Medüller tiroid kanseri foliküler hücrelerden değil parafoliküler C hücrelerinden gelişir; bu nedenle izlemde kullanılan belirteç tiroglobulin değil kalsitonindir ve tümör radyoaktif iyot tedavisine yanıt vermez.
Endokrin Cerrahisi konusu tiroid nodülüne yaklaşımı, diferansiye ve medüller tiroid kanserlerini, hiperparatiroidizmi, adrenal kitleleri ve feokromositomayı, ayrıca bu ameliyatların komplikasyonlarını kapsar. Feokromositoma ameliyatından önce alfa bloker başlanır, beta bloker ancak ondan sonra eklenir.
Sınavda bir kanser tipinin özelliklerini sorgulayan olumsuz köklü sorular ya da ameliyat sonrasında gelişen bir tablonun mekanizmasını ve acil yaklaşımını isteyen vakalar yer alır; seçenekler birbirine yakın yaklaşım basamaklarıdır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Total tiroidektomi sonrası hastada hızla büyüyen boyun şişliği, stridor ve solunum sıkıntısı gelişiyor.
Bu hastada ilk yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Yara sütürlerini açıp hematomu boşaltmak
Kısaca — Genişleyen servikal hematom trakeayı hızla sıkıştırdığı için inceleme beklenmeden sütürler açılıp bası derhâl giderilmelidir.
Tiroidektomi yatağındaki kanama, kapalı fasiyal alanda basıncı artırarak venöz ve lenfatik dönüşü bozar; gelişen ödem hava yolu daralmasını daha da hızlandırır. Acil yara açılması bu mekanik basıyı azaltarak ölümcül hava yolu kaybını önler.
Neden diğerleri değil
Boyun ultrasonografisi istemek — Hematom klinik olarak belirgindir; görüntüleme basıyı gidermez ve hava yolu müdahalesini geciktirir.
Kalsiyum infüzyonu başlamak — Hipokalsemik tetaniyi tedavi eder; hızla büyüyen boyun şişliği ve stridoru açıklayan mekanik basıyı çözmez.
Fiberoptik laringoskopi yapmak — Vokal kord fonksiyonunu ve hava yolunu değerlendirebilir; ancak hematom basısını gidermez ve ilk işlem yara dekompresyonudur.
Servikal bilgisayarlı tomografi çekmek — Hematom klinik olarak belirgindir; görüntüleme basıyı gidermez ve hava yolu müdahalesini geciktirir.
Aklında kalsın
Yatak başında bası giderildikten sonra hava yolu güvenceye alınır; hasta kanama odağının kontrolü için ameliyathaneye götürülür.
2. soruOrta
Paratiroidektomi sonrası derin ve uzamış hipokalsemi gelişen hastanın laboratuvar tetkiklerinde alkalen fosfataz düzeyi yüksek tespit ediliyor.
Bu hastadaki tabloda en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Minerallerin hızla kemiğe alınması
Kısaca — PTH kaynağının çıkarılması, yüksek döngülü kemiğin mineralleri hızla tutmasına yol açarak uzamış hipokalsemi oluşturur.
Paratiroidektomiyle osteoklastik uyarı aniden kesilir; mineralize olmamış alanlara kalsiyum, fosfat ve magnezyum akışı hızlanır. Yüksek alkalen fosfataz, yoğun osteoblastik aktiviteyi ve aç kemik sendromunu destekler.
Kısaca — Sıcak nodül TSH’den bağımsız hormon üretimini gösterir; papiller karsinom genellikle hipofonksiyonel olduğundan bu gruba ait değildir.
Sintigrafik sıcaklık, nodülün çevre tiroid dokusundan daha fazla radyoaktif madde tutmasıyla belirlenen fonksiyonel bir özelliktir. Otonom çalışan nodüller çoğunlukla benignken papiller karsinomlar genellikle hormon üretmeyen soğuk nodül şeklinde saptanır.
Neden diğerleri doğru
Tiroid kanserleri içinde en sık görülmesi — Papiller tip, tüm tiroid malignitelerinin en büyük bölümünü oluşturur.
Çocuklarda en sık tiroid kanseri olması — Çocukluk çağındaki tiroid malignitelerinde baskın histolojik tip papiller karsinomdur.
İyonize radyasyonla ilişkili olması — Özellikle çocuklukta baş-boyun bölgesinin ışınlanması papiller karsinom riskini artırır.
Sıklıkla multifokal olması — Aynı bez içinde birden fazla tümör odağı saptanabilmesi papiller karsinomun tipik özelliklerindendir.
Aklında kalsın
Papiller karsinom lenfatik yolla servikal lenf nodlarına, folliküler karsinom ise daha çok hematojen yolla uzak organlara yayılır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.