Epidermis yalnızca keratinositlerden oluşmaz; antijen sunan Langerhans hücreleri ve dokunma duyusuyla ilişkili Merkel hücreleri de bu katmanda yer alır.
Deri ve Ekleri konusu epidermis katlarını, keratinizasyon sürecini, dermisin yapısını, kıl folikülünü ve kıl döngüsünü, ter ve yağ bezlerini, tırnağı kapsar. Ekrin ter bezlerinin salgılarını hücre kaybı olmadan merokrin yolla, yağ bezlerinin ise hücrenin bütünüyle dökülmesiyle holokrin yolla bırakması, sık sorulan bir ayrımdır.
Soruların bir bölümü doğrudan bir tanımı sorar, bir bölümü ise olumsuz kalıpla yanlış ifadeyi ya da belirli bir özelliği taşımayan hücreyi buldurur.
Örnek sorular
Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.
1. soruKolay
Epidermisi oluşturan epitel tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevabı göster
Cevap: C — Keratinize çok katlı yassı
Kısaca — Çok katlı yapı aşınmaya, keratinle dolu yüzey hücreleri ise su kaybına karşı koruyucu bariyer oluşturur.
Bazal keratinositler yüzeye ilerlerken yassılaşır; keratin filamentleri, boynuzsu zarf ve hücreler arası lipitler biriktirir. Yüzeyde çekirdeğini yitirmiş hücrelerin tabakalar hâlinde tutulması, mekanik dayanıklılık ile su geçirmezliği birlikte sağlar.
Neden diğerleri değil
Tek katlı kübik — Bez kanalları ve böbrek tübüllerinde görülür; tek hücre kalınlığı sürtünmeye açık yüzey için yeterli koruma sağlamaz.
Yalancı çok katlı silli — Solunum yollarında mukusu taşıyan silli epiteldir; yüzeyinde boynuzsu tabaka bulunmaz.
Çok katlı prizmatik — Büyük bez kanallarında sınırlı olarak bulunur; epidermisin yassılaşarak keratinleşen yüzeyini oluşturmaz.
Değişici — Üriner sistemde gerilmeye uyum sağlayan örtü epiteldir; yüzey hücreleri keratinleşmez.
Aklında kalsın
Epidermis damarsızdır; oksijen ve besinler papiller dermisteki kapillerlerden difüzyonla ulaşır.
2. soruOrta
Epidermiste aşağıdaki hücrelerden hangisi komşu keratinositlere desmozomlarla tutunmaz?
Cevabı göster
Cevap: B — Melanosit
Kısaca — Melanosit, pigmenti uzantılarıyla aktaran serbest hücre olduğundan komşu keratinositlerle desmozom kurmaz.
Melanosit stratum basale içinde yer alır ancak keratinosit ağının desmozomal bağlantılarına katılmaz. Dendritik uzantıları keratinositlerin arasına girerek melanozom aktarır; bu ilişki mekanik bir hücreler arası bağlantı değildir.
Neden diğerleri doğru
Stratum spinosum keratinositi — Çok sayıdaki desmozom, histolojik kesitte bu hücrelere dikenimsi görünüm kazandırır.
Desmogleinlere karşı gelişen pemfigusta keratinositler arası tutunma kaybolur ve intraepidermal akantoliz ortaya çıkar.
3. soruOrta
Kıl follikülü ve kıl döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Cevabı göster
Cevap: A — Kıl döngüsünün büyüme evresi telojen, dinlenme evresi anajen olarak adlandırılır.
Kısaca — Büyüme anajen, dinlenme telojen olduğundan bu evreleri ters eşleyen ifade yanlıştır.
Anajende follikül aktif büyür; katajende geriler, telojende ise proliferasyon durur ve follikül dinlenir. Bu nedenle evrelerin adlarını birbiriyle değiştiren ifade kıl döngüsünün zamanlamasına uymaz.
Neden diğerleri doğru
Kıl bulbusunun içine damardan zengin bir bağ dokusu papillası girer. — Dermal papilla, matrikse kapiller destek ve büyümeyi düzenleyen mezenkimal sinyaller sağlar.
Musculus arrector pili düz kastan oluşur ve sempatik liflerle uyarılır. — Sempatik uyarı bu düz kası kasarak kılı dikleştirir ve kaz derisi görünümü oluşturur.
Kıl matriksindeki hücrelerin çoğalıp keratinleşmesiyle kıl sapı oluşur. — Bulbus matriksi, sert keratin içeren kıl sapını oluşturan hücreleri üretir.
Sebase bezler salgısını kıl follikülünün üst bölümüne boşaltır. — Holokrin salgılanan sebum, follikülün infundibulumuna açılan kısa kanalla yüzeye ulaşır.
Aklında kalsın
Folliküller döngüye eş zamanlı girmez; çok sayıda follikülün telojene geçmesi telojen effluviumda yaygın dökülmeye yol açar.
Cepte soru çöz, bağımsız bir çalışma uygulamasıdır; hiçbir sınav kurumu, okul ya da resmî kurumla bağlantılı, bunlarca desteklenen veya onaylanan bir uygulama değildir.
TUS (Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı), ÖSYM tarafından düzenlenen resmî bir sınavdır. Bu uygulama ÖSYM ile bağlantılı değildir.
Uygulamadaki tüm sorular ve metinler Cepte soru çöz için özgün olarak hazırlanmıştır; hiçbir resmî sınavdan alınmamıştır.