Metabolizma, Vücut Isısı ve Egzersiz Fizyolojisi — TUS — Temel Tıp Bilimleri konu anlatımı ve örnek sorular

Metabolizma, Vücut Isısı ve Egzersiz Fizyolojisi, enerji harcamasının düzenlenmesini, besin alımına verilen metabolik yanıtları, ısı dengesini ve fiziksel aktiviteye uyumu kapsar.

Öğrencinin bazal metabolizma hızını etkileyen etmenleri, proteinli öğünlerin metabolik etkilerini ve düzenli aerobik antrenmanın kalp, dolaşım ve kas üzerindeki sonuçlarını ayırt edebilmesi beklenir. TUS — Temel Tıp Bilimleri sorularında bu bilgiler, çoğunlukla verilen ifadeler arasından yanlış olanı veya beklenmeyen değişikliği seçme biçiminde yoklanır.

Seçenekler fizyolojik bulguları ya da değişim yönlerini karşılaştırabilir. Olumsuz soru kökünü gözden kaçırmak, egzersiz sırasındaki akut yanıtları antrenman sonrası istirahat bulgularıyla karıştırmak sık hata kaynaklarıdır.

Örnek sorular

Bir şık seç, doğru mu değil mi hemen görürsün — hiçbir şey kaydedilmez, hesap gerekmez.

1. soruOrta

Bazal metabolizma hızı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yağsız vücut kütlesi, bazal metabolizma hızının en güçlü belirleyicilerinden biridir.✗ Bu değilÖlçüm, kişi aç, istirahat hâlinde ve termonötral ortamda uyanıkken yapılır.✗ Bu değilTiroid hormonları bazal metabolizma hızını artırır.✗ Bu değilYaş ilerledikçe kilogram başına bazal metabolizma hızı azalır.✗ Bu değilUyku sırasındaki metabolizma hızı bazal metabolizma hızından daha yüksektir.✓ Doğru

Cevabı göster

Cevap: E — Uyku sırasındaki metabolizma hızı bazal metabolizma hızından daha yüksektir.

Kısaca — Uyku, postüral kas etkinliği ve santral uyarılmayı azalttığı için enerji tüketimini uyanık bazal düzeyin altına indirir.

Bazal ölçüm, metabolik etkinliği uyanıklık koşulunda standardize eder. Uyku sırasında kas tonusu ve sempatik etkinlik daha da azaldığından oksijen tüketimi ve ısı üretimi bazal metabolizma hızından yüksek değil, daha düşüktür.

Neden diğerleri doğru

Ölçüm, kişi aç, istirahat hâlinde ve termonötral ortamda uyanıkken yapılır. — Bu standart koşullar ek enerji harcamasını en aza indirir.
Yaş ilerledikçe kilogram başına bazal metabolizma hızı azalır. — Yaşla yağsız doku oranı ve dokuların metabolik etkinliği azalır.
Tiroid hormonları bazal metabolizma hızını artırır. — Hücresel oksijen tüketimini ve ısı üretimini artıran proteinlerin sentezini uyarır.
Yağsız vücut kütlesi, bazal metabolizma hızının en güçlü belirleyicilerinden biridir. — Metabolik olarak etkin doku miktarını yansıtır.

Aklında kalsın

Dinlenme metabolizma hızı daha gevşek koşullarda ölçülür ve bazal metabolizma hızından genellikle biraz daha yüksektir.

2. soruOrta

Yüksek proteinli bir öğünün tüketilmesinden sonra aşağıdaki metabolik değişikliklerden hangisi gelişmez?

Besinlerin termik etkisine bağlı olarak metabolizma hızında artma✗ Bu değilSolunum katsayısının 1,0'ın üzerine çıkması✓ DoğruPlazma insülin düzeyinde artma✗ Bu değilPlazma glukagon düzeyinde artma✗ Bu değilKaraciğerde üre üretiminde artma✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: B — Solunum katsayısının 1,0'ın üzerine çıkması

Kısaca — Protein oksidasyonunun solunum katsayısı yaklaşık 0,8 olduğundan protein ağırlıklı öğün bu değeri 1,0'ın üzerine çıkarmaz.

Solunum katsayısı, üretilen $CO_2$ hacminin tüketilen $O_2$ hacmine oranıdır. Proteinin oksidatif yıkımında bu oran yaklaşık 0,8'dir; 1,0'ın üzerindeki değer, fazla karbonhidratın yağa dönüştürüldüğü net lipogenezi düşündürür.

Neden diğerleri doğru

Besinlerin termik etkisine bağlı olarak metabolizma hızında artma — Aminoasitlerin işlenme maliyeti öğün sonrası enerji harcamasını yükseltir.
Plazma insülin düzeyinde artma — Bazı aminoasitler beta hücrelerinden insülin salgısını doğrudan uyarır.
Plazma glukagon düzeyinde artma — Aminoasitler glukagonu artırarak insüline bağlı hipoglisemiyi sınırlar.
Karaciğerde üre üretiminde artma — Aminoasitlerden ayrılan azot, üre döngüsüne yönlendirilir.

Aklında kalsın

Yoğun egzersizde bikarbonat tamponlaması ek $CO_2$ oluşturduğundan ağızdan ölçülen solunumsal değişim oranı 1'i aşabilir.

3. soruOrta

Düzenli aerobik dayanıklılık antrenmanı sonrası istirahat koşullarında aşağıdaki kardiyovasküler ve kas bulgularından hangisi saptanmaz?

İstirahat kalp hızında azalma✗ Bu değilKalp atım hacminde artma✗ Bu değilİskelet kasında mitokondri yoğunluğu ve oksidatif enzim etkinliğinde artma✗ Bu değilİstirahat kalp debisinde belirgin artma✓ Doğruİskelet kasında kapiller yoğunluğunda artma✗ Bu değil

Cevabı göster

Cevap: D — İstirahat kalp debisinde belirgin artma

Kısaca — Dayanıklılık antrenmanında artan atım hacmi azalan kalp hızıyla dengelendiği için istirahat kalp debisi belirgin artmaz.

İstirahatte dokuların oksijen gereksinimi ve toplam metabolik hız belirgin değişmediğinden gerekli sistemik kan akımı da büyük ölçüde korunur. Artan diyastolik doluş ve pompa etkinliği atım hacmini yükseltirken artmış vagal etkinlik kalp hızını düşürür; böylece bu iki değişkenin çarpımı olan kalp debisi belirgin yükselmez.

Neden diğerleri doğru

İstirahat kalp hızında azalma — Artmış vagal etkinlik ve sinüs düğümü uyumu antrenman bradikardisine yol açar.
Kalp atım hacminde artma — Artan diyastolik doluş ve ventrikül uyumu her atımda daha fazla kan çıkarılmasını sağlar.
İskelet kasında mitokondri yoğunluğu ve oksidatif enzim etkinliğinde artma — Mitokondri biyogenezi kasın aerobik ATP üretme kapasitesini artırır.
İskelet kasında kapiller yoğunluğunda artma — Anjiyogenez oksijenin kandan kas liflerine difüzyonunu kolaylaştırır.

Aklında kalsın

Maksimal kalp hızı antrenmanla artmaz; $VO_2maks$ kazancına maksimal atım hacmi ve kasın oksijen çekimi katkı verir.

Metabolizma, Vücut Isısı ve Egzersiz Fizyolojisi — TUS — Temel Tıp Bilimleri soruları

Konu özeti

Örnek sorular

Diğer TUS — Temel Tıp Bilimleri konuları

Fizyoloji