Kan ve Vücut Sıvıları — TUS — Temel Tıp Bilimleri

Plazma ile interstisyel sıvı benzer elektrolit içeriğine sahiptir; aralarındaki en belirgin fark, plazmanın çok daha fazla protein taşımasıdır ve bu fark sıvının damar içinde tutulmasını sağlar.

Kan ve Vücut Sıvıları konusu vücut sıvı bölmelerini ve aralarındaki geçişi, ozmolarite ve su dengesinin hormonal düzenlenmesini, kan hücrelerinin işlevlerini, hemostazı ve pıhtılaşmayı sınırlayan doğal mekanizmaları kapsar. Bu başlıktaki soruların belirgin bir bölümü olumsuz kalıpla sorulur: yanlış ifadeyi ya da bir hormon salgısını artırmayan durumu buldurur.

Seçenekler uzun önermelerden oluşabildiği için her birini ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruKolay

Periferik kanda bulunan beyaz kan hücrelerinin yapısal ve fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Eozinofiller parazit enfeksiyonlarında ve alerjik yanıtlarda artar.✗ Bu değilBazofillerin granüllerinde histamin ve heparin bulunur.✗ Bu değilOlgun nötrofillerin çekirdeği loblu ve segmentlidir.✗ Bu değilLenfositler dolaşımdaki lökositlerin en büyük bölümünü oluşturur.✓ DoğruMonositler dokuya geçtiklerinde makrofajlara dönüşür.✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Lenfositler dolaşımdaki lökositlerin en büyük bölümünü oluşturur.

Kısaca — Sağlıklı erişkin periferik kanında sayıca baskın lökosit nötrofildir; lenfositler en büyük bölümü oluşturmaz.

Nötrofiller dolaşımdaki lökositlerin yaklaşık %55-70'ini, lenfositler ise %20-40'ını oluşturur. Bu nedenle erişkin lökosit dağılımında lenfosit baskınlığı fizyolojik patern değildir.

Neden diğerleri doğru

Olgun nötrofillerin çekirdeği loblu ve segmentlidir. — Olgunlaşma sırasında çekirdek 2-5 loba ayrılır; bant formunda segmentasyon tamamlanmamıştır.
Eozinofiller parazit enfeksiyonlarında ve alerjik yanıtlarda artar. — Granül proteinleri helmintlere zarar verir ve alerjik inflamasyona katılır.
Bazofillerin granüllerinde histamin ve heparin bulunur. — Histamin damar geçirgenliğini artırırken heparin antikoagülan etki gösterir.
Monositler dokuya geçtiklerinde makrofajlara dönüşür. — Dokuda farklılaşarak fagositoz ve antijen sunumu yapan hücrelere dönüşürler.

Aklında kalsın

Erken çocuklukta fizyolojik lenfosit baskınlığı görülebilir; erişkin referans dağılımı bu dönem için kullanılmaz.

2. soruKolay

Pıhtılaşmayı sınırlayan doğal mekanizmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sağlam endotel prostasiklin ve nitrik oksit salgılayarak trombosit aktivasyonunu baskılar.✗ Bu değilTrombin, trombomodüline bağlandığında protein C’yi aktive eder.✗ Bu değilDoku faktörü yolu inhibitörü, faktör Xa ile doku faktörü-faktör VIIa kompleksini baskılar.✗ Bu değilPlazminojen aktivatör inhibitörü-1, fibrinolizi hızlandırarak pıhtının erimesini kolaylaştırır.✓ DoğruAntitrombin, endotel yüzeyindeki heparan sülfat varlığında trombin ve faktör Xa’yı hızla etkisizleştirir.✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — Plazminojen aktivatör inhibitörü-1, fibrinolizi hızlandırarak pıhtının erimesini kolaylaştırır.

Kısaca — Plazminojen aktivatör inhibitörü-1, plazmin oluşumunu azaltarak fibrinolizi hızlandırmaz; baskılar.

Plazminojen aktivatör inhibitörü-1, doku tipi ve ürokinaz tipi plazminojen aktivatörlerini etkisizleştirir. Plazminojenin plazmine dönüşümü azalınca fibrin yıkımı ve pıhtının çözünmesi yavaşlar.

Neden diğerleri doğru

Sağlam endotel prostasiklin ve nitrik oksit salgılayarak trombosit aktivasyonunu baskılar. — Prostasiklin trombosit adenilat siklazını uyarıp cAMP’yi yükseltir; nitrik oksit ise cGMP üzerinden aktivasyonu durdurur.
Trombin, trombomodüline bağlandığında protein C’yi aktive eder. — Oluşan aktive protein C, faktör Va ve VIIIa’yı etkisizleştirir.
Doku faktörü yolu inhibitörü, faktör Xa ile doku faktörü-faktör VIIa kompleksini baskılar. — Böylece ekstrensek yolun başlangıç aktivitesi sınırlandırılır.
Antitrombin, endotel yüzeyindeki heparan sülfat varlığında trombin ve faktör Xa’yı hızla etkisizleştirir. — Heparan sülfat antitrombinin proteazları baskılama hızını artırır.

Aklında kalsın

$α_{2}$ -antiplazmin, aktivatörleri değil oluşmuş plazmini bağlayarak aşırı fibrin yıkımını önler.

3. soruKolay

Aşağıdaki durumlardan hangisi nörohipofizden antidiüretik hormon salgılanmasını artırmaz?

Plazma ozmolalitesinde yükselme✗ Bu değilKan hacminde belirgin azalma✗ Bu değilBulantı✗ Bu değilAğrı ve stres✗ Bu değilKanda etanol düzeyinde yükselme✓ Doğru

Cevabı göster

Cevap: E — Kanda etanol düzeyinde yükselme

Kısaca — Etanol, antidiüretik hormon salınımını baskılayarak serbest su geri emilimini azaltır ve diüreze yol açar.

Etanol, hipotalamik vazopressinerjik nöronların nörohipofizden hormon salma yanıtını baskılar. Toplayıcı kanalda antidiüretik hormon etkisi azalınca su geçirgenliği düşer ve dilüe idrar hacmi artar.

Neden diğerleri doğru

Plazma ozmolalitesinde yükselme — Hipotalamik ozmoreseptörleri uyararak antidiüretik hormon salınımını artırır.
Kan hacminde belirgin azalma — Baroreseptör deşarjındaki azalma, ozmotik kontrolü aşan güçlü bir salınım uyarısı oluşturur.
Bulantı — Antidiüretik hormon için güçlü bir ozmotik olmayan uyarandır.
Ağrı ve stres — Santral stres yolları üzerinden ozmotik olmayan hormon salınımını artırır.

Aklında kalsın

Antidiüretik hormon, böbrekte $V_{2}$ reseptörü üzerinden akuaporin-2'yi apikal membrana yerleştirir; nefrojenik diabetes insipidusta bu yanıt bozulur.

Kan ve Vücut Sıvıları — TUS — Temel Tıp Bilimleri örnek sorular ve çözümleri

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Fizyoloji