Asiklovir ancak virüsün kendi timidin kinazı tarafından fosforillendikten sonra aktifleşir; bu seçicilik, ilacın enfekte olmayan hücrelere az dokunmasını sağlar ve enzimini kaybeden virüslerdeki direnci açıklar.
Antiviral, Antifungal ve Antiparaziter İlaçlar başlığı herpes, influenza, hepatit ve HIV ilaçlarını, mantar enfeksiyonlarında kullanılan ajanları, antiprotozoal ve antihelmintik ilaçları ve ektoparazitisitleri kapsar. Amfoterisin B fungal membrandaki ergosterole bağlanıp por oluştururken azoller ergosterol sentezini engeller; ilki belirgin nefrotoksisite taşır.
Sorular genellikle bir enzimi, viral ya da parazitik yaşam döngüsünün bir basamağını veya klinik bir durumu tarif eder ve onu hedefleyen ilacı seçtirir.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
İnfluenza tanısıyla erken dönemde tedaviye başlanan hastaya viral partiküllerin enfekte hücreden salınmasını engelleyen bir ilaç veriliyor.
Bu ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: B — Oseltamivir
Kısaca — Nöraminidaz blokajı, tomurcuklanan influenza virionlarının sialik asitten ayrılmasını engellediği için Oseltamivir salınımı durdurur.
İnfluenza nöraminidazı, yeni virionların yüzeyindeki sialik asit bağlarını keserek hücreden ayrılmalarını ve komşu hücrelere yayılmalarını sağlar. Oseltamivir bu enzimi inhibe ettiğinde virionlar hücre yüzeyinde kümelenir ve yayılım azalır.
Neden diğerleri değil
Asiklovir — Viral timidin kinazla aktive olup herpesvirus DNA polimerazını inhibe eder; influenza nöraminidazına etkili değildir.
Ribavirin — Guanozin analoğu olarak viral RNA sentezi ve nükleotid metabolizmasını bozar; nöraminidaz inhibitörü değildir.
Gansiklovir — Başlıca sitomegalovirus DNA polimerazını inhibe eder; influenza virion salınımını hedeflemez.
Zidovudin — HIV ters transkriptazını inhibe eden bir nükleozid analoğudur; influenza çoğalma döngüsünde hedefi yoktur.
Aklında kalsın
Baloksavir nöraminidazı değil, cap-bağımlı endonükleazı inhibe ederek influenza viral mRNA sentezini durdurur.
2. soruKolay
Aşağıdaki antiprotozoal ilaçlardan hangisi parazitte dihidrofolat redüktaz enzimini inhibe ederek folat sentezini bozar?
Cevabı göster
Cevap: A — Pirimetamin
Kısaca — Pirimetamin, dihidrofolat redüktazı inhibe edip folat sentezini engelleyerek toksoplazmoz tedavisinde sülfadiazinle kombine edilen antiprotozoaldir.
Pirimetamin, paraziter dihidrofolat redüktaz enzimini seçici olarak inhibe eder ve tetrahidrofolat üretimini durdurur. Toksoplazmoz tedavisinde dihidropteroat sentaz inhibitörü olan sülfadiazin ile sinerjistik kombinasyon halinde kullanılır.
Neden diğerleri değil
Pentamidin — DNA, RNA ve protein sentezini engelleyen, Pneumocystis jirovecii ve Leishmania tedavisinde kullanılan bir diamidindir.
Diloksanid furoat — Sistemik emilimi düşük olan ve asemptomatik Entamoeba histolytica kist taşıyıcılığında kullanılan lüminal amebisittir.
Sodyum stiboglukonat — Glikoliz ve yağ asidi oksidasyonunu bozarak etki eden, visseral ve kutanöz leishmaniasis tedavisinde kullanılan antimon bileşiğidir.
Benznidazol — Serbest radikaller ve DNA hasarı oluşturarak Chagas hastalığı (Trypanosoma cruzi) tedavisinde ilk seçenek kullanılan nitroimidazoldür.
Aklında kalsın
Toksoplazmozda pirimetamin dihidrofolat redüktazı, sülfadiazin ise dihidropteroat sentazı inhibe ederek ardışık basamaklarda folat sentez blokajı yapar.
3. soruOrta
Aşağıdakilerden hangisi baş biti tedavisinde kullanılan ektoparazitlere etkili bir organofosfat insektisittir?
Cevabı göster
Cevap: E — Malation
Kısaca — Malation, organofosfat olarak asetilkolinesterazı inhibe edip bitin sinapslarında asetilkolin birikmesine ve paraliziye yol açar.
Oksidasyonla oluşan malaokson, asetilkolinesterazı fosforile ederek asetilkolinin yıkımını engeller. Sürekli kolinerjik uyarılma sinir-kas iletimini bozar; memelilerde karboksilesterazlarla detoksifikasyon ilacın seçiciliğine katkıda bulunur.
Neden diğerleri değil
Lindan — GABA ile ilişkili klor kanallarını etkileyen organoklorlu insektisittir; organofosfat değildir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.