Kalp ve Damar Cerrahisi, doğumsal kalp hastalıklarının cerrahi yaklaşımını, aort anevrizmalarını ve periferik damar hastalıklarını kapsar.
Öğrencinin risk etkenlerini, klinik bulguları ve görüntüleme verilerini birlikte değerlendirerek uygun tedavi yaklaşımını ve cerrahi zamanlamasını ayırt edebilmesi beklenir. TUS — Klinik Tıp Bilimleri sorularında bu konu, hasta öyküsü üzerinden karar verme veya verilen önermelerin doğruluğunu değerlendirme biçiminde sorulabilir.
Seçenekler doğru önerme birleşimlerinden, cerrahi yaklaşımlardan ya da hastalıkla ilişkili bulgulardan oluşabilir. Anevrizmalarda izlem ile müdahale gerekliliğini karıştırmak, doğumsal kalp hastalıklarında kalbin anatomik ve işlevsel durumunu gözden kaçırmak ve olumsuz soru kökünü atlamak hata nedenleridir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
I. Sigara risk etkenidir
II. Çap arttıkça rüptür riski artar
III. Rüptür acil cerrahi gerektirir
IV. Küçük anevrizmalar hemen ameliyat edilir
Abdominal aort anevrizması ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Cevabı göster
Cevap: E — I, II ve III
Kısaca — I, II ve III doğrudur; sigara ve artan çap rüptür riskini artırır, rüptür acildir, küçük asemptomatik anevrizma izlenir.
İfadeler, abdominal aort anevrizmasının gelişme ve rüptür riskleriyle cerrahi zamanlamasını sınar. Müdahale kararı yalnız anevrizmanın varlığına değil, çapına, büyüme hızına ve semptomlara dayanır.
İfadeler
I — Sigara risk etkenidir — doğru; sigara damar duvarındaki inflamasyonu ve elastik matriks yıkımını artırarak anevrizma gelişimini ve büyümesini kolaylaştırır.
II — Çap arttıkça rüptür riski artar — doğru; çap büyüdükçe duvar gerilimi yükselir ve zayıflamış aort duvarının basınca dayanma olasılığı azalır.
III — Rüptür acil cerrahi gerektirir — doğru; devam eden aort kanaması hızla hemorajik şoka yol açtığından eş zamanlı resüsitasyon ve acil açık ya da endovasküler onarım gerekir.
IV — Küçük anevrizmalar hemen ameliyat edilir — yanlış; küçük ve asemptomatik anevrizmalar seri ultrasonografiyle izlenir; onarım çap, hızlı büyüme veya semptomlarla gündeme gelir.
Aklında kalsın
Hipotansiyonla birlikte yeni karın veya sırt ağrısı, pulsatil kitle saptanmasa da anevrizma rüptürünü düşündürmelidir. I, II ve III doğru, IV yanlış olduğundan cevap I, II ve III’tür.
2. soruKolay
Altmış iki yaşındaki kadın hasta, sağ bacağında aylardır iyileşmeyen yara şikâyetiyle başvuruyor. Öyküsünden yıllar önce derin ven trombozu geçirdiği öğreniliyor ve kronik venöz yetmezliğe bağlı bacak ülseri düşünülüyor. Bu hastada aşağıdaki bulgulardan hangisi görülmez?
Cevabı göster
Cevap: A — Ayak sırtında ve arka tibial bölgede nabızların alınamaması
Kısaca — Venöz ülserde ayak nabızları korunur; dorsalis pedis ve tibialis posterior nabızlarının alınamaması arteriyel yetmezliği gösterir.
Kronik venöz hipertansiyon deri ve deri altı dokuda ödem, inflamasyon ve ülser oluşturur ancak arteriyel akımı kesmez. Nabız kaybı, saf venöz ülser yerine eşlik eden periferik arter hastalığını düşündürür.
Tanıya götüren bulgular
Aylarca iyileşmeyen yara → akut bir lezyondan çok kronik ülser sürecini destekler.
Yıllar önce geçirilmiş derin ven trombozu → kapak hasarı ve kalıcı çıkış engeli üzerinden posttrombotik venöz hipertansiyonu açıklar.
Neden diğerleri doğru
Ülserin medial malleol çevresinde yerleşmesi — Alt bacağın venöz basıncın yoğunlaştığı bölgesi tipik yerleşim yeridir.
Ülser çevresindeki deride hiperpigmentasyon ve lipodermatoskleroz — Eritrosit kaçağı hemosiderin bırakır; kronik inflamasyon deriyi sertleştirir.
Bacak yukarı kaldırıldığında ağrının azalması — Yükseltme venöz hidrostatik basıncı ve ödemi azaltarak rahatlama sağlar.
Ülser tabanının granülasyon dokusuyla kaplı ve yüzeyel olması — Venöz ülserler geniş, sığ ve nemli granülasyonlu tabanla seyreder.
Aklında kalsın
Kompresyon öncesinde ayak bileği-kol basınç indeksiyle arteriyel akım değerlendirilir; ciddi iskemi varsa yüksek basınçlı kompresyon uygulanmaz.
3. soruZor
İntakt ventriküler septumlu d-büyük arter transpozisyonu tanısı alan 3 aylık bebekte ekokardiyografide sol ventrikül kütlesinin azaldığı ve interventriküler septumun sol ventriküle doğru bombeleştiği görülüyor. Koroner anatomi arteriyel switch için uygun bulunuyor. Cerrahi ekip, iki aşamalı anatomik düzeltme kapsamında önce pulmoner arter bandingi planlıyor.
Bu hastada pulmoner arter bandinginin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: C — Sol ventrikülün basınç yükünü artırarak sistemik dolaşıma hazırlamak
Kısaca — Pulmoner arter bandingi, sol ventrikülün basınç yükünü artırarak onu sistemik dolaşıma hazırlar; doğru cevap C’dir. d-büyük arter transpozisyonunda pulmoner arter sol ventrikülden çıkar. Doğumdan sonra pulmoner damar direnci azalınca sol ventrikül düşük basınca karşı çalışır ve kas kütlesi geriler. Banding, sol ventrikülün ard yükünü artırıp hipertrofiyi uyararak arteriyel switch sonrasında sistemik basınca karşı çalışabilmesini amaçlar. Neden diğerleri değil — Sağ ventrikül zaten aortaya bağlıdır ve sistemik basınca karşı çalışır. Atriyal karışımı artırmak septostominin amacıdır. Banding koroner transfer gereksinimini ortadan kaldırmaz; sol ventrikülün ard yükünü azaltmaz, artırır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.