Solunum Sistemi Histolojisi — TUS — Temel Tıp Bilimleri konu anlatımı ve örnek sorular

Solunum Sistemi Histolojisi, solunum yollarının epitel özelliklerini, duvar yapılarını, alveolleri ve bu bölgelerdeki hücrelerin görevlerini kapsar.

Histoloji ve Embriyoloji kapsamında öğrencinin olfaktor epitelde hücresel yenilenmeyi, terminal bronşiolün yapısal özelliklerini ve sigara kullanımına bağlı doku değişikliklerini ayırt edebilmesi beklenir. TUS — Temel Tıp Bilimleri soruları bu bilgileri doğrudan hücre tanıma, bir doku kesitinde bulunabilecek yapıyı belirleme veya klinik öyküyle ilişkilendirilen histolojik bulguyu değerlendirme biçiminde yoklayabilir.

Seçenekler hücre adları, duvar bileşenleri ya da doku değişikliklerinden oluşabilir. Komşu hava yolu bölümlerinin özelliklerini karıştırmak ve olumsuz soru kökünü gözden kaçırmak sık hata kaynaklarıdır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

Olfaktor epitelde yaşam boyunca yenilenebilen bipolar reseptör nöronlarının öncülü aşağıdaki hücrelerden hangisidir?

Sustentaküler hücre✗ Bu değilBowman bez hücresi✗ Bu değilMikrovilluslu hücre✗ Bu değilBazal hücre✓ DoğruGoblet hücresi✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Bazal hücre

Kısaca — Bazal hücrelerin mitoz ve farklılaşma kapasitesi, hasarlanan olfaktor reseptör nöronlarının yaşam boyu yenilenmesini sağlar.

Epitelin bazal laminaya komşu hücreleri kök ve öncü hücre havuzunu oluşturur. Bu hücrelerin çoğalıp olfaktor reseptör nöronlarına farklılaşması, çevreyle doğrudan temas nedeniyle düzenli kayba uğrayan duyu hücrelerinin yerini doldurur.

Neden diğerleri değil

Sustentaküler hücre — Apikalde metabolik ve fiziksel destek sağlar; reseptör nöronlarının temel öncü hücresi değildir.
Bowman bez hücresi — Seröz salgısıyla koku moleküllerini çözüp epitel yüzeyini temizler; nöronal öncül değildir.
Mikrovilluslu hücre — Apikal mikrovillus taşıyan duyusal düzenleyici hücredir; yenilenmenin kök hücre havuzunu oluşturmaz.
Goblet hücresi — Solunum epitelinde müsin salgılar; normal olfaktor epitelin karakteristik hücrelerinden değildir.

Aklında kalsın

Olfaktor reseptör nöronlarının miyelinsiz aksonları lamina cribrosadan geçer; epitelden merkezi sinir sistemine doğrudan uzanırlar.

2. soruOrta

Otuz yıldır sigara içen elli beş yaşındaki erkek hastanın akciğer dokusunda aşağıdaki histolojik bulgulardan hangisi görülmez?

Bronş epitelinde goblet hücrelerinin sayısında artış✗ Bu değilSubmukozal bezlerde hipertrofi✗ Bu değilSilyalı hücrelerde kayıp ve skuamöz metaplazi✗ Bu değilAlveol duvarındaki elastik lif miktarında artış✓ DoğruAlveol boşluklarında pigment yüklü makrofajların artması✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Alveol duvarındaki elastik lif miktarında artış

Kısaca — Sigara dumanının oluşturduğu proteaz yükü alveoler elastik lifleri artırmaz; parçalayarak elastik geri çekilmeyi azaltır.

Duman, nötrofil ve makrofajlardan elastaz salınmasını artırırken alfa-1 antitripsinin antiproteaz etkisini zayıflatır. Proteaz-antiproteaz dengesi yıkım yönüne kaydığı için alveol septaları ve elastik lifler kaybedilir.

Neden diğerleri doğru

Bronş epitelinde goblet hücrelerinin sayısında artış — Kronik irritasyon mukus salgılayan hücrelerde hiperplazi oluşturur.
Submukozal bezlerde hipertrofi — Kronik bronşitte mukus bezleri büyür ve Reid indeksi yükselir.
Silyalı hücrelerde kayıp ve skuamöz metaplazi — Sürekli hasar mukosiliyer epiteli dirençli yassı epitelle değiştirir.
Alveol boşluklarında pigment yüklü makrofajların artması — Makrofajlar duman partiküllerini fagosite ederek alveollerde birikir.

Aklında kalsın

Sigara ilişkili amfizem çoğunlukla üst loblarda sentriasiner, kalıtsal alfa-1 antitripsin eksikliği ise alt loblarda panasiner dağılım gösterir.

3. soruOrta

Akciğer dokusundan alınan kesitte terminal bronşiol duvarı inceleniyor.

Bu duvarda aşağıdaki yapılardan hangisi saptanmaz?

Tek katlı kübik epitel✗ Bu değilKubbe şeklinde apikal sitoplazmalı kulüp (Clara) hücreleri✗ Bu değilGörece kalın, tam bir düz kas tabakası✗ Bu değilDuvarda goblet hücreleri ve hiyalin kıkırdak plakları✓ DoğruSilyalı hücreler✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Duvarda goblet hücreleri ve hiyalin kıkırdak plakları

Kısaca — Terminal bronşiol kıkırdak ve goblet hücresi içermez; bu iki yapının birlikte görülmesi bronş duvarını düşündürür.

Hava yolları distale ilerledikçe kıkırdak plakları, submukozal bezler ve goblet hücreleri kaybolur. Terminal bronşiol bu yapılardan yoksun, kübik epitel ve belirgin düz kas taşıyan son iletici segmenttir.

Neden diğerleri doğru

Tek katlı kübik epitel — Terminal bronşiolün alçalmış epitel tipidir.
Kubbe şeklinde apikal sitoplazmalı kulüp (Clara) hücreleri — Salgılama ve toksin metabolizması yapan bronşioler hücrelerdir.
Görece kalın, tam bir düz kas tabakası — Kıkırdak desteği bulunmayan lümenin çapını düzenler.
Silyalı hücreler — Terminal bronşiolde bulunur; oranları bronşlara göre azalmış olsa da duvarda saptanır.

Aklında kalsın

Terminal bronşiol son saf iletici hava yoludur; duvarında ilk alveol açıklığının görülmesiyle respiratuvar bronşiol başlar.

Solunum Sistemi Histolojisi — TUS — Temel Tıp Bilimleri soruları

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Histoloji ve Embriyoloji