Retiküler lifler gümüş boyalarla siyah görünür ve lenf düğümü, dalak ile karaciğerde ince bir destek ağı kurar; kollajen liflerden bu boyanma özelliğiyle ayrılırlar.
Bağ Doku konusu lif türlerini, ara maddeyi, fibroblast, mast hücresi, plazma hücresi ve makrofaj gibi hücreleri ve gevşek, sıkı düzenli, sıkı düzensiz bağ dokusu tiplerini kapsar. Sorular hücre ile ürettiği molekül eşleştirmesi, lif bileşenindeki bir protein bozukluğunun klinik tablosu ya da kesit tarifinden doku tipini tanıma biçiminde gelir.
Mast hücresinin histamin ve heparin salgılaması, plazma hücresinin antikor üretmesi gibi temel bağlantılar seçeneklerde sıkça yer alır.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Aort genişlemesi ve lens subluksasyonu olan hastada elastik lif mikrofibrillerinde aşağıdaki proteinlerden hangisi bozuktur?
Cevabı göster
Cevap: E — Fibrillin-1
Kısaca — Fibrillin-1 defekti elastik lif mikrofibril iskeletini ve zonüler lifleri bozarak aort genişlemesi ile lens subluksasyonunu birlikte açıklar.
Fibrillin-1, elastinin çevresinde mikrofibril iskeleti kurar ve TGF-β aktivitesini sınırlar. Defekt, aort duvarının mekanik bütünlüğünü ve lensi asan zonüler lifleri eş zamanlı zayıflatır.
Neden diğerleri değil
Elastin — Elastik geri çekilmeyi sağlar; doğrudan defekti lens zonüllerini oluşturan mikrofibrilleri açıklamaz.
Tip III kollajen — Retiküler lifleri oluşturur; defekti damar kırılganlığı yapabilse de elastik lif mikrofibril proteini değildir.
Laminin — Bazal laminanın hücre tutunmasını sağlayan glikoproteinidir; elastik lif bileşeni değildir.
Fibronektin — Hücreleri kollajen ve integrinlere bağlayan matriks glikoproteinidir; zonüler mikrofibril kurmaz.
Aklında kalsın
Marfan sendromunda lens çoğunlukla yukarı-dışa, homosistinüride ise aşağı-içe sublukse olur.
2. soruKolay
Bağ dokusu hücresi ile ürettiği molekül aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Cevabı göster
Cevap: D — Mast hücresi – Histamin ve heparin
Kısaca — Mast hücresi, önceden hazırlanmış histamin ve heparini granüllerinde birlikte depolayan bağ dokusu hücresidir.
Yüzeydeki FcεRI reseptörlerine bağlı IgE’nin antijenle çapraz bağlanması, mast hücresinde hızlı degranülasyonu başlatır. Histamin damar geçirgenliğini artırırken heparin granül matriksinde antikoagülan proteoglikan olarak bulunur.
Neden diğerleri değil
Makrofaj – Tip I kollajen — Makrofaj fagositoz ve sitokin salgılar; Tip I kollajenin temel üreticisi fibroblasttır.
Lökotrien C4 granülde depolanmaz; mast hücresi uyarıldıktan sonra araşidonik asit yolundan yeni sentezlenir.
3. soruOrta
Kalın kollajen demetlerinin farklı düzlemlerde birbirini çaprazladığı, fibroblastların bu demetler arasında seyrek ve dağınık yerleştiği bir kesit izleniyor. Bu kesitin aşağıdaki yapılardan hangisine ait olması en olasıdır?
Cevabı göster
Cevap: E — Karaciğer fibröz kapsülü
Kısaca — Çok yönlü gerilme, kollajen demetlerini çapraz düzlemlerde örgütler; bu mimari organların fibröz kapsüllerinde yırtılmaya direnç sağlar.
Tip I kollajenin farklı yönlerde örülmesi, organ yüzeyine değişik doğrultulardan iletilen kuvvetleri dağıtır. Hücreden fakir bu mekanik kılıf, karaciğerin fibröz kapsülünün temel bağ dokusu düzenidir.
Tanıya götüren bulgular
Kalın kollajen demetleri → yağ dokularını ve hücreden zengin gevşek bağ dokusunu dışlar.
Demetlerin farklı düzlemlerde çaprazlaşması → tek yönlü sıkı düzenli bağ yerine sıkı düzensiz bağ dokusunu gösterir.
Fibroblastların seyrek ve dağınık olması → liflerin hücrelere baskın olduğu olgun kapsül dokusunu destekler.
Neden diğerleri değil
Patellar bağ — Tek eksenli çekmeye uyumlu paralel Tip I kollajen ve sıralı fibroblastlar içerir; çapraz demet paterniyle uyuşmaz.
Jejunum lamina propriası — Gevşek bağ dokusudur; hücre, damar ve temel maddece zengin olduğundan kalın demetlerin egemen olduğu kesiti açıklamaz.
Yenidoğan interskapular yağ yastığı — UCP1 içeren multiloküler kahverengi adipositlerden oluşur; kesitte adiposit değil kollajen demetleri baskındır.
Erişkin büyük omentum yağ dokusu — Uniloküler beyaz adipositlerden zengindir; lif ağırlıklı, hücreden fakir kapsül paternini göstermez.
Aklında kalsın
Retiküler dermis ile sindirim kanalının submukozası da farklı yönlerden gelen gerilmeye dayanmak için sıkı düzensiz bağ dokusu içerir.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.