Anesteziyoloji ve Reanimasyon, cerrahi girişimlerde anestezi uygulamalarını, hava yolu yönetimini, yaşamsal işlevlerin desteklenmesini ve anesteziye bağlı komplikasyonların tanınmasını kapsar.
TUS — Klinik Tıp Bilimleri kapsamında öğrencinin anestezik ilaçların temel özelliklerini ve sınıflarını ayırt edebilmesi, malign hipertermiyle ilgili bilgileri değerlendirebilmesi ve zor entübasyonu düşündüren bulguları tanıyabilmesi beklenir. Sorular, doğrudan bilgi sorgulayan veya klinik bulgular üzerinden ayrım yaptıran çoktan seçmeli biçimde sunulabilir.
Seçeneklerde ilaç adları, muayene bulguları ya da bir komplikasyona ilişkin ifadeler yer alabilir. Olumsuz soru köklerini gözden kaçırmak, lokal anesteziklerin yapısal sınıflarını karıştırmak ve hava yolu değerlendirmesindeki bulguları yanlış yorumlamak sık hata kaynaklarıdır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Malign hipertermi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: B — Propofol ve nitröz oksit de sık rastlanan tetikleyici ajanlar arasındadır.
Kısaca — Propofol ve nitröz oksit, duyarlı kasta anormal riyanodin reseptörü yanıtını başlatmadıkları için malign hipertermi tetikleyicisi değildir.
Bu ajanlar tetikleyici olmayan anestezikler arasında yer alır ve malign hipertermi yatkınlığında kullanılabilir. Tetiklenme, başlıca süksinilkolin veya halojenli volatil anesteziklerin iskelet kasından kontrolsüz Ca2+ salınımını başlatmasıyla gelişir.
Neden diğerleri doğru
Otozomal dominant kalıtım gösterir ve riyanodin reseptörü geni mutasyonu ile ilişkilidir. — RYR1 ilişkisi ve dominant geçiş tipiktir.
Tetikleyicileri arasında süksinilkolin ve halojenli inhalasyon anestezikleri yer alır. — Her iki ajan grubu da kas içi Ca2+ salınımını tetikler.
Erken ve duyarlı bulgularından biri soluk sonu karbondioksit basıncının artmasıdır. — Hipermetabolizma CO2 üretimini erken artırır.
Özgül tedavisi dantrolen uygulanmasıdır. — Dantrolen kas hücresinden aşırı Ca2+ salınımını azaltır.
Aklında kalsın
Hipertermi geç bulgudur; kuşkuda tetikleyici kesilir, yüzde 100 oksijen verilir ve hiperkalemi ile asidoz eş zamanlı tedavi edilir.
2. soruKolay
Aşağıdaki lokal anesteziklerden hangisi ester yapılı değildir?
Cevabı göster
Cevap: B — Lidokain
Kısaca — Lidokain amid bağı taşıdığı ve karaciğerde metabolize olduğu için ester lokal anestezik grubunun dışında kalır.
Lidokainin ara zincirindeki amid bağı, ilacın başlıca karaciğer mikrozomal enzimleriyle metabolize edilmesini belirler. Ester lokal anestezikler ise çoğunlukla plazma psödokolinesterazıyla hidrolize edilir ve PABA türevleri oluşturabilir.
Neden diğerleri doğru
Prokain — Klasik bir aminoesterdir; hidrolizinden PABA türevi oluşur.
Tetrakain — Uzun etkili ve güçlü bir esterdir; spinal ve topikal uygulanabilir.
Kloroprokain — Plazmada hızla hidrolize edilen kısa etkili bir esterdir.
Benzokain — Topikal kullanılan PABA kökenli bir ester lokal anesteziktir.
Aklında kalsın
Psödokolinesteraz etkinliği azaldığında ester lokal anesteziklerin hidrolizi yavaşlayabilir; amidlerin metabolizması bundan etkilenmez.
3. soruOrta
Aşağıdakilerden hangisinin zor entübasyon habercisi olması en az olasıdır?
Cevabı göster
Cevap: E — Üst kesici dişlerin eksik olması
Kısaca — Üst kesici dişlerin eksikliği laringoskopun yerleştirilmesini kolaylaştırabildiğinden zor entübasyon habercisi olması en az olasıdır.
Üst kesici dişlerin bulunmaması, laringoskop bıçağının ağıza girişini ve manevra alanını genellikle kısıtlamaz. Dişsizlik yanakların çökmesi ve maske kaçağı nedeniyle zor maske ventilasyonuna yol açabilse de aynı ölçüde zor laringoskopi göstergesi değildir.
Neden diğerleri doğru
Mallampati sınıfının III ya da IV olması — Orofaringeal yapıların sınırlı görülmesi zor laringoskopi olasılığını artırır.
Tiromental mesafenin 6 cm’den kısa olması — Mandibular alanın darlığını ve dilin yer değiştirilmesindeki güçlüğü düşündürür.
Boyun ekstansiyonunun ileri derecede kısıtlı olması — Oral, faringeal ve laringeal eksenlerin hizalanmasını güçleştirir.
Ağız açıklığının 3 cm’den az olması — Laringoskop bıçağının ilerletilmesi ve tüpün yönlendirilmesi için alanı daraltır.
Aklında kalsın
Hiçbir yatak başı test zor entübasyonu tek başına dışlamaz; önceki zor entübasyon kaydı ve birden fazla olumsuz bulgunun birlikteliği öngörüyü güçlendirir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.