Otonom Sinir Sistemi — TUS — Temel Tıp Bilimleri

Ter bezleri sempatik sistemden uyarı alır, ancak postganglionik lifler bu bezlerde noradrenalin yerine asetilkolin salgılar; bu istisna, otonom sistemi yalnızca birbirine zıt bölümler olarak düşünmenin yetmediğini gösterir.

Otonom Sinir Sistemi konusu sempatik ve parasempatik yolların düzenini, ganglionları, nörotransmitterleri, adrenerjik ve kolinerjik reseptör alt tiplerini ve organlar üzerindeki etkileri kapsar. Sorular çoğunlukla belirli bir reseptörün uyarılmasının sonucunu ya da bir organın işlevinde hangi bölümün baskın olduğunu sorar.

İşeme, sindirim ve cinsel yanıt gibi süreçlerde otonom denetimin nasıl paylaşıldığı seçeneklerde karşılaştırmalı olarak verilir.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

Sempatik sinir ucundaki presinaptik alfa-2 reseptörünün aktivasyonu noradrenalin salınımını nasıl etkiler?

Ekzositozu artırır✗ Bu değilNoradrenalin sentezini artırır✗ Bu değilGeri alımı engeller✗ Bu değilNegatif geri bildirimle azaltır✓ DoğruCOMT’yi inhibe eder✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Negatif geri bildirimle azaltır

Kısaca — Salınan noradrenalinin presinaptik alfa-2 otoreseptörünü uyarması, kendi salınımını negatif geri bildirimle sınırlar.

Alfa-2 reseptörü $G_{i}$ ile eşleşerek adenilat siklazı baskılar; cAMP azalması voltaj kapılı $C a^{2 +}$ kanallarından girişi ve vezikül ekzositozunu azaltır. Böylece uca ulaşan her impuls daha az noradrenalin açığa çıkarır.

Neden diğerleri değil

Ekzositozu artırır — Ekzositoz presinaptik $C a^{2 +}$ artışıyla güçlenir; alfa-2 sinyali bu girişi azaltır.
Noradrenalin sentezini artırır — Presinaptik alfa-2 otoreseptörü salınımı negatif geri bildirimle kısıtlar; noradrenalin sentezini artırmaz.
Geri alımı engeller — Geri alımı norepinefrin taşıyıcısının blokajı engeller; alfa-2 aktivitesi taşıyıcıyı hedeflemez.
COMT’yi inhibe eder — COMT katekolamin metabolizmasında görevli bir enzimdir; alfa-2 reseptör sinyalinin hedefi değildir.

Aklında kalsın

Santral alfa-2 agonistleri sempatik çıkışı azaltarak kan basıncını düşürür; ani kesilmeleri rebound hipertansiyon yapabilir.

2. soruKolay

İşeme sırasında parasempatik pelvik sinir aktivitesinin mesanedeki başlıca etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

İç sfinkteri kasar✗ Bu değilDetrusoru gevşetir✗ Bu değilM3 aracılığıyla detrusoru kasar✓ DoğruBeta-3 reseptörünü uyarır✗ Bu değilÜretral direnci artırır✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: C — M3 aracılığıyla detrusoru kasar

Kısaca — Pelvik parasempatik liflerden salınan asetilkolin, detrusorun M3 reseptörlerini uyararak mesane boşalmasını başlatır.

M3 reseptörü $G_{q}$ üzerinden fosfolipaz C– $I P_{3}$ yolunu aktive eder ve hücre içi $C a^{2 +}$ düzeyini yükseltir. Detrusor kasılırken sempatik depolama tonusunun azalması çıkış direncinin düşmesini kolaylaştırır.

Neden diğerleri değil

İç sfinkteri kasar — İç sfinkter kasılması depolama sırasında sempatik alfa-1 etkisidir; işeme sırasında bu tonus azalır.
Detrusoru gevşetir — Detrusor gevşemesi mesanenin dolmasını sağlar ve başlıca sempatik beta-3 reseptörleriyle oluşur.
Beta-3 reseptörünü uyarır — Beta-3 adrenerjik reseptördür; parasempatik asetilkolinin hedefi muskarinik reseptörlerdir.
Üretral direnci artırır — İşeme için üretral direncin azalması gerekir; artış idrar depolanmasını destekler.

Aklında kalsın

Eksternal üretral sfinkter otonom değil, pudendal sinirle taşınan somatik kontrol altındadır; işemede istemli olarak gevşetilir.

3. soruKolay

Erkek cinsel yanıtında ereksiyon ve ejakülasyonun baskın otonom aracılığı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İkisi de sempatik✗ Bu değilİkisi de parasempatik✗ Bu değilEreksiyon somatik, ejakülasyon parasempatik✗ Bu değilEreksiyon sempatik, ejakülasyon somatik✗ Bu değilEreksiyon parasempatik, ejakülasyon sempatik✓ Doğru

Cevabı göster

Cevap: E — Ereksiyon parasempatik, ejakülasyon sempatik

Kısaca — Parasempatik NO kavernöz doluşu sağlarken sempatik aktivite emisyonu yürütür; bu nedenle ereksiyon ve ejakülasyon farklı yollar kullanır.

Sakral parasempatik uyarı NO–cGMP yoluyla kavernöz düz kası gevşetir ve arteriyel doluşu artırır. Ejakülasyonun otonom evresinde sempatik alfa etkisi vas deferens, seminal vezikül ve prostat kasılmalarıyla emisyonu oluşturur; pudendal somatik kasılmalar dışarı atılmaya katkıda bulunur.

Neden diğerleri değil

İkisi de sempatik — Sempatik aktivite emisyonu destekler; ereksiyonun vazodilatör başlangıcı parasempatik aracılıdır.
İkisi de parasempatik — Parasempatik yol ereksiyonu başlatır; emisyonun baskın otonom aracısı sempatik sistemdir.
Ereksiyon somatik, ejakülasyon parasempatik — Somatik lifler kavernöz doluşu başlatmaz; ejakülasyondaki rolleri ritmik kasılmaya katkıdır.
Ereksiyon sempatik, ejakülasyon somatik — Sempatik tonus ereksiyonu değil emisyonu yürütür; ejakülasyon yalnız somatik bir olay değildir.

Aklında kalsın

Fosfodiesteraz-5 inhibitörleri cGMP yıkımını azaltır; NO üretmedikleri için parasempatik uyarının bulunmadığı durumda tek başına ereksiyon başlatmaz.

Otonom Sinir Sistemi — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Fizyoloji