob dağılımını destekler.
Genişlemiş hava yolları kesit yüzeyinde plevral yüzeye kadar izlenebilir. — Periferik bronşların görünür hâle gelmesi kalıcı genişlemeyi gösterir.
Aklında kalsın
Bronşektaziye kronik sinüzit ve situs inversus eşlik ediyorsa primer siliyer diskinezi düşünülür.
3. soruOrta
Altmış yaşındaki erkek hasta ateş, öksürük ve paslı balgam şikâyetleriyle başvuruyor. Akciğer grafisinde tek lobu tutan konsolidasyon izleniyor ve pnömokoksik lober pnömoni tanısı konuyor. Bu hastanın akciğerinde aşağıdaki değişikliklerden hangisi beklenmez?
Cevabı göster
Cevap: B — Alveol duvarlarının yaygın nekrozuyla kalıcı kavitelerin oluşması
Kısaca — Pnömokoksik lober pnömonide alveol duvarları korunduğu için eksüda temizlenebilir; yaygın nekroz ve kalıcı kavitasyon beklenmez.
Lober pnömonide inflamatuvar süreç başlıca alveoler boşlukları doldurur, parenkim çatısını yaygın biçimde yıkmaz. Eksüdanın makrofajlar ve enzimlerle uzaklaştırılması mimarinin yeniden kurulmasını sağlar; kalıcı kavite için belirgin doku nekrozu gerekir.
Tanıya götüren bulgular
Ateş, öksürük ve paslı balgam → eritrosit içeren akut bakteriyel alveoler eksüdayı destekler.
Tek lobu tutan konsolidasyon → bronkopnömoninin yamalı dağılımından çok lober pnömoniyi düşündürür.
Pnömokoksik etiyoloji → klasik hepatizasyon ve rezolüsyon evrelerini içeren seyri destekler.
Neden diğerleri doğru
Kırmızı hepatizasyon evresinde alveollerin eritrosit, nötrofil ve fibrinle dolması — Bu eksüda akciğere kırmızı, sert ve karaciğerimsi görünüm verir.
Gri hepatizasyon evresinde eritrositlerin parçalanıp fibrinopürülan eksüdanın kalması — Eritrosit kaybı rengi soldururken fibrin ve nötrofiller sürer.
Rezolüsyon evresinde eksüdanın enzimatik olarak sindirilmesi — Sıvılaşan materyal makrofajlarla temizlenir veya balgamla atılır.
Plevra yüzeyinde fibrinöz ya da fibrinopürülan reaksiyon gelişmesi — Periferik inflamasyon komşu plevraya uzanabilir.
Aklında kalsın
Eksüda temizlenemezse granülasyon dokusuyla organizasyon gelişebilir; bu iyileşme biçimi karnifikasyon olarak adlandırılır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.