Barrett özofagusu, uzun süreli reflü sonucunda distal özofagusun çok katlı yassı epitelinin intestinal metaplazi gösteren silindirik epitelle yer değiştirmesidir ve adenokarsinom için öncül lezyondur.
Özofagus ve Mide Hastalıkları konusu motilite bozukluklarını, reflü hastalığını, özofagus ve mide kanserlerini, peptik ülserin komplikasyonlarını ve bunların cerrahi tedavisini içerir. Yassı hücreli özofagus kanseri daha çok orta kesimde, adenokarsinom ise distal uçta görülür.
Sorular hem fizyopatolojiyi soran kısa bilgi soruları hem de endoskopi ya da görüntüleme bulgusu verilen vakalar biçiminde gelir; seçeneklerde birbirine yakın tanı yöntemleri veya ameliyat teknikleri yer alır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Kilo kaybı olan 64 yaşındaki hastanın üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide korpusunda düzensiz sınırlı ülser izleniyor.
Bu hastada maligniteyi dışlamak için yapılması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: A — Ülser kenarından çoklu biyopsi almak
Kısaca — Gastrik ülserde malign hücreler yamalı dağılabildiğinden ülser kenarının birden fazla bölgesinden alınan doku, kanseri dışlamanın en güvenilir yoludur.
Malign ülser ile benign peptik ülser endoskopik olarak örtüşebilir; kesin ayrım histopatolojik incelemeyle yapılır. Canlı tümör dokusu çoğunlukla ülser kenarında bulunduğundan çoklu örnekleme, nekrotik taban veya tek biyopsiye bağlı örnekleme hatasını azaltır.
Neden diğerleri değil
Endoskopik ultrasonografi yapmak — Duvar invazyonu ve bölgesel lenf nodu değerlendirmesinde kullanılır; ülserin histolojik malignite ayrımını sağlamaz.
Kontrastlı abdominal bilgisayarlı tomografi çekmek — Evreleme veya kitle tarama amacıyla kullanılır; ülserin histolojik malignite ayrımını sağlamaz.
8 hafta sonra kontrol endoskopisi planlamak — Histolojiyle benignliği doğrulanmış ülserin iyileşmesini izlemek içindir; kilo kaybı ve düzensiz sınırlı ülserde biyopsiyi geciktirir.
Serum karsinoembriyonik antijen (CEA) düzeyi ölçmek — Mide kanserinde tanısal duyarlılığı düşüktür; maligniteyi dışlamaz ve doku tanısının yerini tutmaz.
Aklında kalsın
Benign histoloji klinik-endoskopik şüpheyi gidermiyorsa iyileşme endoskopiyle doğrulanır ve kalıcı lezyondan yeniden biyopsi alınır.
2. soruOrta
Akalazyada alt özofagus sfinkterinin gevşeyememesine yol açan esas nöronal kayıp aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: D — Auerbach pleksusundaki inhibitör nöronlar
Kısaca — Miyenterik inhibitör nöron kaybı nitrik oksit ve VIP aracılı gevşemeyi kaldırarak alt sfinkter gevşeme bozukluğu ile aperistaltizm oluşturur.
Auerbach pleksusundaki inhibitör gangliyonlar azalınca eksitatör kolinerjik etki karşılıksız kalır. Böylece alt özofagus sfinkterinin bazal tonusu artar, yutmayla gevşeme yetersizleşir ve özofagus gövdesinde düzenli peristaltizm kaybolur.
Neden diğerleri değil
Meissner pleksusundaki duyusal nöronlar — Submukozal pleksus daha çok sekresyon ve mukozal kan akımını düzenler; sfinkter motor gevşemesinin merkezi değildir.
Vagal motor çekirdek nöronları — Akalazyanın temel lezyonu merkezi vagal çekirdekte değil, özofagus duvarındaki intrensek pleksustadır.
İleri yaşta hızla gelişen disfaji ve belirgin kilo kaybı saptanırsa kardiya tümörüne bağlı psödoakalazya dışlanmalıdır.
3. soruOrta
Ani epigastrik ağrısı olan hastada ayakta grafide diyafragma altında serbest hava görülüyor. Laparotomide ön duvar duodenal ülser perforasyonu saptanıyor.
Bu hasta için en uygun onarım aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: C — Graham omental yama ile kapatma
Kısaca — Perfore duodenal ülserde acil onarım omental yamadır; vagotomi ve rezeksiyon aynı seansta rutin eklenmez.
Acilde amaç deliği omentum diliyle tıkamaktır. İnflame kenarlar primer sütüre güvenilemeyecek kadar ödemli olduğu için yama hem sızdırmazlık hem kanlanan destek sağlar. Asit supresyonu ve Helicobacter pylori eradikasyonu nüksü cerrahi asit azaltımı olmadan önler.
Tanıya götüren bulgular
Ani başlayan epigastrik ağrı → içi boş organ perforasyonunu düşündürür; günler içinde yerleşen ülser ağrısından ayrılır.
Ayakta grafide diyafragma altı serbest hava → serbest peritona açılan perforasyonu gösterir; örtülü perforasyonda beklenmez.
Perforasyonun ön duvarda olması → defekt omentumla tıkanabilecek konumdadır; rezeksiyon ya da asit azaltıcı ek girişim gerektirmez.
Neden diğerleri değil
Yalnız trunkal vagotomi — Asit salgısını keser ama deliği kapatmaz; elektif ülser cerrahisinin bir bileşenidir.
Yalnız peritoneal lavaj ve drenaj — Kontaminasyonu temizler ama deliği kapatmaz; yama onarımına eşlik eder, tek başına bırakılmaz.
Primer sütür ve trunkal vagotomi + piloroplasti — Trunkal vagotomi asidi keser, piloroplasti stazı giderir; acil perforasyonda bu kombinasyon omental yamaya eklenmez.
Antrektomi ve trunkal vagotomi — Antrektomi gastrin salgılayan antral G hücrelerini uzaklaştırarak asit sekresyonunu azaltır; yama ile kapatılamayan dev defekt, kanama veya stenozda düşünülür.
Aklında kalsın
Ön duvar duodenal ülser perfore olur, arka duvar gastroduodenal artere erozyonla kanar. Örtülü perforasyonda nazogastrik dekompresyon, antibiyotik ve asit supresyonu ile izlem seçilmiş olguda yeterlidir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.