Kulak Burun Boğaz — TUS — Klinik Tıp Bilimleri soruları

Kısaca — Peritonsiller irin palatal yapıları karşı yana iter; tek taraflı şişlik, uvula deviasyonu, trismus ve boğuk konuşma bu süreci gösterir.

Enfeksiyon tonsil kapsülü ile konstriktör kas arasındaki alanda apseleşir. Kitle tonsili mediale iterken pterigoid kas irritasyonu ağzı açmayı kısıtlar; yumuşak damak tutulumu boğuk konuşmaya yol açar.

Tanıya götüren bulgular

• Tek taraflı tonsil çevresi şişlik ve tonsilin mediale itilmesi → enfeksiyonu peritonsiller alana yerleştirir.
• Uvulanın karşı yana deviasyonu → tek taraflı apse kitle etkisini gösterir.
• Trismus ve boğuk konuşma → basit tonsillitten çok derin peritonsiller tutulumu destekler.
• İnspiratuvar stridor bulunmaması → belirgin larengeal hava yolu darlığını geri plana iter.

Neden diğerleri değil

• Akut epiglottit — Supraglottik ödem ve stridorla seyreder; tek taraflı peritonsiller kitle ile uvula deviasyonu beklenmez.
• Retrofaringeal apse — Posterior farengeal kabarıklık ve boyun hareketlerinde kısıtlılık yapar; burada odak tonsil çevresindedir.
• Enfeksiyöz mononükleoz — Yaygın tonsiller hipertrofi ve posterior servikal lenfadenopati yapar; belirgin tek taraflı kitle etkisi tipik değildir.
• Difteri — Yapışık gri psödomembranla tanınır; trismus ve karşı yana uvula deviasyonu oluşturmaz.

Aklında kalsın

Peritonsiller apsede antibiyotik tek başına yeterli olmayabilir; iğne aspirasyonu veya insizyonla drenaj, hava yolu değerlendirmesiyle birlikte planlanır.

Kısaca — Alerjenin mast hücresi yüzeyindeki özgül IgE’leri çapraz bağlaması, mediyatör salınımıyla mevsimsel nazal belirtileri oluşturur.

İlk karşılaşmada tip 2 yardımcı T hücresi yanıtı, B hücrelerinde IgE sınıf değişimini ve mast hücrelerinin duyarlanmasını sağlar. Yeniden karşılaşmada histamin erken belirtileri, geç faz sitokinleri ise eozinofilik inflamasyonu oluşturur.

Tanıya götüren bulgular

• Yakınmaların polen mevsiminde artması → belirli bir çevresel alerjene karşı edinilmiş duyarlanmayı destekler.
• Hapşırma, kaşıntı ve berrak akıntı → histamin ağırlıklı erken faz yanıtını gösterir.
• Soluk ve ödemli nazal mukoza → kronik alerjik nazal inflamasyonla uyumludur.
• Nazal yaymada eozinofil saptanması → tip 2 bağışıklık yanıtını destekler.

Neden diğerleri değil

• İmmün kompleks birikimi — Tip III reaksiyonun temelidir; mevsimsel ve eozinofilik mukozal yanıtı açıklamaz.
• T hücre aracılı gecikmiş yanıt — Tip IV reaksiyonda saatler-günler içinde gelişir; ani hapşırma ve kaşıntının mekanizması değildir.
• IgG aracılı sitotoksisite — Hücre yüzeyi antijenlerine karşı tip II hasar oluşturur; alerjene bağlı mast hücresi yanıtı yapmaz.
• Kompleman eksikliğine bağlı inflamasyon — Tekrarlayan enfeksiyonlara yatkınlık yapar; polenle tetiklenen eozinofilik belirtileri açıklamaz.

Aklında kalsın

İntranazal kortikosteroidler orta-ağır alerjik rinitte nazal inflamasyonun tüm bileşenlerini baskılayan en etkili kontrol tedavisidir.

Kısaca — Stapes tabanının fikse olması ses iletimini ve timpanik sistemin esnekliğini azaltarak Carhart çentiğiyle birlikte refleks kaybı oluşturur.

Otosklerotik kemik yeniden yapılanması oval pencere çevresinde stapes hareketini kısıtlar. Bu mekanik fiksasyon hava-kemik aralığına, sığ timpanograma ve stapes kası kasılsa bile ölçülemeyen akustik reflekse yol açar.

Tanıya götüren bulgular

• Normal otoskopik muayene → zar perforasyonu ve orta kulak sıvısı gibi görünür iletim engellerini dışlar.
• Progresif iletim tipi işitme kaybı → giderek artan ossiküler fiksasyonu destekler.
• 2.000 Hz kemik yolu çentiği → stapes fiksasyonuna bağlı Carhart çentiğini gösterir.
• Tip As timpanogram ve alınamayan stapes refleksi → düşük kompliyanslı, fikse ossiküler sistemi destekler.

Neden diğerleri değil

• Ossiküler zincir kopukluğu — Zincirin süreksizliği aşırı hareketli tip Ad timpanogram yapar; burada kompliyans azalmıştır.
• Efüzyonlu otitis media — Orta kulak sıvısı mat zar ve düz tip B timpanogram oluşturur; otoskopi normaldir.
• Superior kanal dehisansı — Üçüncü pencere etkisiyle ses veya basınçla vertigo yapabilir; Carhart çentiği ve tip As paternini açıklamaz.
• Kronik süpüratif otitis media — Kalıcı perforasyon ve akıntıyla seyreder; sağlam, normal görünümlü timpan zarla uyumlu değildir.

Aklında kalsın

Carhart çentiği gerçek koklear eşik kaybı değildir; stapes hareketi cerrahiyle düzeltildiğinde kemik yolu eşiği de iyileşebilir.