Parazitoloji - Helmintler — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Kısaca — Echinococcus granulosus erişkini köpekte, larva kisti insanda ve başlıca karaciğerde bulunduğundan I, II ve III doğru; insandan insana doğrudan bulaşmadığı için IV yanlıştır.

İfadeler, parazitin yaşam döngüsündeki konak rollerini, insandaki larva yerleşimini ve bulaş yolunu sınar.

İfadeler

• I — Kesin konağı köpektir — Doğru; erişkin parazit köpekgillerin ince bağırsağında yaşar ve yumurtaları dışkıyla atılır.
• II — İnsan ara konaktır — Doğru; insanda yumurtadan çıkan onkosfer dokulara yerleşerek larva kistini oluşturur (insan rastlantısal ara konaktır).
• III — Karaciğerde kist hidatik yapar — Doğru; portal dolaşımla taşınan onkosferlerin ilk ve en sık yerleşim yeri karaciğerdir.
• IV — İnsandan insana doğrudan bulaşır — Yanlış; insanda erişkin şerit gelişmeyip yalnızca kist formu oluştuğundan (çıkmaz konak) insandan insana doğrudan bulaş gerçekleşmez.

Aklında kalsın

İnsan enfeksiyonu yalnızca köpeğin dışkıladığı parazit yumurtalarının oral yolla alınmasıyla başlar; insandan insana bulaşmaz. Doğru cevap I, II ve III’tür.

Kısaca — Yumurtalar bağırsak içine değil perianal deriye bırakıldığı için dışkıda bol yumurta görülmesi enterobiyaziste en az olası bulgudur.

Gebe dişi geceleri anüsten çıkarak yumurtalarını perianal kıvrımlara bırakır. Bu yerleşim dışkı mikroskobisinin duyarlılığını düşürür; örnek sabah yıkanma ve dışkılama öncesinde perianal bölgeden alınır.

Neden diğerleri doğru

• Uyku bölünmesi ve huzursuzluk — Dişinin gece göçü ve perianal kaşıntı uykuyu bozabilir.
• Selofan bant yöntemiyle perianal bölgeden yumurta elde edilmesi — Yumurtaların bırakıldığı yüzey doğrudan örneklendiği için temel tanı yöntemidir.
• Ev halkının diğer bireylerinde de benzer şikâyetlerin öğrenilmesi — Enfektif yumurtalar el, eşya ve yüzeylerle kolayca yayılarak aile içi bulaş yapar.
• Perianal bölgede erişkin dişi parazitin gözle görülmesi — Gece göç eden beyaz, ipliksi dişi perianal deride görülebilir.

Aklında kalsın

Selofan bant incelemesi ardışık sabahlarda tekrarlandığında tek örneğe göre daha fazla olguyu yakalar; rutin dışkı incelemesi enterobiyazisi dışlamaz.

Kısaca — Fasciola hepatica segmentsiz, yaprak biçimli bir trematoddur; skoleks ve proglottidlerden oluşan sestodlar arasında yer almaz.

F. hepatica safra yollarına yerleşen, ağız ve ventral çekmen taşıyan bir karaciğer kelebeğidir. Kör sonlanan bağırsaklarının bulunması da sindirim sistemi olmayan sestodlardan ayrılmasını sağlar.

Neden diğerleri doğru

• Taenia saginata — Skoleks, boyun ve proglottid zincirinden oluşan erişkin evresiyle bir sestoddur.
• Diphyllobothrium latum — Balıkla bulaşan, botriyalı skoleks ve geniş proglottidler taşıyan bir sestoddur.
• Hymenolepis nana — İnsanlarda ara konak gerektirmeden döngüsünü tamamlayabilen küçük bir sestoddur.
• Echinococcus granulosus — Köpekte kısa erişkin şerit, insanda hidatik larva kisti oluşturan bir sestoddur.

Aklında kalsın

Sestodlar segmentsiz trematodlardan farklı olarak skoleks ve proglottidlerden oluşur; sindirim sistemleri bulunmadığından besinleri tegumentlerinden emerler.