Endokrin Cerrahisi, hormon salgılayan bezlerin cerrahi hastalıklarını, ameliyat yaklaşımlarını ve ameliyat sonrası komplikasyonları kapsar.
TUS — Klinik Tıp Bilimleri kapsamında öğrencinin tiroid kanserlerinin ayırt edici özelliklerini bilmesi, tiroid cerrahisi sonrası acil bulguları tanıması ve paratiroid cerrahisi sonrasında gelişen metabolik değişiklikleri yorumlaması beklenir. Sorular, hastalık özellikleri arasından yanlış olanı seçtiren bilgi soruları veya belirtiler ve laboratuvar bulguları üzerinden ilk müdahaleyi ya da olası mekanizmayı sorgulayan klinik senaryolar biçiminde gelebilir.
Seçeneklerde benzer hastalık özellikleri, farklı müdahaleler veya fizyopatolojik açıklamalar bulunabilir. Olumsuz soru kökünü gözden kaçırmak, acil yaklaşımın önceliğini karıştırmak ve laboratuvar bulgularını klinik bağlamdan koparmak hata kaynağıdır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Total tiroidektomi sonrası hastada hızla büyüyen boyun şişliği, stridor ve solunum sıkıntısı gelişiyor.
Bu hastada ilk yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Yara sütürlerini açıp hematomu boşaltmak
Kısaca — Genişleyen servikal hematom trakeayı hızla sıkıştırdığı için inceleme beklenmeden sütürler açılıp bası derhâl giderilmelidir.
Tiroidektomi yatağındaki kanama, kapalı fasiyal alanda basıncı artırarak venöz ve lenfatik dönüşü bozar; gelişen ödem hava yolu daralmasını daha da hızlandırır. Acil yara açılması bu mekanik basıyı azaltarak ölümcül hava yolu kaybını önler.
Neden diğerleri değil
Boyun ultrasonografisi istemek — Hematom klinik olarak belirgindir; görüntüleme basıyı gidermez ve hava yolu müdahalesini geciktirir.
Kalsiyum infüzyonu başlamak — Hipokalsemik tetaniyi tedavi eder; hızla büyüyen boyun şişliği ve stridoru açıklayan mekanik basıyı çözmez.
Fiberoptik laringoskopi yapmak — Vokal kord işlevini ve hava yolunu değerlendirebilir; ancak hematom basısını gidermez ve ilk işlem yara dekompresyonudur.
Servikal bilgisayarlı tomografi çekmek — Hematom klinik olarak belirgindir; görüntüleme basıyı gidermez ve hava yolu müdahalesini geciktirir.
Aklında kalsın
Yatak başında bası giderildikten sonra hava yolu güvenceye alınır; hasta kanama odağının denetimi için ameliyathaneye götürülür.
2. soruOrta
Paratiroidektomi sonrası derin ve uzamış hipokalsemi gelişen hastanın laboratuvar tetkiklerinde alkalen fosfataz düzeyi yüksek tespit ediliyor.
Bu hastadaki tabloda en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Minerallerin hızla kemiğe alınması
Kısaca — PTH kaynağının çıkarılması, yüksek döngülü kemiğin mineralleri hızla tutmasına yol açarak uzamış hipokalsemi oluşturur.
Paratiroidektomiyle osteoklastik uyarı aniden kesilir; açık mineralizasyon alanlarına kalsiyum, fosfat ve magnezyum akışı hızlanır. Yüksek alkalen fosfataz, yoğun osteoblastik etkinliği ve aç kemik sendromunu destekler.
Kısaca — Sıcak nodül TSH’den bağımsız hormon üretimini gösterir; papiller karsinom genellikle hipofonksiyonel olduğundan bu gruba ait değildir.
Sintigrafik sıcaklık, nodülün çevre tiroid dokusundan daha fazla radyoaktif madde tutmasıyla belirlenen işlevsel bir özelliktir. Otonom çalışan nodüller çoğunlukla benignken papiller karsinomlar genellikle hormon üretmeyen soğuk nodül şeklinde saptanır.
Neden diğerleri doğru
Tiroid kanserleri içinde en sık görülmesi — Papiller tip, tüm tiroid malignitelerinin en büyük bölümünü oluşturur.
Çocuklarda en sık tiroid kanseri olması — Çocukluk çağındaki tiroid malignitelerinde baskın histolojik tip papiller karsinomdur.
İyonize radyasyonla ilişkili olması — Özellikle çocuklukta baş-boyun bölgesinin ışınlanması papiller karsinom riskini artırır.
Sıklıkla multifokal olması — Aynı bez içinde birden fazla tümör odağı saptanabilmesi papiller karsinomun tipik özelliklerindendir.
Aklında kalsın
Papiller karsinom lenfatik yolla servikal lenf nodlarına, folliküler karsinom ise daha çok hematojen yolla uzak organlara yayılır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.