Cepte soru çözTYTZorlu sorularYarışma tarzıBölüm 3

TYT

TYT · Yarışma tarzı sorular · Bölüm 3 / 3

  • 43–70. sorular
  • Gerçek sınavdan daha zor
  • Ücretsiz

Bu sorular TYT müfredatına göre yazıldı; ancak zorluk değerlendirmemize göre her biri gerçek sınavdaki her sorudan ve TYT zorlu sorular denemesinden de daha zor. Olimpiyat tarzı pratik yapmak isteyen öğrencilere uygundur. Burada puan hesaplanmaz; bu sorular bir TYT puanını öngörmez.

Bir cevap seç, sonra sorunun altındaki çözümü açarak doğru cevabı ve nasıl çözüldüğünü gör. Seçtiklerin bu tarayıcıda saklanır.

Tüm bölümler

43. soru

Yarışma tarzıMutlak Değer

x ve y tam sayıları için ∣x2−y2∣+2∣x−y∣=24 eşitliği veriliyor. Buna göre, bu eşitliği sağlayan kaç farklı (x,y) sıralı ikilisi vardır?

Çözümü göster

Cevap: C — 14

Asıl fikir, ∣x2−y2∣=∣x−y∣∣x+y∣ çarpanlarına ayırmasıyla ortak ∣x−y∣ parantezine almak ve ∣x−y∣ ile ∣x+y∣ değerlerinin aynı tek-çiftlikte olmak zorunda oluşudur. Denklem ∣x−y∣(∣x+y∣+2)=24 olur. d=∣x−y∣>0, s=∣x+y∣ konulursa d(s+2)=24, d, 24 sayısının bölenidir ve s=24/d−2≥0 olduğundan d=1,2,3,4,6,8,12 olabilir. x−y ile x+y toplamı 2x olduğundan d+s çifttir, yani d ve s aynı tek-çiftliktedir. Bu d=1,3,8 değerlerini eler. Kalan d=2,4,6 için s=10,4,2 olup her biri 4 sıralı ikili verir, d=12 için s=0 olup 2 ikili verir. Toplam 4+4+4+2=14 bulunur.

44. soru

Yarışma tarzıProblemler

Aralarında 300 km bulunan iki şehirden iki araç aynı anda birbirine doğru yola çıkıp iki şehir arasında durmaksızın gidip gelmektedir. Araçların hızları sabittir. Karşı yönlerden gelerek 3. kez karşılaştıkları an yolun tam ortasında, hareketten 5 saat sonra gerçekleşmiştir. Yavaş olan aracın hızının 80 ile 120 arasında olduğu bilindiğine göre hızlı olan aracın hızı kaç km/sa’dir?

Çözümü göster

Cevap: D — 210

Buradaki düşünce, gidip gelmede iki aracın birlikte kat ettiği toplam yolu karşılaşma sayısının katı olarak yazıp toplam hızı bulmak ve yolun ortasında olma koşulunu kalan ile hız aralığını birleştirerek elemektir. Karşı yönlerden ilk karşılaşmaya kadar toplam 300 km, her sonraki karşılaşmaya kadar 600 km daha yol alınır, bu yüzden karşı yönlerden üçüncü karşılaşmaya kadar toplam yol 1500 km olur. Beş saatte toplam hız 300 olur. Yolun ortasında karşılaşma, yavaş olanın beş saatte aldığı yolun 600 ile bölümünden kalanın 150 ya da 450 olmasını gerektirir. Bu koşul yavaş hız için 30, 90 ve 150 değerlerini verir. Bunlar içinde 80 ile 120 arasında olan yalnız 90 olur. Toplam 300 olduğundan hızlı olan 210 bulunur.

45. soru

Yarışma tarzıMutlak Değer

Bir havaalanının pistinin sayı doğrusu üzerindeki konumu a tam sayısıdır. Tam sayı x kilometre işaretlerinden piste uzaklığı ∣x−a∣ olanlar arasından ∣∣x−a∣−4∣≤3 koşulunu sağlayanlara ses perdesi takılacaktır. Perde takılacak işaretlerin toplamının 420 olduğu bilinmektedir. Buna göre a kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: C — 30

Buradaki fikir, iç içe mutlak değeri uzaklık bandı olarak okuyup çözüm kümesinin merkeze göre simetrik iki eş aralık olduğunu görmektir. ∣∣x−a∣−4∣≤3 eşitsizliğinden 1≤∣x−a∣≤7 elde edilir; buradan a−7≤x≤a−1 veya a+1≤x≤a+7 bulunur ve ortadaki x=a noktası dışarıda kalır. a tam sayı olduğundan her kolda 7’şer tam sayı vardır ve kolların ortalamaları a−4 ile a+4’tür. Sayıların toplamı 7(a−4)+7(a+4)=14a olur. Bu toplam 420 olduğundan 14a=420 ve a=30 bulunur.

46. soru

Yarışma tarzıRasyonel Sayılar

Elif, a ve b birer rakam olmak üzere 0,ab‾ biçiminde yazılabilen tüm sayıları ayrı ayrı kartlara yazıyor. Yazdığı kartlar arasından değeri 14 değerinden büyük ve 34 değerinden küçük olanlara bakıyor. Buna göre bu aralıkta kaç farklı değer vardır?

Çözümü göster

Cevap: C — 45

Fikir 0,009‾=0,01 eşitliğiyle 0,a9‾=0,(a+1)0‾ çakışmasını görmektir. 0,ab‾ sayısı (9a+b)/90 kesrine eşittir. 14 ile 34 aralığı bu kesir üzerinden 22,5<9a+b<67,5 eşitsizliğine dönüşür, buradan 23≤9a+b≤67 olur. a=2 için b≥5 koşulundan 5 değer, a=3,4,5,6 için 10 ar değer, a=7 için b≤4 koşulundan 5 değer bulunur, toplam 50 çift elde edilir. Bu çiftler arasında (a,0) ile (a−1,9) aynı değeri verir, aralıkta bu durum a=3,4,5,6,7 için ortaya çıkar, yani 5 değer iki kez sayılmıştır. Çift sayılanlar bir kez düşülünce 50−5=45 farklı değer kalır.

47. soru

Yarışma tarzıKöklü Sayılar

a ve b, 1≤a<b≤20 koşullarını sağlayan tam sayılardır. a+b=c eşitliğini sağlayan bir c tam sayısının var olduğu biliniyor. Buna göre, bu koşulu sağlayan kaç farklı (a,b) ikilisi vardır?

Çözümü göster

Cevap: C — 11

Asıl fikir kare alıp ab sayısının tam kare olması gerektiğini görmektir. a+b=c ise kare alınca a+b+2ab=c olur, buradan ab=(c−a−b)/2 rasyonel çıkar. ab tam sayı olduğundan karekökü ya tam sayıdır ya irrasyoneldir, rasyonel olması tam sayı olmasını gerektirir, yani ab tam karedir. Tersi de doğrudur: ab tam kare ise c=a+b+2ab tam sayısı eşitliği sağlar. İkinci fikir saymadır: her tam sayı s⋅t2 biçiminde tek türlü yazılır, burada s karesizdir, ve ab sayısının tam kare olması a ile b sayılarının aynı s değerini paylaşması demektir. 1 ile 20 arasında s=1 için 1,4,9,16 dört sayı 6 ikili verir, s=2 için 2,8,18 üç sayı 3 ikili verir, s=3 için 3,12 bir ikili verir, s=5 için 5,20 bir ikili verir, diğer s değerleri tek sayı içerir. Toplam 6+3+1+1=11 bulunur ve 1,9 gibi örnekler koşulu gerçekleştirir.

48. soru

Yarışma tarzıRasyonel Sayılar

a ve b pozitif tam sayılar olmak üzere 25<ab<37 eşitsizliğini sağlayan ab kesirlerinden paydası en küçük olanı için a+b kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: D — 17

Buradaki düşünce, paydalar pozitif olduğundan yön değişmeden içler dışlar çarpımı yapıp katı eşitsizlikleri en az bir olan tam sayı farklarına dönüştürmek ve yok etme ile payda için alt sınır bulmaktır. 5a−2b>0 ve 3b−7a>0 sayıları tam sayı olduklarından her biri en az birdir. u=5a−2b ve v=3b−7a yazılırsa 7u+5v=b ve 3u+2v=a eşitlikleri elde edilir. Buradan b en az yedi ile beşin toplamından on iki, a en az beş olur. b=12 için 24/5<a<36/7 aralığında yalnız a=5 tam sayısı vardır. 512 kesrinin gerçekten aralıkta olduğu paydalar eşitlenerek görülür ve toplam on yedi bulunur.

49. soru

Yarışma tarzıÜslü Sayılar

0≤a<b<c≤20 tam sayıları için 2a+2b+2c toplamının 7’ye tam bölündüğü biliniyor. Buna göre, bu koşulu sağlayan kaç farklı (a,b,c) üçlüsü vardır?

Çözümü göster

Cevap: B — 343

Kilit fikir, 2’nin kuvvetlerinin 7’ye bölümünden kalanların 1,2,4 döngüsüne girmesidir: 23=8 sayısının 7’ye bölümünden kalanı 1 olduğundan kalan yalnızca üssün 3’e bölümüne bağlıdır (kalan 0 ise 1, 1 ise 2, 2 ise 4). 1,2,4 değerleriyle kurulabilecek on farklı üçlü toplam denendiğinde 7’nin katını veren tek toplamın 1+2+4=7 olduğu görülür; demek ki a,b,c sayılarının 3’e bölümünden kalanları birbirinden farklı olmalıdır. 0 ile 20 arasındaki 21 sayıda her kalıntı sınıfında tam 7 sayı vardır ve her sınıftan alınan birer sayı küçükten büyüğe sıralanınca koşulu sağlayan üçlü elde edilir. Böylece sayı 7⋅7⋅7=343 olur; kalanları görmeden doğrudan üçlü denemeye kalkışmak çok uzun sürer.

50. soru

Yarışma tarzıKöklü Sayılar

n, 1≤n≤20 koşulunu sağlayan bir tam sayı ve y(n)=n(n+1)(n+2)(n+3) olsun. y(n) sayısının tam kısmı 7 ile tam bölünecek şekilde kaç farklı n vardır?

Çözümü göster

Cevap: D — 5

Asıl fikir dıştaki ve içteki çarpanları eşleştirmektir. n(n+3)=n2+3n=m ve (n+1)(n+2)=m+2 olduğundan çarpım m(m+2)=m2+2m olur. m2<m2+2m<(m+1)2 eşitsizliğinden m<n(n+1)(n+2)(n+3)<m+1 bulunur, yani tam kısım m=n(n+3) olur. İkinci fikir asal bölünebilmedir: 7 asal olduğundan 7∣n(n+3) olması 7∣n veya 7∣n+3 demektir, buradan n değeri 7 değerine bölümde 0 veya 4 kalanını verir. 1 ile 20 arasında 0 kalanını veren 7,14 ve 4 kalanını veren 4,11,18 bulunur, toplam 5 değer vardır ve örneğin n=4 için tam kısım 28 olup 7 değerine bölünür.

51. soru

Yarışma tarzıBölme ve Bölünebilme

1,2,3,4,5 rakamları kullanılarak rakamları birbirinden farklı dört basamaklı yazılabilen sayıların kaç tanesi 11’e tam bölünür?

Çözümü göster

Cevap: C — 24

Fikir 11 kuralındaki işaretli toplamı aralıkla kilitlemektir. Dört basamaklı abcd sayısı için 11’e tam bölünme (a+c)−(b+d) farkının 11’in katı olmasını gerektirir. Rakamlar 1 ile 5 arasında ve birbirinden farklı olduğundan bu fark en çok 6 en az −6 olabilir ve bu aralıkta 11’in tek katı 0’dır. Böylece a+c=b+d koşulu zorunlu olur. 1,2,3,4,5 kümesinden dört rakam seçip ikişerli eşit toplamlı gruplara ayırmanın yalnız üç yolu vardır ve bunlar 2+5=3+4, 1+5=2+4 ve 1+4=2+3 eşitlikleridir. Her bir gruplamada hangi çiftin tek basamaklara geleceğinin 2 seçeneği ve çift içi sıralamaların 2’şer seçeneği vardır ve buradan grup başına 8 sayı gelir. Üç grubun toplamı 24 sayısını verir ve tek tek 120 sıralamayı denemeye gerek kalmaz.

52. soru

Yarışma tarzıKöklü Sayılar

Sayı doğrusu üzerinde koordinatı x olan bir noktanın 5 noktasına uzaklığı x2−10x+25 cm ve −4 noktasına uzaklığı x2+8x+16 cm’dir. 0≤x≤50 koşulunu sağlayan bir tam sayı olmak üzere, birinci uzaklıktan ikinci uzaklık çıkarıldığında elde edilen sonuç −9’a eşit oluyor. Buna göre, bu koşulu sağlayan kaç farklı x değeri vardır?

Çözümü göster

Cevap: C — 46

Buradaki ana fikir kök içlerini tam kare üç terimli olarak görüp mutlak değere çevirmek ve farkın bir ışında sabit kaldığını yakalamaktır. x2−10x+25=(x−5)2 ve x2+8x+16=(x+4)2 olduğundan fark ∣x−5∣−∣x+4∣ olur. x≥5 için fark (x−5)−(x+4)=−9 olur. −4<x<5 için fark (5−x)−(x+4)=1−2x olur ve 1−2x=−9 denklemi x=5 verir, bu değer zaten ışının ucudur. x≤−4 için fark (5−x)−(−x−4)=9 olur ve −9’a eşit olmaz. Böylece 0≤x≤50 aralığında çözüm kümesi 5’ten 50’ye kadar olan tam sayılardır. Bu aralıkta 50−5+1=46 değer vardır. Sağlama yapılırsa x=5 için 0−9=−9 ve x=50 için 45−54=−9 bulunur.

53. soru

Yarışma tarzıOlasılık

1’den 9’a kadar numaralanmış 9 karttan rastgele üçü seçiliyor. Buna göre seçilen kartlardaki sayıların toplamının 15’ten büyük olma olasılığı kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: B — 1942

Asıl fikir x↦10−x tamamlayıcı eşlemesidir: 1’den 9’a kadar olan küme bu dönüşüm altında kendine döner ve her üçlü {a,b,c} toplamı 30−(a+b+c) olan {10−a,10−b,10−c} üçlüsüyle eşlenir. Böylece toplamı 15’ten büyük olan üçlülerle küçük olan üçlüler bire bir eşlenir; eşitlik durumu dışında olasılık yarıya iner. İkinci fikir toplamı 15 yapan üçlülerin sınırlı durum sayımıdır: a<b<c, a+b+c=15 koşuluyla 1≤a≤3 sınırından yalnızca (1,5,9), (1,6,8), (2,4,9), (2,5,8), (2,6,7), (3,4,8), (3,5,7), (4,5,6) bulunur, yani 8 üçlü. Toplam (93)=84 üçlüden eşitlik çıkarılınca büyük olanlar (84−8)/2=38 kalır. Buradan olasılık 38/84=19/42 olur. Eşlemeyi göremeyen 84 toplamı tek tek saymaya kalkışır.

54. soru

Yarışma tarzıProblemler

Çevresi 3000 m olan dairesel pistte iki koşucu aynı noktadan aynı yönde aynı anda koşmaya başlıyor. Her birinin bir turu bitirme süresi dakika cinsinden tam sayıdır. Hızlı olan yavaş olanı ilk kez 20 dakika sonra yakalıyor. İki koşucunun başlangıçtan sonra ilk kez aynı anda başlangıç noktasında bulunmaları 60 dakika sonradır. Yavaş olanın bir tur süresi 50 dakikadan az olduğuna göre hızlı olanın hızı kaç m/dk’dır?

Çözümü göster

Cevap: E — 250

Temel fikir bağıl tur farkı denklemi ile EKOK periyodunu hız sınırıyla elemek için birleştirmektir. Yavaş olanın tur süresi ile hızlı olanın tur süresi için yakalama koşulu 20 dakikada bir tur farkı demektir. Bu koşul tur süreleri arasında 20 çarpı fark eşittir çarpım denklemini verir. Başlangıçta birlikte bulunma süresinin 60 dakika olması tur sürelerinin EKOK değerinin 60 olmasını gerektirir. Bu iki koşulu sağlayan tur süresi çiftleri 30 ile 12 ve 60 ile 15 dakikadır. Yavaş olanın süresi 50 dakikadan az olduğundan 30 ile 12 çifti seçilir. Çevre 3000 m olduğundan hızlı olanın hızı 3000/12=250 bulunur.

55. soru

Yarışma tarzıVeri - İstatistik

Bir sınavda alınan puanlar 0 ile 100 arasında (dâhil) tam sayılardır ve tüm puanlar birbirinden farklıdır. Ortalaması 95 olan ayrı bir A grubu ile ortalaması 60 olan ayrı bir B grubunun birleşiminde ortalama 88 olmaktadır. Buna göre bu iki gruptaki toplam öğrenci sayısı en çok kaç olabilir?

Çözümü göster

Cevap: C — 10

Asıl fikir ağırlıklı ortalamadan oranı bulup farklı sayılarla üstten sınırlamaktır. A grubunda a, B grubunda b kişi olsun. 95a+60b=88(a+b) denkleminden 7a=28b ve a=4b bulunur, toplam 5b olur. A grubundaki 4b farklı sayı en çok 100 olabilir ve ortalaması 95 ise toplamı 380b olur. b=3 için 12 sayıyla en büyük toplam 100+99+⋯+89=1134 olur, oysa gerekli toplam 1140 olduğundan b=3 olanaksızdır. Böylece b≤2 olur. b=2 için 91,92,93,94,96,97,98,99 toplamı 760 ve B için 59,61 toplamı 120 olur, birleşik ortalama (760+120)/10=88 sağlanır. Bu yüzden en büyük toplam 10 olur.

56. soru

Yarışma tarzıMutlak Değer

Bir harita uygulamasında bir kuryenin harita üzerindeki konumu x tam sayısı ile gösterilmektedir. Kuryenin gerçek konumu haritadaki konumun iki katı, yani 2x’tir. Dağıtım merkezinin konumu a tam sayısıdır. Kuryenin gerçek konumunun merkeze uzaklığı en çok 9 birim olduğundan ∣2x−a∣≤9 koşulu sağlanmaktadır. Bu koşulu sağlayan tam sayı x değerlerinin tam olarak 10 tane olduğu ve bu değerlerin toplamının 35 olduğu bilinmektedir. Buna göre a kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: C — 7

Buradaki fikir, uzunluğu 9 olan kapalı bir aralığın 10 tam sayı içermesinin uçları tam sayı olmaya zorlamasıdır. ∣2x−a∣≤9 eşitsizliğinden (a−9)/2≤x≤(a+9)/2 elde edilir ve bu aralığın uzunluğu 9’dur. Uzunluğu 9 olan kapalı bir aralık en çok 10 tam sayı içerir ve 10 tam sayı içermesi ancak iki ucun da tam sayı olmasıyla olur; yoksa tam sayı sayısı 9’a düşer. Demek ki uçlar tam sayıdır ve x değerleri ardışık 10 tam sayıdan oluşur. Toplamı 35 olan ardışık 10 tam sayının ortalaması 3,5 olduğundan bu sayılar −1 ile 8 arasındadır. Uçları eşitlemek (a−9)/2=−1 ve (a+9)/2=8 verir ve iki denklemden de a=7 bulunur.

57. soru

Yarışma tarzıBölme ve Bölünebilme

n pozitif tam sayısının 20 pozitif tam böleni vardır. n3 sayısının pozitif tam bölen sayısı 112’dir. Buna göre bu koşulları sağlayan en küçük n kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: C — 1536

Fikir bölen sayısı formüllerini üs örüntüsüne çevirmektir. n sayısının asal üsleri e1,e2 ve benzerleri ise bölen sayısı (e1+1)(e2+1) çarpımıyla bulunur ve n3 için üsler 3e1,3e2 olduğundan bölen sayısı (3e1+1)(3e2+1) çarpımıyla bulunur. Çarpımı 20 yapan üs örüntüleri 19, 9 ile 1, 4 ile 3 ve 4 ile 1 ve 1 durumlarıdır. Bunlar içinde n3 için bölen sayısını 112 yapan yalnız 9 ile 1 üsleridir çünkü (3⋅9+1)(3⋅1+1)=28⋅4=112 olur. En küçük n için büyük üs küçük asala verilir ve 29⋅3=1536 bulunur. Üsleri başka türlü dağıtmak 2560 ve 3584 gibi daha büyük sayılar verir.

58. soru

Yarışma tarzıPermütasyon - Kombinasyon

0,1,2,3,4,5,6,7,8 rakamları kullanılarak yazılan rakamları farklı üç basamaklı sayılardan kaçı 3 ile tam bölünür?

Çözümü göster

Cevap: C — 160

Fikir, 3 ile bölünebilirliği rakam toplamı yerine her rakamın 3 e bölümünden kalanı ile incelemektir. Rakamlar kalanlarına göre üç gruba ayrılır. Üç rakamın toplamının 3 e bölünmesi için kalanların toplamının 3 e bölünmesi gerekir; bu da ya üç kalanın aynı olması ya da üç farklı kalanın bir arada olması ile olur. Verilen rakam kümesinde her kalandan üçer rakam bulunduğu için dört kalan deseni de olanaklıdır. Her desen için küme sayısı bulunur, sıralama sayısı ile çarpılır ve yüzler basamağına sıfır gelemeyeceği için düzeltme yapılır. Sıfır içeren kümelerde sıralama sayısı daha azdır. Eksik desen ya da eksik düzeltme sonucu değiştirir.

59. soru

Yarışma tarzıSayı Basamakları

Bir yayınevinin deposunda üç basamaklı ABC stok kodlu bir kitabın fiyatı lira cinsinden ABC sayısına eşittir. Fiyat, stok kodunun rakamları toplamının 17 katından 15 lira fazlası olarak hesaplanıyor. Buna göre C kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: E — 9

Asıl fikir yüzler basamağını aralık sıkıştırmasıyla tekleştirmektir. ABC=100A+10B+C ve rakamları toplamı S=A+B+C yazılırsa 100A+10B+C=17S+15 olur. Düzenlenince 83A−7B−16C=15 yani 7B+16C=83A−15 elde edilir. B ve C rakam olduğundan 7B+16C en çok 63+144=207 olabilir. A=1 için sağ taraf 68 olur ve 7B+16C=68 denkleminin rakam çözümü yoktur. A en az 3 ise sağ taraf en az 234 olur ve 207 sınırını aştığı için çözüm yoktur. Demek ki A=2 ve 7B+16C=151 olmalıdır. 151−16C sayısının 7 ile bölünmesi gerekir, C=0 ile 9 arasında denendiğinde yalnız C=9 ve B=1 sağlar. Böylece sayı 219 bulunur ve C=9 olur.

60. soru

Yarışma tarzıSayı Basamakları

ABC ve CBA üç basamaklı sayılar olmak üzere ABC+CBA toplamı tam karedir. Buna göre B’nin alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: D — 19

Buradaki fikir toplamı basamak çözümlemesiyle sadeleştirip tam karelerin 20 ile bölümünden kalanlarıyla kesiştirmektir. ABC+CBA=101(A+C)+20B olur. T=A+C denirse toplam 101T+20B biçimindedir ve T sayısı 2 ile 18 arasındadır. 101 sayısının 20 ile bölümünden kalan 1 olduğundan toplamın 20 ile bölümünden kalanı T sayısına eşittir. Tam karelerin 20 ile bölümünden kalanları yalnızca 0, 1, 4, 5, 9 ve 16 olabilir. Bunlardan 2 ile 18 arasında olanlar 4, 5, 9 ve 16 olur. T=4 için aralık 404 ile 584 arasıdır ve bu aralıkta aynı kalanı veren tek kare 484 olur, buradan B=4 gelir. T=5 için aralık 505 ile 685 arasıdır ve tek kare 625 olur, buradan B=6 gelir. T=9 için aralık 909 ile 1089 arasıdır ve tek kare 1089 olur, buradan B=9 gelir. T=16 için aralıkta uygun kare yoktur. Örnekler 143+341=484, 263+362=625 ve 495+594=1089 ile gerçekleşir. B değerleri 4, 6 ve 9 olur, toplam 19 bulunur.

61. soru

Yarışma tarzıBölme ve Bölünebilme

Bir laboratuvarda iki bakteri türünün her birinden başlangıçta 1 bakteri vardır. Birinci tür her saat 3 katına, ikinci tür her saat 5 katına çıkıyor. 81 saat sonra iki türün toplam bakteri sayısı 7’şerli kaplara konulduğunda kaplara yerleştirilemeyen bakteri sayısı kaç olur?

Çözümü göster

Cevap: D — 5

Buradaki fikir toplamı hiç büyütmeden her üslü ifadenin 7 ile bölümünden kalanını ayrı ayrı bulmaktır. Toplam bakteri sayısı 381+581 olur. 7 ile bölümde 3 sayısının kuvvetleri 3,2,6,4,5,1 diye ilerleyip 6 adımda başa döner çünkü 36=729 sayısı 728+1 olduğundan kalanı 1 olur. Benzer şekilde 5 sayısının kuvvetleri de 6 adımda başa döner çünkü 5 sayısı 7 modunda −2 gibidir ve (−2)6=64 sayısının kalanı 1 olur. 81=6×13+3 olduğundan her iki üs de altıncı kuvvetin katı artı 3 demektir. 33=27 sayısının kalanı 6 olur, 53=125 sayısı 119+6 olduğundan onun kalanı da 6 olur. Toplamın kalanı 6+6=12 sayısının kalanına eşittir, 12=7+5 olduğundan aranan kalan 5 bulunur.

62. soru

Yarışma tarzıOran - Orantı

a, b ve c pozitif tam sayılar olmak üzere ab=bc, a+b+c=49 ve a çift sayıdır. Buna göre b kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: B — 14

Buradaki kilit düşünce sürekli orantıyı en sade kesirle kareli biçime çevirmek ve bunu bölen çözümlemesiyle birleştirmektir. ab=bc eşitliğini pq en sade kesirine eşitleyince aralarında asal p ve q ile a=p2t, b=pqt, c=q2t olacak bir t bulunur. Toplam t(p2+pq+q2)=49 olur. 49 sayısının bölenleri 7 ve 49 olduğundan p2+pq+q2 değeri 7 ya da 49 olabilir. 7 değeri p=1, q=2 ikilisinden t=7 ile 7, 14, 28 üçlüsünü verir. 49 değeri p=3, q=5 ikilisinden t=1 ile 9, 15, 25 üçlüsünü verir. a sayısının çift olması yalnızca 28, 14, 7 üçlüsünü bırakır. Buradan aranan değer 14 bulunur.

63. soru

Yarışma tarzıBölme ve Bölünebilme

n doğal sayı ve s(n), n’nin rakamları toplamı olsun. n−s(n) sayısı 36’ya tam bölünmektedir ve n+s(n)=412 olmaktadır. Buna göre s(n) kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: B — 8

Fikir rakam toplamının sayıyla aynı kalanı vermesidir. n+s(n)=412 eşitliğinden n=412−s yazılır ve n−s=412−2s elde edilir. Bu farkın 36’nın katı olması gerekir. 412 sayısının 36’ya bölümünden kalan 16 olduğundan 2s sayısının kalanı 16 olur ve s değeri 18’e göre 8’e denk bulunur. Rakam toplamı 27’yi geçemediğinden s=8 ya da s=26 olabilir. s=26 ise n=386 olur ancak 386 sayısının rakam toplamı 17 olduğundan tutarlılık bozulur. s=8 ise n=404 olur ve 404 sayısının rakam toplamı gerçekten 8’dir. Ayrıca 404−8=396 sayısı 36’nın 11 katıdır. Böylece sorulan toplam tek türlü bulunur.

64. soru

Yarışma tarzıOran - Orantı

Dikdörtgen biçimindeki bir bahçenin kısa kenarının uzun kenarına oranı 23’tür. Bu bahçenin 1100 ölçekli plandaki alanı ile 1200 ölçekli plandaki alanı arasındaki fark 18 santimetrekaredir. Buna göre bahçenin gerçek alanı kaç metrekaredir?

Çözümü göster

Cevap: C — 24

Buradaki fikir uzunluk ölçeğinin alanlara karesiyle yansımasıdır. Kısa kenar 2k ve uzun kenar 3k olsun. Gerçek alan 6k2 olur. Ölçek 1100 iken plandaki alan gerçek alanın 110000 üdür, ölçek 1200 iken 140000 idir. Fark 6k2(110000−140000)=18 santimetrekare verir. Buradan 18k240000=18, yani k2=40000 ve k=200 santimetre bulunur. Gerçek kenarlar 400 santimetre ile 600 santimetre, gerçek alan 240000 santimetrekaredir. 10000 santimetrekare 1 metrekare olduğundan sonuç 24 metrekare bulunur.

65. soru

Yarışma tarzıOlasılık

p, q, r, s, t önermeleri için tüm doğruluk durumları arasından biri rastgele seçiliyor. Buna göre (p⇒q)∧(q⇒r)∧(r⇒s)∧(s⇒t) bileşik önermesinin doğru olma olasılığı kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: C — 316

Asıl fikir gerektirmenin doğruluk koşuludur: p⇒q yalnızca 1⇒0 durumunda yanlıştır, yani doğru olması p≤q anlamına gelir. İkinci fikir zincirin sıralı diziliş sayımıdır. Dört gerektirmenin birden doğru olması p≤q≤r≤s≤t demektir, bu da ikili dizide 10 örüntüsünün hiç görülmemesi demektir. Böyle bir dizi 0’lardan sonra 1’lerden oluşmak zorundadır ve ilk 1’in yeriyle belirlenir: hiç 1 yok, ilk 1 birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ya da beşinci sırada olmak üzere 6 olanak vardır. Toplam 25=32 doğruluk atamasından olasılık 632=316 olur. Bu yapıyı göremeyen 32 satırlık doğruluk tablosunu tek tek denetlemeye kalkışır.

66. soru

Yarışma tarzıMutlak Değer

a, b ve c birbirinden farklı tam sayılar olmak üzere, ∣a−b∣+∣b−c∣+∣c−a∣=36 ve a+b+c=30 eşitlikleri veriliyor. Buna göre, kaç farklı sıralı (a,b,c) üçlüsü vardır?

Çözümü göster

Cevap: D — 30

Ana fikir üç sayının ikili uzaklıkları toplamının sıralamayla sadeleşmesidir: sayılar x<y<z olarak sıralanırsa ∣x−y∣+∣y−z∣+∣z−x∣=(y−x)+(z−y)+(z−x)=2(z−x) olur. Verilen 36 değerinden 2(z−x)=36, yani z−x=18 bulunur. z=x+18 yazıp x+y+z=30 koşulunda yerine konursa y=12−2x elde edilir. Farklı olma koşulundan x<y<z gerekir, bu da x<12−2x<x+18 demektir ve −2<x<4 verir. Buradan x=−1,0,1,2,3 olmak üzere 5 sıralı olmayan üçlü bulunur, her birinin 6 sıralaması olduğundan toplam 5∗6=30 sıralı üçlü olur. Doğrudan üç bilinmeyenle parça incelemek çok daha uzundur.

67. soru

Yarışma tarzıKümeler

Bir okulun 120 öğrencisinin her biri İngilizce, Almanca ve Fransızca kurslarından en az birine katılmaktadır. İngilizce kursuna katılan 90, Almanca kursuna katılan 84, Fransızca kursuna katılan 81 öğrenci vardır. Buna göre yalnızca bir kursa katılan öğrenci sayısı en çok kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: B — 52

Fikir yalnızca-bir toplamını üçlü kesişimle birlikte uç duruma taşımaktır. Yalnızca bir kursa katılanların sayısına x1, tam iki kursa katılanların sayısına x2, üçüne de katılanların sayısına x3 denirse kurslardaki toplam görünme sayısı 90+84+81=255 olduğundan x1+2x2+3x3=255 yazılır. Her öğrenci en az bir kursa katıldığından x1+x2+x3=120 olur. İkinci eşitlik iki kez kullanılarak x3=15+x1 ve x2+2x3=135 bulunur. x2 negatif olamayacağından x3 en çok 67 olur, çünkü 135−2x3 negatif olmamalıdır. Buradan x1=x3−15 en çok 52 olur. Bu değer gerçekten alınır, örneğin üçlü 67, ikili toplam 1 ve yalnızca-bir dağılımı 22, 16, 14 seçilince tüm kurs sayıları sağlanır.

68. soru

Yarışma tarzıPermütasyon - Kombinasyon

Rakamları çarpımı 36 olan kaç farklı dört basamaklı doğal sayı vardır?

Çözümü göster

Cevap: D — 72

Kilit düşünce çarpanlara ayırma ile rakam dörtlülerini sınırlamaktır. Çarpım 36 olduğundan sıfır rakamı kullanılamaz ve her rakam 1 ile 9 arasındadır. 36=22⋅32 yazılınca küçükten büyüğe sıralı dörtlüler tek tek aranır. Bir ile başlayanlar (1,1,4,9), (1,1,6,6), (1,2,2,9), (1,2,3,6), (1,3,3,4) ve birsiz tek dörtlü (2,2,3,3) bulunur, başka dörtlü yoktur. İkinci düşünce tekrarlı sıralamaları düzeltmektir. Dört rakamın sıralanması 24 olur ve tekrar eden rakamlara bölünür. Bu altı tür sırasıyla 12, 6, 12, 24, 12 ve 6 sayı verir. Toplam 72 olur.

69. soru

Yarışma tarzıProblemler

Aralarında 180 km bulunan iki şehir arasında bir araç birinden diğerine sabit bir hızla gidip hiç beklemeden sabit başka bir hızla dönüyor. Gidiş ve dönüş hızları km/sa cinsinden birbirinden farklı tam sayılar olup her ikisi de 60’tan büyük ve 120’den küçüktür. Gidiş dönüş toplam 5 saat sürdüğüne göre hızlı olanın hızı kaç km/sa’tir?

Çözümü göster

Cevap: C — 84

Çözümün ana fikri gidiş dönüş süre denklemini ters çevirip çarpanlara ayırma ile hız aralığında bölen elemesi yapmaktır. Gidiş hızı ile dönüş hızı için 180 km yol üzerinden süre denklemi yazılır ve toplam 5 bulunur. Düzenleyince hızların terslerinin toplamı 1/36 olur. Bu denklem 36 çıkarılarak çarpanlara ayrılır ve hızların 36 fazlalarının çarpımı 1296 bulunur. 1296 sayısının bölenleri hız aralığı ve farklılık koşuluyla süzülünce aralıkta kalan tek farklı çift 63 ile 84 olur. Buradan hızlı olan 84 bulunur.

70. soru

Yarışma tarzıPermütasyon - Kombinasyon

n pozitif tam sayı olmak üzere n!+3 sayısı bir tam kareye eşittir. Buna göre n’nin alabileceği farklı değerlerin sayısı kaçtır?

Çözümü göster

Cevap: C — 2

Kilit düşünce tam karelerin 9’a bölümünden kalanlarıdır. Karelerin 9’a bölümünden kalanları yalnızca 0, 1, 4 ve 7 olabilir. İkinci düşünce faktöriyelin 9’un katı olmasıdır. n 6 ve üstünde n! içinde 3 ve 6 çarpanları bulunur, bu yüzden n! 9’a bölünür ve n!+3 sayısının 9’a bölümünden kalanı 3 olur. 3 kare kalanları arasında yoktur, bu yüzden 6 ve üstü hiçbir n çözüm olamaz. Geriye 1 ile 5 arası değerler kalır. 1!+3=4, 2!+3=5, 3!+3=9, 4!+3=27, 5!+3=123 hesaplanınca yalnızca 4 ve 9 tam karedir. Bunlar n=1 ve n=3 verir, yani 2 değer vardır.

Tüm bölümler

Bu soruların ait olduğu konuları oku: Temel Matematik - Matematik

Tüm TYT yarışma tarzı sorular · TYT zorlu sorular · TYT hakkında her şey