Üreme Fizyolojisi — TUS — Temel Tıp Bilimleri

Yumurtlamayı tetikleyen LH artışı, döngünün ortasında yükselen östrojenin hipofiz üzerinde geçici olarak olumlu geri bildirime dönmesiyle ortaya çıkar; döngünün geri kalanında ise östrojen gonadotropinleri baskılar.

Üreme Fizyolojisi konusu menstrüel döngünün fazlarını ve hormonal denetimini, spermatogenezin düzenlenmesini, testosteronun etkilerini, gebelikte annede gelişen fizyolojik değişiklikleri, laktasyonu ve menopozu kapsar. Sorular bir döngü evresinde endometriyumu ya da folikülü yöneten hormonu, belirli bir yaşam döneminde hormon düzeylerindeki değişimi veya gebeliğin solunum ve dolaşım üzerindeki etkilerini sorar.

Seçeneklerde hormon adları ya da hormon düzeylerinin yön değişimleri sıralanır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

Menstrüel döngünün proliferatif fazında endometriyum bezleri ve stromasının çoğalmasını başlıca aşağıdaki hormonlardan hangisi uyarır?

Cevabı göster

Cevap: D — Östradiol

Kısaca — Follikülden salgılanan östradiol, menstruasyonla kaybedilen fonksiyonel tabakayı mitozu artırarak yeniden oluşturur.

Gelişen folliküllerin artan östradiol üretimi endometriyum bezleri ve stromasında hücre çoğalmasını uyarır; spiral arterler uzar ve fonksiyonel tabaka kalınlaşır. Bu büyüme, ovulasyon sonrası sekretuar farklılaşma için doku zemini hazırlar.

Neden diğerleri değil

Progesteron — Östrojenle hazırlanmış endometriyumu ovulasyon sonrasında sekretuar hâle getirir; proliferasyonun başlıca uyarıcısı değildir.
hCG — Erken gebelikte korpus luteumu LH reseptörü üzerinden sürdürür; proliferatif fazın fizyolojik over steroidi değildir.
Prolaktin — Meme alveol epitelinde süt sentezini uyarır; siklik endometriyal çoğalmayı doğrudan yönetmez.
Oksitosin — Uterus ve meme miyoeptelyal hücrelerinde kasılma oluşturur; endometriyum bez ve stromasında mitojenik değildir.

Aklında kalsın

Progesteronla dengelenmeyen uzun süreli östrojen etkisi endometriyal hiperplazi ve karsinom riskini artırır.

2. soruKolay

Menopoz sonrası over follikülleri tükendiğinde beklenen hormonal değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

FSH ve LH azalır✗ Bu değilYalnız prolaktin artar✗ Bu değilGnRH tamamen kaybolur✗ Bu değilFSH artar, östradiol azalır✓ DoğruProgesteron sürekli artar✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — FSH artar, östradiol azalır

Kısaca — Follikül tükenmesi östradiol ve inhibin geri bildirimini kaldırdığı için menopozda östradiol azalırken özellikle FSH yükselir.

Granüloza hücre kitlesinin kaybıyla östradiol ve inhibin B üretimi azalır. Hipotalamus ve hipofiz üzerindeki negatif geri bildirim zayıflayınca gonadotropin salgısı artar; inhibin kaybı nedeniyle FSH yükselişi daha belirgindir.

Neden diğerleri değil

FSH ve LH azalır — Düşük gonadotropinler hipotalamik veya hipofizer yetmezliği düşündürür; primer over yetmezliğinde yükselirler.
Yalnız prolaktin artar — Prolaktin menopozun belirleyici hormonu değildir; follikül kaybı gonadotropin geri bildirimini etkiler.
GnRH tamamen kaybolur — Azalan negatif geri bildirim GnRH uyarısını ortadan kaldırmaz, güçlendirir.
Progesteron sürekli artar — Ovulasyon ve korpus luteum oluşmadığından progesteron düşük kalır.

Aklında kalsın

Düşük over steroidlerine yüksek gonadotropinlerin eşlik etmesi hipergonadotropik hipogonadizm paternidir; hipogonadotropik hipogonadizmde ikisi de düşüktür.

3. soruKolay

Normal gebelikte progesteronun solunum merkezini fizyolojik olarak uyarması sonucu beklenen asit-baz paterni aşağıdakilerden hangisidir?

Metabolik asidoz✗ Bu değilRespiratuvar asidoz✗ Bu değilHafif kronik respiratuvar alkaloz✓ DoğruMetabolik alkaloz✗ Bu değilKarışık asidoz✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: C — Hafif kronik respiratuvar alkaloz

Kısaca — Progesteron dakika ventilasyonunu artırıp $P a C O_{2}$ ’yi düşürdüğü için gebelikte kompanse hafif kronik respiratuvar alkaloz gelişir.

Progesteron solunum merkezinin karbondioksite duyarlılığını artırır; tidal hacim ve alveoler ventilasyon yükselir. Primer $P a C O_{2}$ düşüşü $p H$ ’yi yükseltirken böbreklerin bikarbonat atması kronik kompansasyonu sağlar.

Neden diğerleri değil

Metabolik asidoz — Primer bikarbonat kaybıyla oluşur; gebelikte başlangıç değişkeni $P a C O_{2}$ düşüşüdür.
Respiratuvar asidoz — Hipoventilasyonla $P a C O_{2}$ yükselmesini gerektirir; gebelikte ventilasyon artar.
Metabolik alkaloz — Primer bikarbonat artışıdır; gebelikte bikarbonat renal kompansasyonla azalır.
Karışık asidoz — İki asitleştirici primer bozukluk gerektirir; fizyolojik gebelik böyle bir patern oluşturmaz.

Aklında kalsın

Gebede gebe olmayan erişkin için normal sayılabilecek bir $P a C O_{2}$ , fizyolojik hiperventilasyon kaybolduğu için göreceli solunum yetersizliğini düşündürebilir.

Üreme Fizyolojisi — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Fizyoloji