Bir yaranın gerilme direnci, kollajenin yeniden şekillenmesi aylar sürdüğü hâlde hiçbir zaman sağlam derinin düzeyine tam olarak ulaşmaz.
Yara İyileşmesi ve Cerrahi Enfeksiyonlar konusu inflamasyon, proliferasyon ve olgunlaşma evrelerini, iyileşmeyi geciktiren etkenleri, cerrahi alan enfeksiyonlarını, profilaktik antibiyotik kullanımını, dikiş materyallerini ve tetanoz profilaksisini içerir. İyileşmenin ilk günlerinde nötrofiller, ardından makrofajlar öne çıkar; makrofajlar bu sürecin vazgeçilmez hücresi olarak kabul edilir.
Sorular çoğunlukla olumsuz kökle kurulur: dört doğru ifadenin arasındaki yanlışı ya da bir gruba ait olmayan seçeneği bulmak gerekir. Bu biçim, her seçeneğin tek tek doğrulanmasını gerektirdiği için ayrıntı bilgisini doğrudan sınar.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Yara iyileşmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: D — Yara kontraksiyonundan sorumlu başlıca hücre makrofajdır.
Kısaca — Makrofaj kontraksiyon hücresi değildir; yara kenarlarını yaklaştıran, aktin içeren miyofibroblasttır.
Makrofajlar artıkların temizlenmesini ve büyüme faktörü salgılanmasını üstlenerek onarımı düzenler. Kontraksiyonu ise fibroblast kökenli, düz kas benzeri kasılma özelliği kazanan miyofibroblastlar gerçekleştirir.
Neden diğerleri doğru
İyileşmenin ilk evresi inflamasyon evresidir ve yaraya ilk gelen hücreler nötrofillerdir. — Nötrofiller erken mikrobiyal temizliği başlatır.
Kollajen sentezinden sorumlu başlıca hücre fibroblasttır. — Fibroblastlar proliferasyon evresinde hücre dışı matriksi üretir.
Kollajen sentezinde prolin ve lizinin hidroksilasyonu için C vitamini gereklidir. — C vitamini sağlam kollajen üçlü sarmalı için gereken hidroksilasyona katılır.
Sistemik kortikosteroid kullanımı epitelizasyonu ve kollajen sentezini baskılayarak yara iyileşmesini geciktirir. — Fibroblast çoğalması da baskılanır.
Aklında kalsın
Yaranın gerilme gücü sağlam derinin düzeyine dönmez; geç dönemde güç artışını kollajen miktarından çok liflerin yeniden düzenlenmesi ve çapraz bağları sağlar.
2. soruKolay
Aşağıdakilerden hangisi tetanoz riski yüksek (tetanoza yatkın) yara özelliklerinden değildir?
Cevabı göster
Cevap: C — Yaranın keskin bir cisimle oluşmuş, düzgün kenarlı ve temiz olması
Kısaca — Keskin cisimle oluşan temiz, düzgün kenarlı yara az devitalize doku ve iyi oksijenlenme nedeniyle tetanoza yatkın değildir.
Düşük oksijenli devitalize dokuda Clostridium tetani sporlarının vejetatif forma dönüşmesi kolaylaşır; toksini vejetatif bakteriler üretir. Temiz ve düzgün keside ezilme az, perfüzyon korunmuş ve çevresel spor yükü düşüktür; bu nedenle yüksek risk kriterlerini karşılamaz.
Neden diğerleri doğru
Yaranın altı saatten eski olması — Geciken yara bakımı, çoğalma ve anaerop koşulların gelişmesi için zaman sağlar.
Yarada devitalize doku bulunması — Kanlanmayan doku düşük oksijenli bir çoğalma alanı oluşturur.
Yaranın toprak, dışkı ya da tükürükle kirlenmiş olması — Bu maddeler yaraya Clostridium tetani sporlarının inokülasyon olasılığını artırır.
Yaranın bir santimetreden derin olması — Derin ve dar yara, oksijenlenmesi düşük kapalı bir ortam oluşturabilir.
Aklında kalsın
Tetanoz profilaksisi yalnız yara görünümüne göre değil, aşılama geçmişiyle birlikte belirlenir; antibiyotik aşı veya tetanoz immünglobulininin yerini tutmaz.
Kısaca — Polipropilen hidroliz veya enzimatik parçalanmaya uğramadığı için emilmeyen, kalıcı destek sağlayan sentetik bir sütürdür.
Polipropilen kimyasal olarak inert, sentetik monofilaman bir materyaldir; dokuda bütünlüğünü uzun süre korur ve organizma tarafından emilmez. Bu özellik kalıcı mekanik destek gereken onarımlarda kullanılmasını sağlar.
Neden diğerleri doğru
Poliglaktin 910 — Sentetik ve örgülü bir materyaldir; suyla hidrolize edilerek emilir.
Polidioksanon — Sentetik monofilamandır; yavaş hidrolizi nedeniyle desteğini görece uzun süre korur.
Poliglikolik asit — Sentetik ve örgülü bir sütürdür; hidrolizle parçalanır.
Katgüt — Doğal kollajen kökenlidir ve proteolitik enzimlerle yıkılır.
Aklında kalsın
Emilebilirlik ile lif yapısı aynı özellik değildir: monofilaman sütür emilebilir veya emilmeyen, örgülü sütür de emilebilir veya emilmeyen olabilir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.