Beta-laktamaz üreten bir bakteri antibiyotiği parçalayarak, metisiline dirençli stafilokok ise hedefi değişmiş bir penisilin bağlayan proteinle direnç kazanır; sonuç aynı olsa da mekanizma tamamen farklıdır.
Antimikrobiyal Direnç ve Duyarlılık Testleri; enzimatik yıkım, hedef değişikliği, geçirgenlik azalması ve dışa atım pompaları gibi direnç mekanizmalarını, bunların genetik kaynağını ve laboratuvarda duyarlılığın nasıl ölçüldüğünü kapsar. Disk difüzyon, sıvı mikrodilüsyon ve gradiyent testleri farklı biçimlerde standardize edilir ve yorumlanır.
Sorular test standartlarını, bulguların yorumunu ya da tanımı verilen bir direnç fenotipinin adını isteyen kısa sorulardır; seçeneklerde kavram adları yer alır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruOrta
Standardize disk difüzyon testi için taze bakteri süspansiyonunun bulanıklığı aşağıdaki standartlardan hangisine yaklaşık olarak ayarlanır?
Cevabı göster
Cevap: C — 0,5 McFarland
Kısaca — İnokulumun 0,5 McFarland’a ayarlanması, bakteri yükünü standardize ederek disk difüzyon zonlarının karşılaştırılabilir olmasını sağlar.
Bu bulanıklık yaklaşık standart bir hücre yoğunluğunu temsil eder ve agar yüzeyinde birleşik üreme oluşturur. Yoğun inokulum zonları küçülterek yalancı direnç, seyrek inokulum ise zonları büyüterek yalancı duyarlılık izlenimi verebilir.
Neden diğerleri değil
0,05 McFarland — Standarttan on kat daha düşük bulanıklık oluşturur; inokulum yetersizliği inhibisyon zonlarını genişletebilir.
0,1 McFarland — Rutin standardın altında bakteri yükü sağlar; zon çaplarının geçerli sınır değerlerle yorumlanmasını bozar.
2 McFarland — Rutin standardın üzerinde yoğun inokulum oluşturur; zonların küçülmesine neden olabilir.
5 McFarland — Çok yoğun bakteri süspansiyonudur; standart disk difüzyon için uygun değildir.
Aklında kalsın
McFarland standardı canlı bakteri sayısını doğrudan ölçmez, optik bulanıklığı eşitler; kültürün canlılığı ve homojenliği ayrıca sonucu etkiler.
2. soruOrta
Bir izolatın penisilin MİK’i düşük bulunmasına karşın minimal bakterisidal konsantrasyonu MİK’in 64 katı ölçülüyor.
Bu bulgunun aşağıdakilerden hangisini düşündürmesi en olasıdır?
Cevabı göster
Cevap: A — Antibiyotik toleransı
Kısaca — MİK düşükken MBK/MİK oranının çok yükselmesi, üremenin baskılandığı ancak öldürmenin yetersiz kaldığı antibiyotik toleransını gösterir.
Toleransta ilaç düşük yoğunlukta çoğalmayı durdurabildiği için MİK duyarlı aralıkta kalabilir. Aynı popülasyonu öldürmek için çok daha yüksek yoğunluk gerekmesi MBK’yı yükseltir ve MİK ile MBK arasını açar.
Neden diğerleri değil
İntrinsik direnç — Türün yapısal özelliğine bağlı doğal dirençte MİK de yüksek olur; düşük MİK-yüksek MBK ayrışmasını açıklamaz.
Heterorezistans — Az sayıdaki dirençli alt popülasyonun çoğunluktan yüksek MİK taşımasıdır; temel kriter MBK/MİK ayrışması değildir.
Kontaminasyon — Örneğe yabancı mikroorganizma karışmasıdır; tekrarlanabilir yüksek MBK/MİK oranını tanımlayan bir fenotip değildir.
Sinerji — İki ilacın birlikte tek tek etkilerinden daha güçlü olmasıdır; tek ilaçta bakterisidal aktivitenin azalmasını açıklamaz.
Aklında kalsın
Zamana bağlı öldürme eğrisi, toleransı genel ölüm hızının yavaşlamasıyla; persistansı ise sağ kalan küçük grubun oluşturduğu bifazik eğriyle ayırabilir.
3. soruZor
Aşağıdaki fenotiplerden hangisinde genetik olarak yakın bir bakteri popülasyonunda küçük bir alt grup ana popülasyondan çok daha yüksek MİK gösterir?
Cevabı göster
Cevap: E — Heterorezistans
Kısaca — Heterorezistansta aynı izolat içindeki küçük bir alt popülasyon, çoğunluğun duyarlı kaldığı ilaç yoğunluklarında çoğalabilir.
Popülasyon tek bir rutin MİK ile temsil edilse de az sayıdaki hücre daha yüksek direnç düzeyi taşır. Antibiyotik baskısı bu alt grubu seçerek çoğaltabilir ve başlangıçta duyarlı görünen izolatla tedavi başarısızlığına yol açabilir.
Neden diğerleri değil
Persistans — Küçük bir alt grubun geçici olarak öldürülmeden kalmasıdır; sağ kalanların MİK’i kalıcı biçimde yüksek değildir.
Tolerans — Popülasyonun öldürülme süresini uzatır veya MBK’yı yükseltir; farklı MİK taşıyan alt grup tanımlamaz.
Kollateral duyarlılık — Bir ilaca direnç gelişirken başka bir ilaca duyarlılığın artmasıdır; popülasyon içi MİK farkı değildir.
İndüklenebilir direnç — Direnç geninin ilaçla karşılaşınca ifade edilmesidir; önceden var olan dirençli alt popülasyon anlamına gelmez.
Aklında kalsın
Dirençli alt grup seyrekse rutin duyarlılık testi onu kaçırabilir; popülasyon analiz profili farklı yoğunluklarda büyüyen alt grupları ortaya çıkarır.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.