Kardiyovasküler Sistem Fizyolojisi

Kalbe dönen kan arttığında ventrikül daha fazla gerilir ve bir sonraki atımda daha güçlü kasılır; Frank-Starling ilkesi olarak bilinen bu ilişki, kalbin dışarı attığı kanı geri dönen kana eşitlemesini sağlar.

Kardiyovasküler Sistem Fizyolojisi konusu kalp döngüsünü, elektrokardiyografinin temelini, kalp debisinin belirleyicilerini, damar direnci ile basınç ilişkisini, kapiller sıvı alışverişini, kan basıncının sinirsel ve hormonal düzenlenmesini ve bölgesel dolaşımları kapsar.

Sorular genellikle bir değişikliği tarif eder ve bunun ilk sonucunu ya da temel aracısını sorar. Seçeneklerde basınç, akım ve hacim değişiklikleri veya yerel vazoaktif maddeler sıralanır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

Sempatik aktivite arttığında venlerde vazokonstriksiyon gelişir.

Bu değişikliğin ilk sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Aort kompliyansında artış✗ Bu değilKapiller geçirgenlikte artış✗ Bu değilToplam periferik dirençte zorunlu azalma✗ Bu değilPlazma onkotik basıncında artış✗ Bu değilVenöz dönüşte artış✓ Doğru

Cevabı göster

Cevap: E — Venöz dönüşte artış

Kısaca — Venokonstriksiyon, venlerde depolanan kanı santral dolaşıma aktararak kalbe dönen kan miktarını ilk olarak artırır.

Venöz düz kasın kasılması venöz kompliyansı ve gerilimsiz hacmi azaltır; kanı gerilimli hacme geçirerek ortalama sistemik dolum basıncını yükseltir. Sağ atriyum ile sistemik damarlar arasındaki basınç gradyanı büyüdüğü için venöz dönüş artar.

Neden diğerleri değil

Aort kompliyansında artış — Aort kompliyansı elastik duvar özelliklerine bağlıdır; venöz düz kas kasılması bunu doğrudan artırmaz.
Kapiller geçirgenlikte artış — Endotel bütünlüğü ve inflamatuvar aracılarla değişir; venöz kapasitans azalmasının ilk sonucu değildir.
Toplam periferik dirençte zorunlu azalma — Direnci başlıca arteriyoller belirler; sempatik aktivite çoğu yatakta direnci azaltmaz, artırır.
Plazma onkotik basıncında artış — Plazma protein konsantrasyonuyla belirlenir; kanın venlerden merkeze kayması bunu doğrudan değiştirmez.

Aklında kalsın

Spontan inspirasyonda intratorasik basıncın düşmesi de sağ atriyum basıncını azaltarak venöz dönüşü artırır.

2. soruKolay

Akut inflamasyonda kapiller protein geçirgenliği artıyor.

İnterstisyuma geçen proteinlerin ödemi artırmasında aşağıdaki değişikliklerden hangisi temel rol oynar?

İnterstisyel onkotik basıncın azalması✗ Bu değilİnterstisyel onkotik basıncın artması✓ DoğruPlazma hidrostatik basıncının azalması✗ Bu değilİnterstisyel hidrostatik basıncın artması✗ Bu değilLenf akımının tamamen durması✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: B — İnterstisyel onkotik basıncın artması

Kısaca — Proteinlerin damar dışına çıkması, interstisyumun su çekme gücünü artırarak sıvının kapiller dışında birikmesine yol açar.

İnterstisyumda biriken proteinler interstisyel onkotik basıncı yükseltir ve plazma ile interstisyum arasındaki onkotik gradyanı küçültür. Böylece kapillere doğru sıvı çekimi azalırken dışarı yönelen net filtrasyon artar.

Neden diğerleri değil

İnterstisyel onkotik basıncın azalması — Dokuya protein geçişi bu basıncı azaltmaz; protein yoğunluğu arttıkça onkotik çekim güçlenir.
Plazma hidrostatik basıncın azalması — Kapillerden dışarı itici kuvveti azaltarak filtrasyonu sınırlar, ödemi artırmaz.
İnterstisyel hidrostatik basıncın artması — Kapillere karşı basınç oluşturarak daha fazla sıvı çıkışına karşı koyar.
Lenf akımının tamamen durması — İnflamatuvar ödem için lenfin durması gerekmez; lenf akımı başlangıçta artarak sıvı ve proteini uzaklaştırır.

Aklında kalsın

Geçirgenlik artışına bağlı ödem protein açısından zenginken kalp yetersizliğindeki hidrostatik ödemin protein içeriği görece düşüktür.

3. soruKolay

Bir ekstremite arterinin kısa süreli kapatılmasından sonra engel kaldırılınca kan akımı geçici olarak normalin üzerine çıkıyor.

Bu yanıtın temel lokal aracısı aşağıdakilerden hangisidir?

Endotelin salınımının artması✗ Bu değilPlazma renin düzeyinin azalması✗ Bu değilSempatik vazokonstriktör tonusun artması✗ Bu değilKapiller onkotik basıncın yükselmesi✗ Bu değilDoku metabolitlerinin birikmesi✓ Doğru

Cevabı göster

Cevap: E — Doku metabolitlerinin birikmesi

Kısaca — Geçici iskemi sırasında biriken vazodilatör metabolitler, damar açılınca akımı gereksinimin üzerine çıkararak reaktif hiperemi oluşturur.

Akım kesilince oksijen azalır; adenozin, $C O_{2}$ , $H^{+}$ ve $K^{+}$ gibi lokal metabolitler birikir. Bunların arteriyol düz kasını gevşetmesi direnci düşürür; dolaşım yeniden başlayınca birikmiş metabolitler temizlenene kadar akım yüksek kalır.

Neden diğerleri değil

Endotelin salınımının artması — Endotelin güçlü bir vazokonstriktördür; akımı artıran lokal gevşemeyi açıklamaz.
Plazma renin düzeyinin azalması — Renin sistemik ve daha yavaş bir hacim-basınç yanıtıdır; kısa süreli lokal hiperemiyi başlatmaz.
Sempatik vazokonstriktör tonusun artması — Arteriyol direncini yükselterek akımı azaltır; metabolik vazodilatasyonun yönüne terstir.
Kapiller onkotik basıncın yükselmesi — Sıvı değişimini etkiler; arteriyol düz kasında hızlı vazodilatasyon oluşturmaz.

Aklında kalsın

Aktif hiperemide akım çalışan dokunun metabolizmasıyla birlikte artar; reaktif hiperemide artış, önceden yaşanan akım kesilmesini izler.

Kardiyovasküler Sistem Fizyolojisi — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Fizyoloji