Enterobakteriler ve Nonfermentatif Basiller

Laktozu fermente edip etmemesi, bağırsak kökenli gram negatif basilleri ayırmada ilk basamaklardan biridir: Escherichia coli ve Klebsiella laktoz pozitifken Salmonella ve Shigella laktoz negatiftir.

Enterobakteriler ve Nonfermentatif Basiller başlığında bu ailenin yanında Pseudomonas ve Acinetobacter gibi glukozu fermente etmeyen basiller ile Vibrio ve Campylobacter da ele alınır. Pseudomonas aeruginosa'nın oksidaz pozitif olması ve yeşil pigment üretmesi onu enterik basillerden ayırır.

Antijen yapıları, toksinler ve immün kaçış mekanizmaları da sorulur. Sorular kısa ayırıcı özellik soruları ile tifo, ishal ya da hastane enfeksiyonu vakalarından oluşur; seçeneklerde bakteri adları sıralanır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruZor

Aşağıdaki bakterilerden hangisi, ekstrasellüler deoksiribonükleaz (DNaz) ve jelatinaz üretimi göstermesiyle seçeneklerdeki diğer bakterilerden ayrılır?

Serratia marcescens✓ DoğruProteus mirabilis✗ Bu değilKlebsiella pneumoniae✗ Bu değilMorganella morganii✗ Bu değilCitrobacter freundii✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: A — Serratia marcescens

Kısaca — Serratia marcescens, ekstrasellüler DNaz, jelatinaz ve lipaz enzim aktivitesi gösteren karakteristik bakteridir.

Serratia türleri glukozu fermente eden gram-negatif basiller arasında yer alır. Ekstrasellüler DNaz, jelatinaz ve lipaz üretebilme özelliğiyle seçeneklerdeki diğer bakterilerden ayrılır; suşların bir kısmı oda ısısında kırmızı pigment (prodigiozin) oluşturur.

Neden diğerleri değil

Proteus mirabilis — Fenilalanin deaminaz ve üreaz pozitifliği ile swarming hareketi tipiktir; jelatinaz üretebilir, ancak ekstrasellüler DNaz pozitifliği tipik değildir.
Klebsiella pneumoniae — Hareketsiz ve belirgin kapsüllü olup laktozu kuvvetle fermente eder; ekstrasellüler DNaz aktivitesi bulunmaz.
Morganella morganii — Fenilalanin deaminaz ve ornitin dekarboksilaz pozitif olan, DNaz üretmeyen hareketli bir fırsatçıdır.
Citrobacter freundii — Sitratı tek karbon kaynağı olarak kullanabilen ve laktozu yavaş fermente eden bir basildir; DNaz testi negatiftir.

Aklında kalsın

Enterobacterales içinde ekstrasellüler DNaz, lipaz ve jelatinaz birlikteliği Serratia marcescens için ayırt edicidir; Proteus türleri de jelatinaz pozitif olduğundan ayrımı DNaz sağlar.

2. soruKolay

Aşağıdaki bakterilerden hangisi $42^{\circ} C$ sıcaklıkta ve mikroaerofilik ortamda optimum şekilde ürer?

Campylobacter jejuni✓ DoğruVibrio cholerae✗ Bu değilShigella flexneri✗ Bu değilYersinia enterocolitica✗ Bu değilEscherichia coli✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: A — Campylobacter jejuni

Kısaca — Campylobacter jejuni, mikroaerofilik atmosferde ve 42 °C gibi yüksek inkübasyon sıcaklığında seçici besiyerlerinde optimum üreme özelliği gösterir.

Campylobacter jejuni, mikroaerofilik (düşük oksijen, yüksek karbondioksit) koşullara adapte olmuş termofilik bir bakteridir. Dışkı kültüründen izolasyonunda diğer enterik floranın baskılanması ve seçici üremesi için Campy-BAP gibi besiyerlerinde $42^{\circ} C$ ’de inkübe edilir.

Neden diğerleri değil

Vibrio cholerae — Alkali pH ve standart 35-37 °C inkübasyon sıcaklığını tercih eden fakültatif anaerop bir bakteridir.
Shigella flexneri — Enterobacteriaceae ailesi üyesi olup mezofilik özellikte ve standart kültür koşullarında ürer.
Yersinia enterocolitica — Soğukta zenginleştirilebilen psikrotoleran bir enterik bakteri olup termofilik değildir.
Escherichia coli — Standart mezofilik koşullarda ve geniş sıcaklık aralığında hızla üreyen fakültatif anaeroptur.

Aklında kalsın

Campylobacter türleri mikroaerofilik ve termofilik (42 °C) özellikleri ile diğer tüm enterik patojenlerden kolayca ayırt edilir.

3. soruOrta

Tifo düşünülen bir hastanın kan kültüründen izole edilen ve Salmonella Typhi olarak doğrulanan bakteri, O antiserumuyla doğrudan aglütinasyon vermezken ısıtıldıktan sonra aglütinasyon vermektedir. Bu bulguya yol açan ve aynı zamanda komplemanın bakteri yüzeyinde birikmesini azaltarak immün kaçışa katkıda bulunan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Tip III sekresyon sisteminin iğne kompleksi✗ Bu değilVi kapsüler polisakkaridi✓ DoğruH flagella antijeni✗ Bu değilO antijeninin tekrarlayan polisakkarit zinciri✗ Bu değilLipopolisakkaridin lipid A bölümü✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: B — Vi kapsüler polisakkaridi

Kısaca — Vi kapsülü, O antijenine antikor erişimini ve yüzeyde kompleman birikimini azaltarak aglütinasyonu ve opsonofagositozu engeller.

Vi polisakkaridi, lipopolisakkaridin dışındaki bir örtü olarak O antijeninin antikorlarla çapraz bağlanmasını güçleştirir. Isıtma bu örtünün maskeleme etkisini kaldırınca alttaki ısıya dayanıklı O antijeni aglütinasyona katılır. Kapsül ayrıca C3b birikimini azaltarak fagositlerin bakteriyi kompleman reseptörleriyle tanımasını güçleştirir.

Tanıya götüren bulgular

İzolatın Salmonella Typhi olarak doğrulanması → Vi kapsülüyle ilişkili maskelemeyi destekler.
Isıtma öncesinde O aglütinasyonunun olmaması, sonrasında oluşması → O antijeninin yokluğundan çok yüzeyde örtülmesini düşündürür.
Komplemanın bakteri yüzeyinde birikmesinin azalması → kapsülün opsonizasyondan kaçış fonksiyonuyla uyumludur.

Neden diğerleri değil

Tip III sekresyon sisteminin iğne kompleksi — Konak hücreye efektör protein aktarır; O antijenini örten kapsüler tabakayı oluşturmaz.
H flagella antijeni — Hareket organelinin protein antijenidir; O antijeninin üzerindeki polisakkarit örtü değildir.
O antijeninin tekrarlayan polisakkarit zinciri — O antiserumunun doğrudan hedefidir; ısıtmayla açığa çıkan yapı olup maskeleyen örtü değildir.
Lipopolisakkaridin lipid A bölümü — Endotoksik yanıtı başlatır ve dış zara gömülüdür; O antijeninin dışını örtemez.

Aklında kalsın

Vi, tifo aşılarında da hedeflenen bir antijendir; polisakkaridin taşıyıcı proteine bağlanması T hücresine bağımlı yanıt ve immün bellek oluşturur.

Enterobakteriler ve Nonfermentatif Basiller — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Tıbbi Mikrobiyoloji